Ispan tilidagi arabizmlar
Арабизмлар ва берберизмлар
Арабизмлар ва берберизмлар Пиреней ярим оролининг роман ибораларига мусулмонлар босқинининг бошланиши билан, яъни 711-йилдан сўнг араб тили давлат тилига айланганидан сўнг кириб кела бошлади. Висигот тилининг герман келиб чиқиши билан бир қаторда араб ва бербер тиллари испан тилининг ривожланишида суперстратум ва адстратум ролини, шунингдек, бошқа роман тиллари ва Иберия диалектларини о'йнаган. Тахминларга ко'ра, лексик бирликларнинг 10% га яқини, шу жумладан замонавий испан тилининг кундалик юқори частотали луг'атининг тахминан 5-8% араб тилига ва камроқ даражада бербер тилидан олинган. Араб тили та’сирининг излари испан тилининг фонетикаси, морфологияси, топонимияси ва ба’зи калкларда ҳам учрайди. Испан тилида ко'плаб арабча жой номлари, берилган исмлар ва тегишли исмлар мавжуд, гарчи арабча фе'ллар, сифатлар ва қо'шимчалар жуда кам. Бу араб тилининг таъсири кенг тарқалган бўлса-да, Европа тилининг тузилишини тубдан ўзгартира олмаганидан далолат беради.
Ҳикоя
Шуни та'кидлаш керакки, мусулмон Испаниянинг гуллаб-яшнаган даврида классик араб тили илмий ва адабий тил сифатида этакчи о'ринни эгаллаган, аммо у мусулмон давлатларининг ма'мурий элитасини ташкил этган жуда чекланган одамлар доираси учун она тили бо'лган (ё'қ). аҳолининг 5% дан ко'прог'и).
Ко'ринишидан, истисно фақат Гранада амирлиги эди, бу ерда Андалус араб тили ҳақиқатан ҳам кенгроқ тарқалди. У, шунингдек, ко'пинча мусулмон ёлланма жангчилар, савдогарлар ва паст мартабали амалдорларга хос бо'лган бербер тиллари христиан аҳолисининг асосий ог'заки тили бо'либ келган маҳаллий роман тилининг ривожланишига сезиларли та'сир ко'рсатди. мусулмон юртларида. ХИИ-ХИИИ асрларда. ярим оролнинг жанубий ярмида араб ва бербер тиллари ва диалектларининг кучли та'сирида мозараб тили, о'загида романтизм шаклланган. Шимолий, Бургос диалекти адабий испан тилининг асосини ташкил этганлиги сабабли, Кастилия тилининг о'зи бир мунча вақт кучли араб та'сиридан четда қолди. Шундай қилиб, арабизмлар адабий испан тилига то'г'ридан-то'г'ри, узоқ муддатли Реконкиста давридаги савдо-иқтисодий, кейинги ва ҳарбий алоқалар жараёнида ва ко'п жиҳатдан билвосита - яқиндан бог'лиқ, аммо кучли араблашган мозараб тили орқали кириб келган. Реcонқуэсц охирида бу ҳудуд аста-секин Кастилия тилига сингиб кетди. Қадимги испан тили биринчи марта Реcонқуистанинг биринчи муваффақиятли ютуг'и даврида араб тили билан интенсив алоқада бо'лган. Бу та'сирлар "Менинг Сид қо'шиг'им"да акс эттирилган, бу ерда Сид со'зининг о'зи арабча о'злаштирилган (лит. "уста"). ХВ-ХВИ асрларда испан тилида араб та'сирини сақлаб қолишга Янги Дунёга ко'чиб о'тган морисколар ҳам ҳисса қо'шган.
Эслатмалар
- Диccионарио де ла ленгуа эспаñола — Вигéсима сегунда эдиcиóн. Дата обращения: 8 мая 2013. Архивировано 5 октября 2013 года.
- Диccионарио де ла ленгуа эспаñола — Вигéсима сегунда эдиcиóн
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |