Iskandariya protokoli
[ойдинлаштирилсин]Искандария протоколи — 1944-йил 7-октабрда Искандария шаҳрида беш араб давлати томонидан қўшма араб ташкилотини тузишга рози бўлган келишув бўлиб, кейинги йилда Араб давлатлари уюшмасининг ташкил топишига сабаб бўлди[1].
Келишувда барча иштирокчи давлатлар тенг ҳуқуқли вакиллик қилиши айтилган. Ушбу ташкилотнинг асосий мақсади араб давлатлари ўртасидаги муносабатларни мустаҳкамлаш ва уларнинг сиёсий режалари ва ташқи сиёсатини мувофиқлаштиришда уларнинг мустақиллигига аралашмасдан, лекин аъзо давлатга ва унинг суверенитетига тажовуз қилинган тақдирда тегишли воситалар билан ҳимояланишни ваъда қилишда фаол қатнашиш эди.
Искандариядаги йиғилиш Араб давлатлари уюшмасининг Яқин Шарқдаги бўлажак аъзолари бўлган давлатлар вакиллари иштирокида бешта қўмитани ўз ичига олди.
Таъсисчи аъзолари
Миср: Ташқи ишлар вазирлиги Давлат котиби ўринбосари Нагиб ал-Ҳилали Паша, Таълим вазири Муҳаммад Сабри Абу 'Алам Паша, Адлия вазири Муҳаммад Салаҳ-ал-дин Бей.
Ироқ: Ироқ бош вазири ва делегацияси раҳбари Ҳамди ал-Баҳжажи, Ташқи ишлар вазири Аршад ал-'Умари, Ироқ собиқ бош вазири Нури ал-Са'ид, Ироқнинг Мисрдаги ваколатли вазири Таҳеин ал-'Аскари.
Сурия: Сурия Бош вазири ва Сурия делегацияси раҳбари Саадаллаҳ ал-Жабири, Ташқи ишлар вазири [Жамил Мардам Бей]], Сурия Республикаси Президентлиги Бош котиби доктор Нагиб ал-Арманази, Дамашқ депутати Сабри ал-Ассали.
Иордания (кейин Трансиордания): Трансиордания Бош вазири ва Ташқи ишлар вазири, Трансиордания делегацияси раҳбари Таwфиқ Абу ал-Ҳуда, Ташқи ишлар вазирлиги молия котиби Сулайман ал-Суккар Бей.
Ливан : президент Бечара Эл Кҳоурй, Ливан Бош вазири ва делегацияси раҳбари Рияд ал-Сулҳ, Ташқи ишлар вазири Салим Тақла Бей, Президент Маҳкамаси раҳбари Муса Муборак..
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Тоффоло, Cрис Э.. Тҳе Араб Леагуэ (эн). Инфобасе Публишинг, 2008. ИСБН 978-1-4381-0296-2.