Ishqorlar: Versiyalar orasidagi farq
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | ||
'''Ishqorlar''' — suvda yaxshi eriydigan asoslar. Mendeleyev davriy sistemasi I va II guruhining asosiy guruhchasidan metall gidroksidlari va ammoniy [[Gidroksidlar|gidroksid]] ishqorga kiradi. Ishqor — oq, qattiq, [[gigroskopik]] (suvga oʻch) moddalar. Ishqoriy metallarning [[gidroksid]]lari, mas, LiOH, KON, NaOH kuchli asoslar boʻlib, oʻyuvchi ishqor deb ataladi. Ishqoriyer metallar gidroksidlari — Sa(ON)2, Va(ON)2, Sr(OH)2 va NH4OH ancha kuchsiz asos hisoblanadi. | |||
Ishqor suvda toʻla dissotsiatsiyalanib, metall va gidroksid ionlari hosil qiladi (mas, oʻyuvchi [[natriy]] ([[kaustik soda]]) Na+ va ON~ ga parchalanadi). Bu jara-yonda koʻp issiqlik ajralib chiqadi. | |||
Tarkibida ON" ionlari borligidan ishqor eritmalari asoslarga xos xususiyatlarni namoyon qiladi ([[vodorod]] koʻrsatkich — rN>7) va lakmusni koʻk, fenolftaleinni qizil rangga boʻyaydi. Ishqorda kuchli asoslar va kuchsiz kislotalar hosil qilgan koʻpgina kimyoviy birikmalar, mas, ishqoriy metallarning gidrosulfidlari — KSH, NaSH; karbonat [[kislota]]ning kaliyli va [[natriyli tuzlar]]i — K2SO3, Na2CO3 va b. ham, odatda, ishqor hisoblanadi. Ishqor gazlama, koʻn (teri), qogʻozga kuchli taʼsir etib, ularni oʻyib yuboradi. Badan terisi va shilliq pardalarni kuydiradi. Koʻzga ozgina tushea ham juda xavfli (koʻz koʻrmay qolishi mumkin). Ishqor bilan ishlaganda maxsus korjoma, rezina qoʻlqop kiyib va himoya koʻzoynagi taqib olish zarur. | |||
Ishqor [[kimyo]] va oziq-ovqat, toʻqimachilik, sellyuloza sanoatida, tibbiyotda, kurilishda va sanoatning boshqa sohalarida ishlatiladi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
[[Turkum:Kimyo]] | |||
[[Turkum:Ishqorlar]] | |||
{{chem-stub}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Ishqorlar — suvda yaxshi eriydigan asoslar. Mendeleyev davriy sistemasi I va II guruhining asosiy guruhchasidan metall gidroksidlari va ammoniy gidroksid ishqorga kiradi. Ishqor — oq, qattiq, gigroskopik (suvga oʻch) moddalar. Ishqoriy metallarning gidroksidlari, mas, LiOH, KON, NaOH kuchli asoslar boʻlib, oʻyuvchi ishqor deb ataladi. Ishqoriyer metallar gidroksidlari — Sa(ON)2, Va(ON)2, Sr(OH)2 va NH4OH ancha kuchsiz asos hisoblanadi.
Ishqor suvda toʻla dissotsiatsiyalanib, metall va gidroksid ionlari hosil qiladi (mas, oʻyuvchi natriy (kaustik soda) Na+ va ON~ ga parchalanadi). Bu jara-yonda koʻp issiqlik ajralib chiqadi.
Tarkibida ON" ionlari borligidan ishqor eritmalari asoslarga xos xususiyatlarni namoyon qiladi (vodorod koʻrsatkich — rN>7) va lakmusni koʻk, fenolftaleinni qizil rangga boʻyaydi. Ishqorda kuchli asoslar va kuchsiz kislotalar hosil qilgan koʻpgina kimyoviy birikmalar, mas, ishqoriy metallarning gidrosulfidlari — KSH, NaSH; karbonat kislotaning kaliyli va natriyli tuzlari — K2SO3, Na2CO3 va b. ham, odatda, ishqor hisoblanadi. Ishqor gazlama, koʻn (teri), qogʻozga kuchli taʼsir etib, ularni oʻyib yuboradi. Badan terisi va shilliq pardalarni kuydiradi. Koʻzga ozgina tushea ham juda xavfli (koʻz koʻrmay qolishi mumkin). Ishqor bilan ishlaganda maxsus korjoma, rezina qoʻlqop kiyib va himoya koʻzoynagi taqib olish zarur.
Ishqor kimyo va oziq-ovqat, toʻqimachilik, sellyuloza sanoatida, tibbiyotda, kurilishda va sanoatning boshqa sohalarida ishlatiladi[1].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]
 | Kimyoga oid uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |