Ziyosfera

Irtish (tuman): Versiyalar orasidagi farq

UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Irtish (tuman)]]
{{Maʼmuriy birlik
|Rang1                            = {{rang|Qozogʻiston}}
|Oʻzbekcha nomi                =  Irtish tumani
|Asl nomi            =  Ертіс ауданы
|Gerb                            =
|Bayroq                            =
|Gerb kengligi                    =
|Bayroq kengligi                    =
|Gerb taʼrifi                  =
|Bayroq taʼrifi                  =
|Mamalakat                          =[[Qozogʻiston]]
|Maqomi                          = [[tuman]]
|Tegishli hudud                        =
|Tarkibida                        = [[Pavlodar viloyati]]
|Markazi                          = [[Irtish (qishloq)|Irtish]]
|Yirik shahari                    =
|Yirik shaharlari                  =
|Asos solingan                      = [[1938-yil]]
|Bekor qilingan                      =
|Rahbari                            = Shugayev Janat Rashitovich
  |Rahbar ismi                  = Akim
|Rahbari2                          =
  |Rahbar ismi2                =
|YAIM                              =
  |YaIM yil                        =
  |YAIM oʻrin                    =
  |YAIM jon boshiga    =
  |YAIM jon boshiga oʻrinda=
|Til                            =
|Tillar                            = [[qozoq tili|qozoq]]
|Aholi                        =  19 459<ref name="pavlodar.stat.kz">{{Citation |year= |title=Департамент статистики Павлодарской области |url=http://www.pavlodar.stat.kz/rus/press_rel/408/ |access-date=2012-11-19 |archivedate=2013-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406074417/http://www.pavlodar.stat.kz/rus/press_rel/408/ }}</ref>
  |Roʻyxatga olingan yil                    = 2012
  |Aholi foizi            =
  |Aholi oʻrinda=
  |Zichligi                      = 1,9
  |Zichlig joyi              =
  |Millatlar tarkibi            = [[Qozoqlar]] - 58,2% <br /> [[Ruslar]] - 24,37% <br /> [[Ukrainlar]] - 7,85%  <br /> [[Olmonlar]] - 4,36% <br /> [[Beloruslar]] - 1,19% <br /> [[Tatarlar]] - 1,01% <ref name="pavlodar.stat.kz"/>
  |Dinlar tarkibi        =  [[islom|musulmonlar]], [[Masihiylik|Xristianlar]]
|Maydoni                          = 10,2 ming
  |Maydon foizi              =
  |Yer maydoni                =
|Yuqori balandligi              =
|Oʻrtacha balandligi                  =
|Quyi balandligi              =
|Kengligi                          =
|Uzunligi                          =
|Xarita                            = Ertis District Kazakhstan.png
|Xarita oʻlchami            = 300
|Maʼmuriy birlik xaritasi  =
  |Xarita oʻlchami ае        =
|Soat mintaqasi            = [[UTC+6]]
|Qisqacha                  =
|ISO                        =
|FIPS                      =
|Telefon kodi              = +7 71832<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Pavlodar viloyatining telefon kodlari |url=http://kazindex.ru/14/index.html |qaralgan sana=2013-12-04 |arxivsana=2013-12-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131213191600/http://kazindex.ru/14/index.html }}</ref>
|Pochta indeksi            = 140500-140517<ref name="kazindex.ru">{{Veb manbasi |sarlavha=Почтовые индексы Казахстана |url=http://kazindex.ru/14/6.html |qaralgan sana=2012-11-19 |arxivsana=2011-07-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110717124738/http://www.kazindex.ru/14/6.html }}</ref>
|Internet domeni            =
|Avtomobil raqami kodi      = S, 14
|Sayt                      =
|TurkumCommons              =
|Izoh                      =
}}
'''Irtish tumani''' — [[Pavlodar viloyati]]ning shimoli-gʻarbiy tarafida, [[Irtish|Irtish daryosining]] soʻng yoqasida joylashgan. Irtish Tumani [[1928]]-yili tashkil etilgan. Tuman hududi 10,2 ming km², aholisi 19,459 kishi (2012). Tuman markazi — [[Irtish (qishloq)|Irtish]] qishlogʻi
 
== Geografiyasi ==
Tuman shimoliy tarafida [[Rossiya]]ning Omsk viloyati bilan, sharqida viloyatning [[Jelezin (tuman)|Jelezin]], [[Qashir (tuman)|Qashir tumanlari]] bilan, janubida [[Aqtoʻgʻay (tuman, Pavlodar viloyati)|Aqtoʻgʻay tumani]] bilan, gʻarbida [[Akmola viloyati]] bilan chegaradosh.
 
== Iqlimi ==
Tuman iqlimi keskin kontinental. Bahor va kuz oylari oʻzgaruvchan, issiqdan sovuqqa almashib turuvchi harorati qisqadir. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −18&nbsp;°C-ga, iyulning — +20&nbsp;°C-ga teng. Yogʻingarchilikning aksar qismi yoz oyiga toʻgʻri keladi. Yogʻingarchilikning yillik miqdori — 250—300&nbsp;mm. Yil davomida boʻronlar ham boʻlib turadi.
 
== Aholisi ==
Tuman aholisi [[2012]]-yili 19,459 kishini tashkil qildi. Tuman aholisining oʻrtacha zichligi [[2012]]-yili 1&nbsp;km² 1,9 kishidan toʻgʻri keldi.
Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil)
* [[qozoqlar]] — 11 326 kishi (58,2 %)
* [[ruslar]] — 4 742 kishi (24,37 %)
* [[ukrainlar]] — 1 528 kishi (7,85 %)
* [[olmonlar]] — 849 kishi (4,36 %)
* [[tatarlar]] — 197 kishi (1,01 %)
* [[beloruslar]] — 232 kishi (1,19 %)
* boshqalar — 585 kishi (3 %)
* Umumiy — 19 459 kishi (100,00 %)
 
== Hududiy boʻlinishi ==
Tuman tarkibida 18 ta qishloq mavjud:
* Irtish
* Abay
* Agʻashoʻrin
* Amangeldi
* Qoʻsagʻash
* Qoʻskoʻl
* Qiziljar
* Lenin
* Shimoliy
* Seleti
* Toʻqti
* Uzunsuv
 
== Ijtimoiy soha ==
=== Taʼlim ===
[[2012]]-yilgi oʻquv yilining boshida 4140 oʻquvchisi bor 31 ta davlat kundizgi umumiy bilim beruvchi maktablari, 269 nafar oʻquvchisi bor 1 kasbiy-texnik maktab faoliyat yuritmoqda.
 
=== Tibbiyot ===
Davolash mahkamalar soni — 35, shulardan kasalxona, poliklinika, silga qarshi kasalxonalar faoliyat yuritmoqda.
 
=== Madaniyat ===
Klublar soni-22, kutubxonalar soni-19, muzey-1. Ikkita tuman nashrlari mavhud, shularning bittasi davlat tilidagi „Ertis nuri“, ikkinchisi — rus tilidagi „Irtish“.<ref name="http://uraltourist.ru/2011/03/raion_irtysha/">{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://uraltourist.ru/2011/03/raion_irtysha/ |access-date=2012-11-19 |archivedate=2012-11-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105234035/http://uraltourist.ru/2011/03/raion_irtysha/ }}</ref>
 
