Ziyosfera

Islomdagi opa-singillar

 

Исломдаги опа-сингиллар(ташкилот)
Мамлакат Малайзия
Ташкилот тури Нодавлат ташкилоти
Ташкилот асосчилари Зайна Анвар, Амина Вадуд, Аския Адам, Норани Усмон, Рашида Абдулла, Росе Исмоил ва Шарифа Зурия Алжеффри
Ташкил этилган йили 1988-йил
Мақсади Ислом аёллари ҳуқуқини ҳимоялаш(Малайзияда диндан чиқмаган ҳолда)
Расмий сайти ҳттп://www.систерсинислам.орг

"Исломдаги опа-сингиллар" (СИС) — Малайзия фуқаролик жамияти ташкилоти бўлиб, ислом ва умуминсоний ҳуқуқлар доирасида аёллар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш билан шуғулланади. Мусулмон аёлларнинг ҳуқуқларини таъминлашга қаратилган саъй-ҳаракатлари Қур’он томонидан буюрилган тенглик, адолат ва эркинлик тамойилларига асосланади. Исломдаги опа-сингиллар иши Ислом номидан аёлларни камситувчи қонунлар ва сиёсатларга қарши курашга қаратилган. Шундай қилиб, у Малайзиянинг исломий оиласи ва шариат қонунларида кўпхотинлилик,[1] болалар никоҳи,[2] ахлоқий назорат,[3] ислом ҳуқуқ назарияси ва ҳуқуқшунослиги, ҳижоб ва ҳаё,[4] аёлларга нисбатан зўравонлик ва ҳудуд каби масалаларни ҳал қилади.[5] У ўзининг исломий феминистик тадқиқотлари ва тарғиботи билан машҳур.[6]

Тарихи

Зайна Анвар

„Агар Худо худди Ислом каби адолатли бўлса, нега Ислом номидан чиқарилган қонунлар ва сиёсатлар адолацизликни юзага келтиради?“. Исломдаги опа-сингиллар (СИС) асосчилари Ислом номидан муслима аёлларга нисбатан камситиш муаммосига ечим излай бошлаганларида ана шу саволга дуч келди.[7] 

Исломдаги опа-сингиллар 1988-йилда ташкил этилган ва 1993-йилда СИС Форум Малайсиа номи билан нодавлат ташкилот сифатида рўйхатга олинган. Исломдаги опа-сингиллар номи муаллифлик номи сифатида сақланиб қолган.

„Исломдаги опа-сингиллар“ ташкилотига етти нафар аёл асос солган: Зайна Анвар, Амина Вадуд, Аския Адам, Норани Усмон, Рашида Абдулла, Росе Исмоил ва Шарифа Зурия Алжеффри. Бошқа аъзолар орасида Тони Қосим каби фаоллар ҳам бор.

Фаолиятлар

Бугунги кунда Исломдаги опа-сингиллар иш соҳалари кенгайиб, демократия, инсон ҳуқуқлари ва конституциявийлик, шунингдек, инсон ҳуқуқлари тамойилларига ва Малайзия ҳукумати томонидан имзоланган халқаро шартнома ва конвенсияларга риоя қилишга чақирувчи кенгроқ масалаларни қамраб олди. Шундан сўнг Исломдаги опа-сингиллар Исломдан чиқишга уринаётган мусулмонларни жиноий жавобгарликка тортиш ва Исломдаги турли фикрларни ўчиришга уринишлар олдида муҳим аҳамиятга эга бўлган давлат позицияларини эгаллай бошлади. 

„Телениса“ — бу аёлларга (ва эркакларга) шариат Исломий Оила ҳуқуқи бўйича ёрдам бериш учун телефон ва WҳацАпп орқали бепул юридик маслаҳат хизмати мавжуд.[8][9]

Бу фаолиятлар замирида жамиятни яхшилаш учун ҳаракат қилаётган манфаатдор гуруҳ сифатида Исломдаги опа-сингиллар мамлакатдаги йирик инсон ҳуқуқлари ва демократик ҳаракатлардан ажралиб туролмайди, деган қатъий ишонч ётади. Гендер адолати учун ҳаракат, албатта, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ҳаракатининг бир қисми бўлиши керак ва аксинча. Фуқаролик жамиятининг ривожланишига имкон берувчи демократик маконни ҳимоя қилиш ва кенгайтириш „ва Малайзия Конституциясининг асосий эркинликларини қўллаб-қувватлаш“ барча фуқароларнинг бурчидир, чунки айнан мана шу эркинликлар Исломдаги опа-сингиллар каби гуруҳларнинг мавжуд бўлишига имкон берган.[10]

