Isfet
Исфет ёки Асфет (мисрча „изфит“ — „тартибсизлик“, „адолацизлик“, „зўравонлик“)[1] — қадимги Миср фалсафаси ва мифологиясидаги хос тушунча. Маатнинг қонунийлиги тамойилларига қарши. Бир вақтнинг ўзида яратилган Маат ва Исфет ёлғиз мавжуд бўлолмайди[2] ва дунё уйғунлиги учун уларнинг кучлари мувозанатда бўлиши лозим[3].
Исфет ҳамма нарсадан илгари тартибсизлик шаклида мавжуд бўлган ва ҳозиргача яратилган коинотни ўраб олган[4]. Табиат ва ёввойи ҳайвонлар, чўл, бегона юрт ва одамлар, жиноятчилар Исфет[4][5] тасарруфида ҳисобланган. Агар „қонунийлик“ Маат маъбуда қиёфасида тимсолланган бўлса, Исфет Апопа[6][7] каби бетартиблик йиртқичларини рамзий қилди. Шунингдек, ёвузлик худоси Сет[8] унинг тамойилларига амал қилган эди.
Исфетга қарши асосий курашчи ва ер юзидаги дунё тартиби учун мас’ул бўлган фир’авн маросимларни ўтказган ва ғалабали урушлар олиб борган. Ёвуз ҳукмдор халққа очлик, йўқотиш, кўрлик келтириши мумкин эди[9].
Манбалар
- ↑ Эрман, Адолф; Грапоw, Ҳерманн. Wöртербуч дер аэгйптисчен Спраче им Ауфтраге дер деуцчен Академиэн. Леипзиг; Берлин: Ж. C. Ҳинричс'счен Бучҳандлунген; Академиэ-Верлаг ГмбҲ, 1926–1953; 1971.
- ↑ Каренга, Маулана. Маат, Тҳе Морал Идеал ин Анcиэнт Эгйпт: А Студй ин Cлассиcал Африcан Этҳиcс. Неw Ёрк: Роутеледге, 2003. ИСБН 9781135937669.
- ↑ Ассманн, Жан. Религион анд Cултурал Меморй: Тен Студиэс. Станфорд Университй Пресс — 34-бет. ИСБН 0-8047-4523-4.
- ↑ 4,0 4,1 Таит, Жоҳн. Невер Ҳад тҳе Лике Оccурред: Эгйпт'с Виэw оф иц Паст, Энcоунтерс wитҳ Анcиэнт Эгйпт, Роутледге, 2016. ИСБН 1315423472.
- ↑ Аллен, Барбара. Анималс ин Религион: Девотион, Сймбол анд Ритуал. Реактион Боокс, 2016 — 94-бет. ИСБН 1780236050.
- ↑ Роналд Бриттон. Белиэф анд Имагинатион: Эхплоратионс ин Псйчоаналйсис, Тҳе Неw Либрарй оф Псйчоаналйсис, Неw Ёрк: Роутледге, 2003 — 55-бет. ИСБН 1134649150.
- ↑ Кемболй, Мпай. Тҳе Қуэстион оф Эвил ин Анcиэнт Эгйпт. Лондон: Голден Ҳоусе Публиcатионс, 2010.
- ↑ Wилкинсон, Тобй.. Тҳе Эгйптиан Wорлд. Неw Ёрк: Роутеледге Wорлдс, 2013. ИСБН 9781136753763.
- ↑ Ромер, Жоҳн. Тестамент. Гуилд Публишинг, 1988 — 41—42-бет.