Ziyosfera

Irving Chernev

Ирвинг Чернев (1900-йил 29-январда туғилган — 1981-йил 29-сентябрда вафот этган) рус шахматчиси ва шахмат китоблари муаллифи. У Россия империясининг (ҳозирги Украинада) Прилукий шаҳрида туғилган[1] ва 1905-йилда АҚШга ҳижрат қилган[2]. Чернев шахмат спорт устаси бўлган. У ҳақида „эҳтимол, шахмат ҳақида кўпроқ ўқиган ва тарихдаги ҳар қандай одамдан кўра кўпроқ ўйин ўйнаган“ деб ёзган[3].

Черневнинг ўйинга бўлган чуқур муҳаббати унинг китобларини ўқиган ҳар қандай ўқувчига аён. Шахмат тарихчиси Эдвард Винтер шундай фикр билдирди:

Шахмат эслатмалари унинг баъзан бурчакларини кесиб ташлаганини кўрсатган бўлса-да, у ёзиш ва стипендия табиий жуфтлик сифатида қаралмаган ва латифалар ва бошқа каштанлар айниқса кенг тарқалган бир пайтда фаол эди. Манбалар билан қизиқувчилар кам эди. Энг муҳими, рақамли даврдан олдинги даврда унинг соҳасидаги ёзувчиларнинг иши анча қийин эди; улар ўз билимларидаги бўшлиқларни тугмани босиш „тадқиқот“ билан тўлдира олмадилар…
Черневнинг чиқиши — аниқ, кулгили ва осон — қийинчиликсиз таассурот қолдирди, аммо бунинг ортида кўплаб ишлар ётарди.

Унинг китоблари кўпинча яхши суҳбатдош бўлса-да, у саводли ва пухта тузилган бўлиб, Черневнинг бутун умри давомида ёзувларида матбаа хатоларининг камлиги ҳам бизни ҳайратда қолдирди[4].

У 20 та шахмат китобини ёзган, шулар орасида: Шахмат тахтаси сеҳри!, Шахматнинг ёрқин томони, Шахматнинг оловли китоби (Фред Рейнфелд билан), Шахматдаги энг ибратли ўйинлар, Шахматнинг 1000 та энг яхши қисқа ўйинлар, Амалий шахмат якунлари, Комбинациялар: Шахматнинг юраги ва Cапабланcанинг энг яхши ўйинлари ва уларнинг охиргиси Эдвард Винтер томонидан юқори баҳоланган.

1978-йилда Оксфорд университети нашриёти томонидан нашр этилган ва 1982-йилда Довер томонидан қайта нашр этилган, Ирвинг Чернев томонидан ёзилган „Cапабланcанинг энг яхши шахмат якунлари“ олтмишта тўлиқ ўйинни ўз ичига олган нашрини (тўлиқ алгебраик ёзувда) тақдим этади, бунда якуний босқичга урғу берилган. Голомбек жилдида ярмидан кўпи йўқ, бу нафақат Голомбекнинг танлови етарли эмаслигини, балки Черневнинг янги топилган материални ўзлаштиришга тайёрлигини ҳам таъкидлайди. Алдамчи тасодифийлик билан ёзилган „Cапабланcанинг энг яхши шахмат якунлари“, эҳтимол, Черневнинг энг яхши китоби бўлиб, унда машаққатли таҳлилий иш ва унинг одатий найрангбозлиги уйғунлашган[5].

1945-йилда у Кеннет Ҳаркнесс билан биргаликда „Шахматга таклифнома“ни ёздилар, бу шахмат ҳақидаги энг муваффақиятли китоблардан бирига айланди. Эҳтимол, унинг энг машҳур китоби бу Мантиқий шахмат: Ҳаракат бўйича ҳаракат, биринчи марта 1957-йилда нашр этилган. Бу Cапабланcа каби усталар томонидан 1889-йилдан 1952-йилгача бўлган 33 та классик ўйинни ўз ичига олади. Алгебраик ёзув версияси 1998-йилда Бацфорд томонидан асл матнга кичик ўзгартиришлар билан нашр этилган. Чернев 1981-йилда Сан-Франсискода вафот этди[3]. Унинг рафиқаси Селма Кулик ва уларнинг ўғли Мелвин Чернев эса ёлғиз қолган[6].

Манбалар

  1. ↑ Wҳо Wас Wҳо ин Америcа, Wитҳ Wорлд Нотаблес: 1982-1985, Вол. ВИИИ (Марқуис-Wҳўс Wҳо, 1985), п. 75.
  2. ↑ Wинтер. „Ирвинг Чернев“. www.чесшисторй.cом. 2021-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-апрел 2022-йил.
  3. ↑ 3,0 3,1 Арнолд Денкер; Тҳе Боббй Фисчер И Кнеw анд Отҳер Сториэс; Ҳйпермодерн Пресс 1995
  4. ↑ „Ирвинг Чернев бй Эдwард Wинтер“. www.чесшисторй.cом.
  5. ↑ Эдwард Wинтер’с „Cапабланcа Гоэс Алгебраиc“, Чесс Ҳисторй, 1997
  6. ↑ „Арчивед cопй“. 2010-йил 15-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-июн 2010-йил. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Irving_Chernev" dan olindi