Муфассира (тафсир бўйича мутахассис) Амина Вадуднинг тажрибаси орқали гуруҳ Қуръон герменевтикаси моделини яратишда фаол иштирок этди, бу эса Ваҳийнинг ижтимоий-тарихий контекстини ва алоҳида Қуръон контекстини бир бутун сифатида ўрганиб чиқди. Гуруҳ Матн тилини ва унинг синтактик ва грамматик тузилишини ўрганиб чиқди ва унинг дунёқарашини тушуниш учун Матнни бир бутун сифатида кўриб чиқди. Ушбу қўшма методология бир томондан илоҳиёт ва талқин, иккинчи томондан, замонавий ижтимоий-ҳуқуқий контекстда мусулмон аёлларнинг кундалик воқеликлари ўртасида ҳаяжонли интерфейс пайдо бўлишига имкон берди.[11] Аёллар ўзларининг билимлари билан кучга кирган ҳолда, Ислом аёлларни камситади, деган ҳукмрон эътиқодни йўқ қилиш учун ўз хулосаларини жамоатчилик билан баҳам кўришга мажбур бўлдилар.[12]

Уларнинг вазифаси гендер тенглиги, адолат, эркинлик ва исломнинг қадр-қиммати тамойилларини илгари суриш ва аёлларга ўзгаришлар тарафдори бўлиш ҳуқуқини беришдир.[13] Улар аёллар тажрибаси ва воқеликларини инобатга олган Исломда аёллар ҳуқуқларининг асосини яратишга интилишади; аёлларни эркакларникидан пастроқ деб ҳисоблайдиган тафаккурни ўзгартириш орқали аёллар дуч келиши мумкин бўлган адолацизлик ва камситишларга барҳам бермоқчи; ва улар жамоат билимини оширишни, қонунлар ва сиёсатларни Исломда адолат ва тенглик доирасида ислоҳ қилишни хоҳлайдилар.[14]

„Исломдаги опа-сингиллар“ етакчилари қуйидагиларни таъкидлайдилар: „Биз Исломнинг инқилобий руҳини қўллаб-қувватлаймиз, бу дин 1400 йил аввал нозил бўлганида аёлларнинг мавқеини кўтарган. Ишонамизки, Ислом аёлларга нисбатан зулм ва уларнинг тенглик ва инсон қадр-қиммати каби асосий ҳуқуқларини инкор этишни маъқулламайди. Биз дин аёлларни эркакларникидан паст ва бўйсунувчи деб ҳисоблайдиган маданий урф-одатлар ва қадриятларни оқлаш учун фойдаланилганидан чуқур қайғудамиз ва бунинг имкони бўлди, чунки эркаклар Қур’он матни талқини устидан мутлақ назоратга эга эдилар.“[15] 

Танқид

Исломдаги опа-сингиллар ўз қарашлари туфайли консерватив мусулмон давлати ва нодавлат актёрларининг танқидига учради. Масалан, моногамияни Қур’он идеали сифатида тарғиб қилишда унинг позицияси[16] Ислом тараққиёти департаменти (ЖАКИМ) томонидан эътирозга учради.[17] Гуруҳ, шунингдек, Пан-Малайзия Исломий партиясининг (ПАС) 1993-йилдаги Келантан Сяриаҳ Жиноий қонун лойиҳасини (Ҳ) Малайзиялик аёлларни камситгани ва диндан қайтганлик учун ўлим жазосини белгилагани учун танқид қилгани учун ғазаблантирди.[18] Пан-Малайзия Исломий партияси 2009-йилда Исломдаги опа-сингилларни текширишга ва унинг аъзоларини „реабилитация қилишга“ чақирди.[19]

2010-йилда Малайзия масжид ёшлари ассамблеяси (МАМЙ) ташкилот номидаги „ислом“ сўзини нотўғри ишлатганликда айблаб, „Исломдаги опа-сингиллар“га қарши судга мурожаат қилган. Бироқ, Олий суд аризани рад этди.[20] Бошқа ўнг қанот гуруҳлари „Исломдаги опа-сингиллар“ диний тамойилларни нотўғри талқин қилмоқдалар, деб даъво қилмоқдалар.

