Исабел Мариа Cортесãо Cасимиро (1955-йил 14-январда туғилган) — Мозамбиклик таниқли социолог, феминист, аёллар ҳуқуқлари фаоли ва собиқ сиёсатчи. У Мозамбикнинг Мапуту шаҳридаги Эдуардо Мондлане университети ёнидаги Африка тадқиқотлари маркази профессори ҳисобланади[1]. Cасимиро нафақат Мозамбикда, балки бутун Африка қитъасида ижтимоий фанлар ривожига қўшган ҳиссаси билан танилган.

Исабел Мариа Cортесãо Cасимиро
Таваллуди 1955-йил 14-январ (1955-01-14) (71 ёш)
Фуқаролиги Мозамбик
Таълими Cоимбра университети (Социология доктори)
Касби Социолог, профессор, фаол, сиёсатчи
Фаолият йиллари 1980–ҳозиргача
Унвони Профессор

Ёшлиги ва таълими

Исабел Мариа Cасимиро 1955-йилда Мозамбикнинг шимоли-шарқий соҳилидаги Нампула вилоятида жойлашган Иапала қишлоғида туғилган[2]. Унинг отаси Иапала темир йўл вокзалида шифокор бўлиб ишлаган. Унинг ота-онаси 1952-йилда Португалиядан Мозамбикга кўчиб ўтишган эди. Бунга уларнинг ноқонуний деб эълон қилинган Португалия Коммунистик партияси аъзолари бўлганлиги ва амалда ўша пайтдаги Португалия мустамлакасига „сургун“ қилинганлиги сабаб бўлган[2] .

Cасимиро Португалиядаги нуфузли Cоимбра университетида социология фанлари доктори даражасини олган. Шунингдек, у тарих ва ривожланиш тадқиқотлари бўйича қўшимча академик тайёргарликдан ўтган[3] .

Академик ва сиёсий фаолияти

1980-йилдан буён Cасимиро Эдуардо Мондлане университетида тадқиқотчи ва социология профессори сифатида фаолият юритиб келмоқда. Унинг илмий қизиқишлари доирасига аёллар ва инсон ҳуқуқлари, феминистик ҳаракатлар, ривожланиш муаммолари ва демократик иштирок киради. У университетнинг Ривожланиш ва гендер тадқиқотлари бўлимини бошқаради[1]. Кўплаб тадқиқотчилар уни Мозамбикда гендер тадқиқотларига асос солган етакчи олимлардан бири деб ҳисоблашади[4] .

Сиёсий соҳада Cасимиро 1995-йилдан 1999-йилгача Мозамбик Озодлик Фронти (ФРЕЛИМО) партиясидан парламент аъзоси бўлиб хизмат қилган[5].

Жамиятдаги фаоллиги

Cасимиро „Фóрум Мулҳер“ (Аёллар форуми) ва „Жанубий Африкада аёллар ва қонун“ (WЛСА) тадқиқот жамғармасининг асосчиларидан биридир[6]. У 2006-йилдан 2015-йилгача Фóрум Мулҳер президенти лавозимида ишлаган.

Унинг фаолияти халқаро миқёсда ҳам эътироф этилган. Cасимиро 2018-йилдан 2023-йилгача штаб-квартираси Сенегалнинг Дакар шаҳрида жойлашган Африка ижтимоий фанлар тадқиқотларини ривожлантириш кенгаши (CОДЕСРИА) президенти бўлиб ишлаган[7].

Танланган асарлари

  • Cасимиро, Исабел Мариа Cортесãо, анд Cатарина Cасимиро Триндаде. "Мозамбиcан Феминисмс: Бетwеэн тҳе Лоcал анд тҳе Глобал." Ин Транснатионал Феминист Итинерариэс: Ситуатинг Тҳеорй анд Аcтивист Праcтиcе, эдитед бй Ашwини Тамбе анд Миллиэ Тҳаер. Дурҳам: Дуке Университй Пресс, 2021.ИСБН 9781478014430
  • А Cиêнcиа ао Сервиçо до Десенволвименто? Эхпериêнcиас де паíсес африcанос фалантес де лíнгуа офиcиал португуэса (2015), эдитед wитҳ Тереса Cруз э Силва.ИСБН 9782869786097
  • Cасимиро, Исабел Мариа Cортесãо. "Пеаcе он Эартҳ, Wар ат Ҳоме": Феминисм анд Wомен'с Организатионс ин Мозамбиқуэ. Мапуто: ПРОМЕДИА, 2004; републишед Реcифе, Бразил: Универсидаде Федерал де Пернамбуcо, 2014.
  • Cасимиро, Исабел Мариа Cортесãо, Амéлиа Невес де Соуто, Жосина Нҳантумбо, анд Аугуста Маíта. Wомен'с Эcономиc Эмпоwермент, Ассоcиативе Мовемент анд Аccесс то Лоcал Девелопмент Фундс. Мапуто: Капиcуа, 2010.
  • Трипп, Аили Мари; Cасимиро, Исабел; Кwесига, Жой; Мунгwа, Алиcе (2009). Африcан Wомен'с Мовеменц: Чангинг Политиcал Ландсcапес. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.ИСБН 9780511800351

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Исабел Мариа Алçадра Падез Cортесао Cасимиро / CОДЕСРИА“. www.cодесриа.орг. 2021-йил 18-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 10-ноябр.
  2. ↑ 2,0 2,1 „исабел“. www.университаделледонне.ит. Қаралди: 2017-йил 10-ноябр.
  3. ↑ „Исабел Мариа Алçада Падез Cортесãо Cасимиро“. CОДЕСРИА. Қаралди: 2025-йил 18-декабр.
  4. ↑ Гаспаретто, Вера Фáтима (2020). "О cампо дос эстудос де гêнеро эм Моçамбиқуэ/Áфриcа". Ревиста Эстудос Феминистас 28 (1). дои:10.1590/1806-9584-2020в28н168326. ҳттпс://www.сcиэло.бр/ж/реф/а/CК9Пй5ЗфХВЛхк3ЗТТқдВззд/. Қаралди: 18 Деcембер 2025. Исабел Cасимиро]]
  5. ↑ Cасимиро, Исабел Мариа Cортесãо „Cриминализатион оф феминист аcтивисц анд соcиал мовеменц ин Мозамбиқуэ“. www.видc.орг. 2019-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 10-ноябр.
  6. ↑ „Исабел Cасимиро“. Университй оф Cапе Тоwн Неwс (2020-йил 23-июн). Қаралди: 2025-йил 18-декабр.
  7. ↑ „Тҳе Эхеcутиве Cоммиттеэ“. CОДЕСРИА. Қаралди: 2025-йил 18-декабр.