Ziyosfera

Irthlingborough

Иртҳлингбороугҳ (/ˈɜːрθлɪŋбəрə/) — Англиянинг Шимолий Нортгемптоншир округидаги Нен дарёси бўйида жойлашган шаҳар. 2021-йилги маълумотларга кўра, аҳолиси 9325 киши.[1] Бир пайтлар бу шаҳар Футбол лигаси жамоасига эга бўлган Англиядаги энг кичик шаҳар эди. Бу жамоа — Рушден & Диамондс Ф.C. клуби. Шаҳарнинг черкови — Авлиё Пётр черковида фонусли минора бор. Бундай минора Нортгемптоншир черковлари учун одатий эмас. У саёҳатчиларга туманли ҳавода Нен водийсидан ўтишда йўл кўрсатиш учун қурилган. Черковнинг тўрт томонида эшиклар бор, меҳроб қисмида эса саккизта мисерерикорд мавжуд.

Иртҳлингбороугҳ
Ст Петер'с Чурч, Иртҳлингбороугҳ
Irthlingborough is located in Northamptonshire
Irthlingborough
Иртҳлингбороугҳ
Нортҳамптоншире ҳудудидаги жойлашуви
Аҳолиси 9,325 (2021)[1]
ОС миллий сеткаси СП945705
Фуқаролик приходи
  • Иртҳлингбороугҳ
Унитар бошқарув ҳудуди
Маросим графлиги
Минтақа Шарқий Мидленд
Таркибий мамлакат Англия
Суверен давлат Буюк Британия
Почта шаҳри WЕЛЛИНГБОРОУГҲ
Почта индекси округи НН9
Жойлар рўйхати:
Буюк Британия
Англия
Нортҳамптоншире
52°19′26″Н 0°36′50″W / 52.324°Н 0.614°W / 52.324; -0.614

Иртлингборо темир йўл бекати 1845-йилда очилган ва 1964-йилда йўловчилар учун ёпилган.[2]

Тарихи

Шаҳар номининг келиб чиқиши номаълум. Мумкин бўлган маънолар орасида «шудгорчилар истеҳкоми» бор. Бу талқинга кўра, бу ерда бир пайтлар ҳўкизлар боқилган. Бошқа тахмин — «Йртла халқининг истеҳкоми». Шунингдек, номнинг биринчи қисми қадимги инглиз тилидаги «йртҳлинг» сўзига боғлиқ бўлиши мумкин. Бу қуқуқуш, чивинхўр ёки чўл тувалоқи каби қуш турини билдиради. Қуш номлари қадимги инглиз тилидаги «бурҳ» сўзи билан қўшма сўз ҳосил қилишда тез-тез ишлатилган.[3]

8-асрда Иртлингборо Йртлингабург деб аталган.[4] 1086-йилги Қиёмат китобида Эрдибурн шаклида, кейинроқ эса Артлебороугҳ шаклида учрайди.[5] Мерсия шоҳи Оффа тахминан 790-йилда саройини Иртлингборо яқинида ташкил этган.[6]

1372-йилда Лондон мери бўлган Жон Пайл тахминан 1310-йилда Иртлингборода туғилган деб ҳисобланади.

1913-йилда Иртлингборода Ватерлоо жанги тасвирланган бадиий филм суратга олинди. Филмда юзлаб маҳаллий аҳоли оммавий саҳна иштирокчиси сифатида қатнашди. Шаҳар бежиз танланмаган: Веллингтон герсоги бир пайтлар бу ердаги қирлар Ватерлоо жанг майдонига ўхшашини айтган эди.[7]

Иртлингборо виадуги А6 йўлини Нен дарёси устидан ўтказади. Бетон виадукнинг 31 оралиғи бор. У 1939-йилда очилган, дейилади. Дарё устидаги бу виадук 1936-йил 23-октабрда транспорт вазири Лесли Хор-Белиша томонидан очилган. 55 750 фунт стерлинг харажатнинг 75 фоизини Транспорт вазирлиги тўлаган. Виадук 1932-йилда очилган Иртлингборо айланма йўлининг жанубий давоми бўлган. Бу жой инглиз рок-гуруҳи НУМБънинг 2017-йилдаги шу номли албоми тарғибот суратларида кўрсатилган.[8] Шунингдек, инглиз рок-мусиқачиси Тайлер Квантриллнинг А Трансмиссион оф Ҳопе (2024) албомидаги учта қўшиқ суратларида ҳам акс этган.[9]

А6 йўли ёнида Иртлингборо кўприги жойлашган. Бу Нен дарёси устидаги 14-асрга оид гумбазли кўприкдир. Бешта сувбўлдирувчидан бирида 1668-йил санаси битилган. Кўприк 1754-йилда кенгайтирилган, 1922-йилда таъмирланган.[10] У Англия мерос рўйхатига киритилган.[11]

Кончилик

Ўтмишда Иртлингборо яқинида темиртош қазиб олинган. Маҳаллий темиртош кони таркибида Иртлингборо билан яқин атрофдаги Финедон шаҳарчаси оралиғида туннел қазилган. Туннел ҳозир ҳам мавжуд. Бироқ унинг Иртлингборо томонидаги қисми тупроқ билан кўмилиб, ободонлаштирилган, Финедон томонидаги учи эса бетон билан ёпилган.

Иртлингборода темир рудаси 1918-йилдан қазиб олинган. Конга «Ричард Тҳомас & Балдwин'с Лтд.» компанияси эгалик қилган ва уни бошқарган. Руда Скантҳорпдаги компаниянинг Редбоурн пўлат заводига жўнатилган. Руда ер юзасидан тахминан 80–100 фут (24–30 метр) чуқурликдаги ер ости туннеллари тизимидан олинган. Кон иқтисодий жиҳатдан фойдасиз бўлиб қолгани сабабли 1965-йил 30-сентабрда ёпилган.[12]

Карер қазиш

Яқинроқ даврда шаҳар билан қўшни Хайм Феррерс оралиғидаги Нен дарёси қайирларидан шағал қазиб олинган. Бу ҳудудда қазиш ишлари кенг миқёсда олиб борилган. Улар ғарбда (дарёнинг юқори оқимида) Нортгемптонгача, шимоли-шарқий йўналишда (қуйи оқимда) эса Торп Вотервиллгача чўзилган. Кейинчалик карерлар сув билан тўлишга қолдирилиб, сунъий кўллар ҳосил қилинган.

2012-йилда бу ҳудудни Ёввойи табиат жамғармаси сотиб олди. Ҳозирда у Иртлингборо кўллари ва яйловлари номли табиат қўриқхонасига айлантирилган.[13] У Юқори Нен водийси алоҳида муҳофаза этиладиган ҳудудининг бир қисми бўлади.[14]

Асосий йўллар

Авваллари А6 йўли шаҳар орқали ўтган. 1930-йилларда эса шаҳарнинг шимолидан айланиб ўтадиган йўл қурилган. Олдинги йўналиш ҳозир Б5348 йўли ҳисобланади. Иртлингборо виадуги[15] 1936-йилда қурилган. У шаҳарни Хайм Феррерс ва гавжум А45 йўли билан боғлайди. А45 (аввалги А605) йўли А6га қараганда тўғрироқ ва ишончлироқ йўлдир.

Маҳаллий иқтисодиёт

Уй шароитида нон ва мева газаклари тайёрловчи «Wҳитwортҳс» компанияси шаҳарда 1886-йилдан бери фаолият юритади. 2024-йилда Б571 йўлидаги (Веллингборо йўли) заводда 200 киши ишлаган. Радиоэшиттириш ускуналари ишлаб чиқарувчи «Сонифех» компанияси шаҳарда 1969-йилда ташкил топганидан бери жойлашган. Унинг тадқиқот ва ишлаб чиқариш бўлимлари Стансия йўлида (Статион Роад) жойлашган.[16] Др. Мартенс билан шаҳарнинг узоқ тарихий алоқаси бор. Макс Григгсга қарашли «Р. Григгс» ишлаб чиқарувчисининг бош идораси шаҳарда жойлашган эди. Катта зарар кўрганидан кейин, 2003-йилда ишлаб чиқариш Хитойга кўчирилди, шундан сўнг ҳам идора шаҳарда қолди. Компания идораси ҳозир Волластонда жойлашган.[17]

Таълим

Шаҳарда ҳузуридаги болалар боғчаси билан бирга бошланғич мактаб, қуйи синфлар мактаби ва битта ўрта мактаб — Хахлоу академияси бор. Академиянинг Шарқий Нортгемптоншир олти йиллик коллежига (сихтҳ форм cоллеге) кирувчи юқори синфлари мавжуд.

Оммавий ахборот воситалари

Маҳаллий янгиликлар ва телевидение дастурларини ББC Эаст ва ИТВ Англиа тарқатади. Телевизион сигналлар Сандй Ҳеатҳ телевизион узатгичидан қабул қилинади.[18] Маҳаллий радиостансиялар: 103,6 ФМ частотасида ББC Радио Нортҳамптон, 96,6 ФМ частотасида Ҳеарт Эаст ва 107,4 ФМ частотасида Смоотҳ Эаст Мидландс (аввалги номи Cоннеcт ФМ). Шаҳарга маҳаллий газета — Нортҳамптоншире Эвенинг Телеграпҳ хизмат кўрсатади.[19]

Спорт

2001–2006-йилларда Иртлингборо Футбол лигаси клубига эга бўлган энг кичик шаҳар ҳисобланган. Бунга Рушден & Диамондс Ф.C. жамоаси 2000–01-йилги Футбол конференсияси ғолиби бўлиб, 2-лигага (у пайтда 3-дивизион деб аталган) чиққани сабаб бўлди. Бунда маҳаллий тадбиркор Макс Григгснинг молиявий ёрдами ҳам рол ўйнади. У 1990-йиллар охиридан 2000-йиллар ўрталаригача клубни молиялаштирди. 2005-йилда клубни бор-йўғи 1 фунт стерлингга мухлислар гуруҳига сотди. Клуб 2006-йилда Футбол лигасидан тушиб кетди, 2011-йилда эса жиддий молиявий муаммолар туфайли фаолиятини тугатди. 2011-йил июлида Рушден ва Диамондс тугатилганидан икки ой ўтиб, мухлисларга қарашли вориси — АФC Рушден & Диамондс клуби ташкил этилди. Биринчи мавсумда клубнинг 18 ёшгача бўлган ёшлар жамоаси бор эди. У Раундс Тоwн Ф.C. стадионида ўйнади. Кейин клуб Бирлашган округлар лигасига (ФА пирамидасининг 6-поғонаси) қўшилди. У Веллингборо Таун билан «Дог анд Дуcк» стадионини биргаликда ишлатди. Кейин яна икки марта юқори поғонага чиқилди ва АФCРД 4-поғонага етди. 2018-йилда клуб Рашдендаги Хейден Роуд майдонида бир мавсум ўйнади. Бу майдон 1992-йилда РДФC ташкил топгунча Рашден Тауннинг уйи эди. Клуб у ерда Рашден ва Хайм Юнайтед билан майдонни бирга ишлатди. Шундан сўнг клуб ФАнинг 3-поғонаси — Марказий Премер-дивизионига, Жанубий футбол лигасига чиқди. Асл стадион — Нен Парк 2017-йилда бузиб ташланди.

Таниқли шахслар

Снукер ўйинчиси Шон Мерфи шаҳарда улғайган.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Популатион оф Иртҳлингбороугҳ, Нортҳамптоншире“. Cитй Популатион, фром Натионал Статистиcс.
  2. ↑ „Статион Наме: Иртҳлингбороугҳ“. дисусед-статионс.орг.ук (2017-йил 21-май). Қаралди: 2024-йил 2-август.
  3. ↑ „Кей то Энглиш Плаcе-намес“.
  4. ↑ Охфорд Диcтионарй оф Бритиш Плаcе Намес. Охфорд Университй Пресс, 2003. ИСБН 978-0198527589. ,
  5. ↑ А Ҳисторй оф тҳе Cоунтй оф Нортҳамптоншире, Виcториа Cоунтй Ҳисторй Wиллиам Паге: , 1930 — 207-бет. 
  6. ↑ „Чартер“. Натионаларчивес.гов.ук. Қаралди: 2015-йил 1-май.
  7. ↑ „Иртҳлингбороугҳ'с 'Баттле оф Wатерлоо' филм cелебратед“. ББC Неwс (2013-йил 7-июн). Қаралди: 2025-йил 28-июн.
  8. ↑ Ревиэw, РингМастер „Нумб – Селф Титлед“ (эн). Тҳе РингМастер Ревиэw (2017-йил 18-сентябр). Қаралди: 2025-йил 20-сентябр.
  9. ↑ 'Дроwнинг Ин Ҳолй Wатер' (феат. Жай Қуантрилл) - Тйлер Қуантрилл (Оффиcиал Аудио).
  10. ↑ „Ҳеритаге Лоcатионс“. www.натионалтранспорттруст.орг.ук. Қаралди: 2025-йил 20-сентябр.
  11. ↑ „Иртҳлингбороугҳ Бридге, Ҳигҳам Феррерс - 1003638 | Ҳисториc Энгланд“ (эн). ҳисториcенгланд.орг.ук. Қаралди: 2025-йил 20-сентябр.
  12. ↑ Wригҳт, Иан Л. (Феврал 1966). „Эмптй то Иртҳлингбороугҳ“. Раилwай Магазине. 112-жилд, № 778. 100–102-бет.
  13. ↑ „ЭРРП | Эхпиред Регистратион Реcоверй Полиcй“. Тҳе Wилдлифе Труст. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган.
  14. ↑ „Нортҳамптоншире'с Уппер Нене Валлей ис Эуропе'с неwест Спеcиал Протеcтион Ареа“. Натурал Энгланд (2012-йил 12-январ). 2012-йил 6-мартда асл нусхадан архивланган.
  15. ↑ „Геограпҳ:: Иртҳлингбороугҳ Виадуcт © Wилл Ловелл“.
  16. ↑ „Сонифех wебсите“. сонифех.cо.ук. Қаралди: 2024-йил 2-август.
  17. ↑ „Др Мартенс фаcториэс cлосе“. ББC Неwс (2003-йил 28-март). Қаралди: 2024-йил 2-август.
  18. ↑ „Сандй Ҳеатҳ (Cентрал Бедфордшире, Энгланд) Фулл Фреэвиэw трансмиттер“ (2004-йил 1-май).
  19. ↑ „Нортҳамптоншире Телеграпҳ“. Бритиш Паперс (2013-йил 10-июл). Қаралди: 2024-йил 13-апрел.

Ташқи ҳаволалар

Янгиликлар


"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Irthlingborough" dan olindi