2014-йилда Селангор ислом диний кенгаши (МАИС) фатво чиқарди ва унда „Исломдаги опа-сингиллар“, шунингдек, диний либерализм ва плюрализмни тарғиб қилувчи бошқа ташкилотлар ислом таълимотидан четга чиқишади, деб эълон қилди. Фармонга кўра, либерал ва плюралистик диний тафаккурни тарғиб қилувчи нашрлар ноқонуний деб эълон қилинади ва мусодара қилинади, ижтимоий тармоқлар ҳам назорат қилинади ва чекланади.[21] Малайзияда фатволар қонуний кучга эга бўлгани учун[22] Исломдаги опа-сингиллар конституциявий асосларга кўра унга эътироз билдирмоқда.[23]

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Полйгамй нот а Год-гивен ригҳт то Муслимс“.
  2. ↑ „Сяриаҳ cоурт фаилс то протеcт анд сафегуард Муслим гирлс — Систерс ин Ислам“. 2014-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган.
  3. ↑ „Арчивес“. 2014-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  4. ↑ „Систерс Ин Ислам: Неwс / Cомменц / Дресс анд Модестй ин Ислам“. 2013-йил 23-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  5. ↑ „Систерс Ин Ислам: Систерс ин Ислам ремаинс фирмлй оппосед то тҳе имплементатион оф Ҳудуд лаw фор Малайсиа“. 2017-йил 20-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  6. ↑ Гüркан, Сенем; Барут, Яşар (7 Жуне 2021). „Феминизмден Эсинленен İслами Бир Олуşум: Систерс ин Ислам (СИС)“. Ондокуз Майıс Университй Жоурнал оф Wомен'с анд Фамилй Студиэс (турк). 1-жилд, № 1. Ондокуз Майıс Университй. 41–53-бет. {{cите магазине}}: Ункноwн параметер |транс_титле= игноред (|транс-титле= суггестед) (ёрдам)
  7. ↑ „Систерс Ин Ислам: Тҳе СИС Сторй“. 2014-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  8. ↑ Аиман. „Доместиc виоленcе маин cаусе оф марриаге бреакдоwнс ин 2020, сайс СиС“ (эн-УС). Фреэ Малайсиа Тодай (ФМТ) (2021-йил 27-май). 2021-йил 27-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 25-июн.
  9. ↑ „Телениса - Систерс ин Ислам“ (эн-УС). Қаралди: 2021-йил 25-июн.
  10. ↑ „Систерс Ин Ислам: Тҳе СИС Сторй“. 2014-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  11. ↑ „Систерс Ин Ислам: Тҳе СИС Сторй“. www.систерсинислам.орг.мй. 2014-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-ноябр.
  12. ↑ „Систерс Ин Ислам: Тҳе СИС Сторй“. www.систерсинислам.орг.мй. 2014-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-ноябр.
  13. ↑ „Систерс Ин Ислам: Миссион Статемент анд Обжеcтивес“. www.систерсинислам.орг.мй. 2015-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-ноябр.
  14. ↑ „Систерс Ин Ислам: Миссион Статемент анд Обжеcтивес“. www.систерсинислам.орг.мй. 2015-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-ноябр.
  15. ↑ „Систерс Ин Ислам“. www.фаcебоок.cом. Қаралди: 2015-йил 16-ноябр.
  16. ↑ „Аттаcк он Моногамй Cампаигн“. 2014-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  17. ↑ „Рефутинг Систерс ин Ислам“. 2012-йил 2-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  18. ↑ „Но Cоунтрй фор Муслим Wомен“. Муслимаҳ Медиа Wатч. 2022-йил 25-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  19. ↑ „Арчивес“. 2009-йил 10-июнда асл нусхадан архивланган.
  20. ↑ „Систерс ин Ислам гет то кеэп наме“. 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-сентябр.
  21. ↑ „Селангор | Портал Расми Фатwа Малайсиа“. 2014-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 3-ноябр.
  22. ↑ „Селангор | Портал Расми Фатwа Малайсиа“. 2014-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 3-ноябр.
  23. ↑ Беди. „Систерс ин Ислам филес фор жудиcиал ревиэw он фатwа“ (эн). Тҳе Стар. Қаралди: 2021-йил 25-июн. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Islomdagi_opa-singillar" dan olindi