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
 
{{Pavlodar viloyati}}
 
[[Turkum:Qozogʻiston tumanlari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Irtish tumani
Ертіс ауданы
tuman
Tarkibida Pavlodar viloyati
Maʼmuriy markazi Irtish
Asos solingan sanasi 1938-yil
Akim Shugayev Janat Rashitovich
Rasmiy tillar qozoq
Aholi (2012) 19 459[1]
Zichligi 1,9 kishi./km²
Millatlar tarkibi Qozoqlar - 58,2%
Ruslar - 24,37%
Ukrainlar - 7,85%
Olmonlar - 4,36%
Beloruslar - 1,19%
Tatarlar - 1,01% [1]
Dinlar tarkibi musulmonlar, Xristianlar
Maydoni 10,2 ming km²
Vaqt mintaqasi UTC+6
Telefon kodi +7 71832[2]
Pochta indeksi 140500-140517[3]
Avtomobil raqami kodi S, 14
Xaritada
Irtish tumani xaritada

Irtish tumani — Pavlodar viloyatining shimoli-gʻarbiy tarafida, Irtish daryosining soʻng yoqasida joylashgan. Irtish Tumani 1928-yili tashkil etilgan. Tuman hududi 10,2 ming km², aholisi 19,459 kishi (2012). Tuman markazi — Irtish qishlogʻi

Geografiyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tuman shimoliy tarafida Rossiyaning Omsk viloyati bilan, sharqida viloyatning Jelezin, Qashir tumanlari bilan, janubida Aqtoʻgʻay tumani bilan, gʻarbida Akmola viloyati bilan chegaradosh.

Iqlimi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tuman iqlimi keskin kontinental. Bahor va kuz oylari oʻzgaruvchan, issiqdan sovuqqa almashib turuvchi harorati qisqadir. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −18 °C-ga, iyulning — +20 °C-ga teng. Yogʻingarchilikning aksar qismi yoz oyiga toʻgʻri keladi. Yogʻingarchilikning yillik miqdori — 250—300 mm. Yil davomida boʻronlar ham boʻlib turadi.

Aholisi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tuman aholisi 2012-yili 19,459 kishini tashkil qildi. Tuman aholisining oʻrtacha zichligi 2012-yili 1 km² 1,9 kishidan toʻgʻri keldi. Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil)

  • qozoqlar — 11 326 kishi (58,2 %)
  • ruslar — 4 742 kishi (24,37 %)
  • ukrainlar — 1 528 kishi (7,85 %)
  • olmonlar — 849 kishi (4,36 %)
  • tatarlar — 197 kishi (1,01 %)
  • beloruslar — 232 kishi (1,19 %)
  • boshqalar — 585 kishi (3 %)
  • Umumiy — 19 459 kishi (100,00 %)

Hududiy boʻlinishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tuman tarkibida 18 ta qishloq mavjud:

  • Irtish
  • Abay
  • Agʻashoʻrin
  • Amangeldi
  • Qoʻsagʻash
  • Qoʻskoʻl
  • Qiziljar
  • Lenin
  • Shimoliy
  • Seleti
  • Toʻqti
  • Uzunsuv

Ijtimoiy soha

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Taʼlim

[tahrir | manbasini tahrirlash]

2012-yilgi oʻquv yilining boshida 4140 oʻquvchisi bor 31 ta davlat kundizgi umumiy bilim beruvchi maktablari, 269 nafar oʻquvchisi bor 1 kasbiy-texnik maktab faoliyat yuritmoqda.

Tibbiyot

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Davolash mahkamalar soni — 35, shulardan kasalxona, poliklinika, silga qarshi kasalxonalar faoliyat yuritmoqda.

Madaniyat

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Klublar soni-22, kutubxonalar soni-19, muzey-1. Ikkita tuman nashrlari mavhud, shularning bittasi davlat tilidagi „Ertis nuri“, ikkinchisi — rus tilidagi „Irtish“.[4]

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ 1,0 1,1 Департамент статистики Павлодарской области, 2013-04-06da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-11-19
  2. ↑ „Pavlodar viloyatining telefon kodlari“. 2013-yil 13-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 4-dekabr.
  3. ↑ „Почтовые индексы Казахстана“. 2011-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 19-noyabr.
  4. ↑ arxiv nusxasi, 2012-11-05da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2012-11-19 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Irtish_tumani?oldid=509491" dan olindi