Ishbara Xoqon
Ишбара Хоқон (эски туркий: 𐰃𐱁𐰉𐰺𐰀:𐰴𐰍𐰣; сўғд: нw’’р γ’γ’н) – Бумин Хоқоннинг набираси Иссиқ Хоқоннинг биринчи ўғли, Турк хоқонлигининг олтинчи хоқони (581 – 587)[1].
| Ишбара Хоқон | |
|---|---|
| Хоқон | |
| Биринчи Турк Хоқонлиги Хоқони | |
| Салтанат | 581–587 |
| Давомчиси | Багҳа Хоқон |
| Туғилиши | Ил Кüл Шад Багҳа Ишбара Қагҳан |
| Турмуш ўртоғи | Малика Қианжин |
| Отаси | Иссиқ Хоқон |
| Дини | Тангричилик |
Тегинлик (шаҳзода) даври
У Таспар хоқон томонидан шарқий ҳудудларга кичик хоқон этиб тайинланган[2].
Ҳокимият даври
Туркларнинг Ишбарадан олдинги исми нома'лум хоқони вафот этди. Тахт учун кураш бошланиб кетди. Талопиэн (Муқан хоқоннинг ўғли) ва Таспар ўртасида шиддатли тортишув бўлди Олий кенгаш бу муаммони вақтинча ҳал қилиш учун Ишбара Хоқонни ҳукмдорликка қўйишда. Бу ҳаракат катта акадан кенжа укага ва тўнғич ўғилдан кичигига мероснинг ан’анавий тизимини бузди. Бу ўта беқарор вазият тезда фуқаролар урушига бошланиб кетди, Суй Хитойлари Кўктуркларни заифлаштириш учун ушбу фуқаролик урушини баттар авж олишига ҳисса қўшдилар. Хоқон Шимолий Чжоу маликаси Қианжинга уйланди, бу унинг ҳокимиятини мустаҳкамлаш учун бир усул эди. Хотинининг ҳамроҳлигидаги элчилардан бири жосус Чжансун Шенг эди. Жосус Ишбара билан дўст бўлишга муваффақ бўлди ва кўп йилларини турклар билан ўтказди. Унинг Кўктуркларнинг урф-одатлари ва муассасалари ҳақидаги билимлари Суй империяси учун катта аҳамиятга эга эди. Фуқаролар урушини тугатиш учун Ишбара ниҳоят Суй сулоласини ўзининг ҳукмдори деб тан олди. Охир-оқибат Ишбара ўзининг ҳукмронлигини йўқоца ҳам хоқонликни сақлаб қолишга муваффақ бўлди. 587-йилда Ишбара Хоқон вафот этган.
Манбалар
- ↑ Голден, П. Б. (1992). Ан Интродуcтион то тҳе Ҳисторй оф тҳе Туркиc Пеоплес. Wиэсбаден: Отто-Ҳаррассоwитз. пп. 121–122.
- ↑ Аҳмет, Таşаğил (1995–2004). Гöк-Тüрклер. Ататüрк Кüлтüр, Дил, ве Тариҳ Йüксек Куруму (Туркей). Анкара: Тüрк Тариҳ Куруму Басıмеви. ИСБН 975161113Х. ОCЛC 33892575