Исмоил, Измаил[1], Ишмаэл (Ибронийча йִшְׁмָעֵāл‏‎ йишмаъэл, йиšмāʻēл ишмаэл; юнонча Исмāкҳл — Исмаēл; лот. Исмаэл; арабча ạ̥смạʿйл‎ — „Худо эшицин“) Иброҳимнинг тўнғич ўғли, Муқаддас Китобда, қул Агари[2] томонидан тилга олинган.

Фаран чўлига онаси билан олиб ташланган Ибтидо китобига кўра, у эркинликда ўсган, мисрлик аёлга[3] уйланган (бошқа манбаларга кўра, журхумиткада)[4] ва ундан ўн икки ўғил[5] дунёга келган, Канъон ва Миср (Синай ярим ороли) ўртасида жойлашган чўлни эгаллаган бадавийларнинг кичик қабилаларининг аждодлари бўлган. Исмоилнинг ягона қизи Исовга турмушга чиққан Васемафа эди[6].

Иосиф Флавийнинг айтишича, Исмоил авлодлари Фуротдан Набатея[7] деб номланган қизил денгизгача бутун ҳудудни тўлдиришган. Маҳаллий араблар ўз келиб чиқишини Исмоилга, ҳатто Муҳаммаднинг насл-насабига қайтаришди[8]. Исломда Исмоилга мос келади.

Шунингдек, Муқаддас китоб исроилликларни мадианитлар билан таққослайди.

Рафиқалари

  • Яшар китобига ишора қилиб, Исмоилнинг рафиқаси — Марибанинг исми ҳақида хабар беради[9].
  • номаълум бир афсонага ишора қилиб, у Изомилнинг биринчи рафиқаси Мариба мисрлик бўлган ва у томонидан ҳайдалганлиги ҳақида хабар беради. Кейинчалик Исмоил яна бир канъонлик рафиқа олди[10].

Исмоилнинг 12 ўғли

Ибтидо китобида бу ҳақда айтилган:

  1. Наваёф (Навеоф; лотинча: Набаиотҳ; юнонча: Ναβαιώθ; ибронийча: נביות‎)‎ — қаранг Набатийлар.
  2. Кедар (Кидар; лотинча: Cедар юнонча: Κηδὰρ; ибронийча: קדר‎).‎
  3. Адбил (Абдеэл; лотинча: Абдеэл; юнонча: Ναβδεὴλ; ибронийча: אדבאל‎).‎
  4. Мивсам (Массама; лотинча: Мабсам; юнонча: Μασσὰμ; ибронийча: מבשם‎).‎
  5. Мишма (Маэма; лотинча: Масма; юнонча: Μασμὰ; ибронийча: משמע‎).‎
  6. Дума (Идума; лотинча: Дума; юнонча: Δουμὰ; ибронийча: דומה‎). Ишаё китобида у Сеир тоғида жойлашган.
  7. Масса (масса; лотинча: Масса; юнонча: Μασσῆ; ибронийча: משא‎).‎
  8. Ҳадад (Ходад; лотинча: Адад; юнонча: Χοδδὰν; ибронийча: חדד‎).‎
  9. Аёл (аёл; лотинча: Тҳема; юнонча: Θαιμὰν; ибронийча: תימא‎).‎
  10. Иэтур (лотинча: Итур; юнонча: Ιετοὺρ; ибронийча: יטור‎) ‎— қаранг Итуреа.
  11. Нафиш (Нафес; лотинча: Напҳис; юнонча: Ναφὲς; ибронийча: נפיש‎).‎
  12. Кедма (лотинча: Cедма; юнонча: Κεδμά; ибронийча: קדמה‎).‎

Али-заде Исмоил (Исмоил) нинг 12 ўғилларининг қуйидаги исмларини айтади: Набит, Кедар, Адбеэл, Мивсам, Мишма, Дума, Миша, Ҳудуд, Ятайма, Ятур, Нафис ва Кидман.

Икки авлоддан кейин „Исмоил ўғиллари“ туяларни ўстирди ва Галаад ва Миср ўртасидаги карвон савдосини назорат қилди.

Кинода тасвир

  • "Иброҳим: имон қўриқчиси" (АҚШ, Италия, Буюк Британия, 1994), режиссор Жозеф Саргент. Исмоил ролида 9-ёшида Денни Мерзой, 16-ёшида Жузеппе Пелусо.

Манбалар

  1. ↑ Быт. 16:3
  2. ↑ 15 // Книга Бытия (др.-евр.)
  3. ↑ Быт. 21:21
  4. ↑ Лопухин А. П. Агарь // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  5. ↑ Быт. 25:13-15
  6. ↑ Али-заде А. А. Хаджар // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — С. 827. — ИСБН 978-5-98443-025-8. (CC БЙ-СА 3.0)
  7. ↑ Измаил, в Библии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  8. ↑ Георгий Константинович Властов, Священная летопись. Том первый Архивная копия от 26 сентября 2019 на Wайбаcк Мачине, Глава 19, Быт. 21:21
  9. ↑ Георгий Константинович Властов, Свящэнная летопис. Том первий Андоза:Wайбаcк 2, Глава 19, Бит. 21:21
  10. ↑ Георгий Константинович Властов, Свящэнная летопис. Том первий Андоза:Wайбаcк 2, Глава 19, Бит. 21:21

Адабиётлар

  • Лопухин А. П. Измаил, в Библии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Али-заде А. А. Исмаил // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ИСБН 978-5-98443-025-8. (CC БЙ-СА 3.0)
  • Али-заде А. А. Хаджар // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — С. 827. — ИСБН 978-5-98443-025-8. (CC БЙ-СА 3.0)