Isabey masjidi
Исабей масжиди (туркча: İса Бей Cамии) – 1374–1375-йилларда қурилган масжид[1], Онадўли бейликларидан қолган энг қадимги меъморий санъат асарларидан бири. Измирнинг Селçук шаҳридаги Аяслуğ тепаликлари этагида жойлашган.
| Масжид | |
| Исабей масжиди | |
| Мамлакат | |
| Шаҳар | Измир |
| Жойлашуви | Селçук тумани, Эгей минтақаси |
| Меъморий услуб | Ислом, Салжуқийлар меъморчилиги |
| Меъмор | Şамлı Дıмışклıоğлу Али |
| Бинокорлик санаси | 1374–1375-йиллар |
| Гумбазлар сони | 2 |
| Гумбазлар сони | 2 |
| Миноралар сони | 1 |
| Миноралар сони | 1 |
| Қурилиш материали | йўнилган тош, мармар, ғишт |
Тарихи
Бино суриялик меъмор Али ибн Мушаимиш ад-Димашқий томонидан Айдıноğулларı беги Исабей шарафига қурилган[2][3]. Масжид лойиҳаси Дамашқдаги Умавийлар масжиди асосида ишлаб чиқилган[4].
1829-йилда келиб масжид вайронага айланган, 1842-йилда эса минора қулаб тушган[5]. ХИХ асрда карвонсарой сифатида ҳам фойдаланилган. Масжиднинг ёнида саккизбурчак шаклида тош ва ғиштдан қурилган, пирамида шаклидаги томга эга бўлган Салжуқийлар эҳроми мавжуд.
Меъморчилиги
Масжид шарқий ва ғарбий томонларда жойлашган иккита асосий кириш эшигига эга бўлиб, ичкарисида ҳовли ва ҳовуз мавжуд[6]. Ғарбий деворга ёзувлар ва геометрик шакллар ишланган. Бу деворлар мармар билан қопланган, қолган томонлари эса ё'нилган тошдан қилинган. Диаметри 9.4 метр (31 фт) ва 8.1 метр (27 фт) бўлган гумбазларининг четлари Изник кафеллари билан безатилган. Ички ҳовлида 12 та устунлар айвонларни ўраб туради. Ғиштдан қурилган миноранинг пойдевори саккиз бурчакли қилиб қурилган, унинг балкондан юқори қисми вайрон бўлган. Масжиднинг ғарбий томонида яна бир минора жойлашган бўлиб, ушбу минора ҳозирги кунда бутунлай вайрон бўлган. Меҳроб эса бошқа масжидга кўчирилган, чунки унинг ўрнида бинода янги эшик очилган.
Галерея
-
Исо Бей масжидининг ташқи ко'риниши
-
Ҳовлига кириш
-
Масжидга кириш
-
Масжиднинг ички қисми
-
Режа
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Тҳе Эволутион оф Арчитеcтурал Форм ин Туркиш Мосқуэс (1300-1700), Суут Кемал Еткин, Студиа Исламиcа, Но. 11 (1959), 76-77.
- ↑ Блоом, Жонатҳан М. (1993). "Он тҳе Трансмиссион оф Десигнс ин Эарлй Исламиc Арчитеcтуре". Муқарнас 10: 21–28. дои:10.2307/1523168.
- ↑ Беҳренс-Абоусеиф, Дорис. Тҳе Арц оф тҳе Мамлукс ин Эгйпт анд Сйриа: Эволутион анд Импаcт (эн). В&Р унипресс ГмбҲ, 2012. ИСБН 978-3-89971-915-4.
- ↑ Блоом, Жонатҳан. Грове Энcйcлопедиа оф Исламиc Арт & Арчитеcтуре: Тҳреэ-Волуме Сет. ОУП УСА, 14 Май 2009 — 142–143-бет. ИСБН 978-0-19-530991-1.
- ↑ Мичаэл Греэнҳалгҳ, Фром тҳе Романс то тҳе Раилwайс: Тҳе Фате оф Антиқуитиэс ин Асиа Минор, (Брилл, 2013), 90.
- ↑ Блоом, Жонатҳан. Грове Энcйcлопедиа оф Исламиc Арт & Арчитеcтуре: Тҳреэ-Волуме Сет. ОУП УСА, 14 Май 2009 — 142–143-бет. ИСБН 978-0-19-530991-1.
Адабиётлар
- Байрак, Орҳан М. (1994). п. 407, Тüркие Тариҳи Ерлер Реҳбери (эхпандед 3рд эдитион). İнкıлâп Китабеви. ИСБН 975-10-0705-4.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Исабей масжиди“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Исабей масжидининг тарихи ва меъморчилиги кўплаб фотосуратлар билан (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-09-16 санасида архивланган)
- Исабей масжиди тасвирлари (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-12-03 санасида архивланган)
- Масжиднинг 30 дан ортиқ расмлари
- Исо Бей масжидига ташриф – Суратлар киритилган