Исроил полицияси ходимлари.

Исроилда жиноятчилик даражаси паст[1]. Исроил полициясининг маълумотларига кўра, 2020-йилда умумий жиноятчилик даражаси пасайган, кибер жиноятлар, оиладаги зўравонлик ва жинсий зўравонлик ҳолатлари ошган[2].

Қотиллик

Исроилда қотиллик даражаси нисбатан паст: 2015-йилда ҳар 100 минг аҳолига 2,4 киши ўлган (Швейсарияда бу рақам 0,71, Россияда 14,9, Жанубий Африкада 34, Венесуэлада 49)[3]. 2009-йилда Исроилда жиноят сабаб 135 киши ўлдирилган.

Араб бўлган шериклари томонидан ўлдирилган аёллар улуши 2009-йилда 11 тадан 9 тага 2010-йилда 15 тадан 10 тага ва 2011-йилда 24 тадан 11 тага камайди[4]

Исроил полициясига кўра, қотилликлар сони доимий равишда камайиб бормоқда. 2017-йилда 136 киши 2018-йилда 103 киши қотиллик қурбони бўлган. 2018-йилда қотиллик даражаси 100 000 аҳолига 1,14 кишини ташкил этди[5].

Нафрат жиноятлари

Кўпчилик яҳудийлар ва араб озчилиги ўртасида ирқчилик воқеалари, жумладан зўравонлик давом этмоқда. Араб-яҳудий ирқий тартибсизликлар бир неча бор содир бўлган.

2007-йил сентябр ойида Петах Тиква шаҳридан 88 рақамини (Хайл Гитлер учун код, чунки „Ҳ“ алифбонинг саккизинчи ҳарфи) татуировка билан шуғулланувчи саккиз оқ супрематист ҳибсга олинган эди, бир йил давомида кўчада нацистларга салом бериб, ибодатхоналарни таҳқирлаш, диний яҳудийларга ҳужум қилиш, портловчи қуролларни йиғиш ва нацистларнинг ташвиқотини тарқатиш ва видео суратга олиш кузатилган эди. Улар Россиядан келган муҳожирлар эди ва фақат биттаси тўлиқ яҳудий эди. Қолганлари баъзи яҳудий аждодлари туфайли иммиграцияга рухсат берилган, аммо тўлиқ яҳудий эмас эди[6].

Фаластин расмийларига кўра, 2005 ва 2015-йиллар оралиғида Ғарбий Соҳилда ва Шарқий Қуддусда яҳудийлар томонидан фаластинликларга 11 000 та ҳужум уюштирилган . 2010—2015-йилларда ўт қўйиш оқибатида уч фаластинлик ҳалок бўлган. 15 та якка тартибдаги уй, 20 та масжид ва 4 та черковда мулкларга ўт қўйиш ҳужумлари содир этилган[7]. 2018-йилнинг дастлабки 4 ойида ўта миллатчилар томонидан фаластинликларга нисбатан нафрат билан боғлиқ жиноятлар бўйича 13 та ҳолат қайд этилган[8].

Мулкий жиноятлар

Вашингтондаги Америка яҳудий қўмитасининг Лотин Америкаси институти директори Дина Сигел, криминология профессори ҲГ ван де Бунт ва криминология бўйича ўқитувчи Дамиан Заитч ўзларининг " Глобал уюшган жиноятчилик " китобида Исроилда жиноятнинг катта миқдори, айниқса мулкий жиноятлар содир бўлишини кўрсатди.Фаластин миллий маъмурияти (ПНА ёки ПА) аҳолиси томонидан содир этилган[9].

Автотранспорт ўғирлаш фаластинликлар томонидан содир этилган йирик жиноятдир. 1990-йилларнинг бошидан бери Исроилда ўғирлик даражасининг ўсиши кузатилди. 1994—2001-йилларда талончилик даражаси ҳар 100 минг аҳолига 14,0 дан 30,6 тагача ошган. Талончиликнинг бундай кўпайишининг сабаби Ғарбий Соҳилда ва Ғазо секторида Фаластин маъмуриятининг ташкил этилиши натижасида таҳлил қилинади, бу " Глобал уюшган жиноятчилик " китобига кўра „Фаластинлик жиноятчилар учун хавфсиз бошпана бўлиб хизмат қилади“. Бироқ, автомашиналарни ўғирлаш билан боғлиқ уюшган жиноятчилик саноати нафақат фаластинликлар, балки яҳудий ва араб бўлган Исроил фуқароларини ҳам ўз ичига олади. Ўғирланган машиналарнинг қисмлари Фаластин ҳудудидаги „чўп дўконлари“да олиб ташланади ва кейин бу машиналар Исроилдаги қора бозорда сотилади. ОАВ хабарларига кўра, бу машиналарнинг бир қисми ҳатто Фаластин маъмуриятининг юқори мартабали амалдорларига топширилган[10]. Маълум қилинишича, 2010-йил бошидан 2010-йилнинг феврал ойи охиригача Фаластин маъмурияти полицияси ўғирланган 910 та машинани йўқ қилган[11].

Фаластинлик жиноятчилар мамлакатда уюшган жиноятчиликка алоқадор бўлса-да, Сигел ва бошқалар. „Исроилда уюшган жиноятчиликда фаластинликлар ҳукмронлик қилади“ деган хулосага келмаслик керак. Яҳудийлар ёки бошқа фаластинлик бўлмаганлар томонидан содир этилган уюшган жиноят кўп йиллар давомида Исроил жиноят саҳнасининг бир қисми бўлиб келган"[12].

Уюшган жиноятчилик

1990-йиллардан бери Исроилда уюшган жиноятчилик кескин ўсди ва ББC ва Исроил полицияси томонидан „гуллаб-яшнаган саноат“ сифатида тавсифланади. Исроилнинг уюшган жиноий гуруҳлари АҚШ, Жанубий Африка ва Нидерландия каби хорижий мамлакатларда ўз фаолиятини кенгайтирди[13]. Исроил полицияси ҳисоботига кўра, гиёҳванд моддалар савдоси, тижорат мақсадида жинсий эксплуатация қилиш мақсадида аёллар савдоси, ноқонуний қимор ўйинлари, қароқчиларга ёқилғи қуйиш шохобчалари ва кўчмас мулк мамлакатда жиноятнинг асосий шакллари ҳисобланади[12].

2002-йилда Исроил полицияси 464 854 та жиноий ва жиноий ишларни ҳужжатлаштирган бўлса, 2003-йилда бу кўрсаткич 484 688 тани ташкил этган. Бу 2002-йилга нисбатан 4,5 % га ошган.

12-канал хабарига кўра, Исроил полицияси араб жамиятида ноқонуний қуроллар ва жиноятларга қарши курашда ўзлари ва Шин Бет ўртасида манфаатлар тўқнашуви борлигини даъво қилган. Иккинчиси „миллий хавфсизлик“ миссияси нуқтаи назаридан ишлайди ва маълумот берувчи сифатида ҳаракат қилишга тайёр бўлган уюшган жиноятчиларга иммунитет беради.

Қурол савдоси

Қурол савдоси жиноятнинг яна бир кўриниши бўлиб, терроризм билан бевосита боғлиқдир. Исроил ва Фаластин гангстерлари ўртасида ушбу ташаббусларни осонлаштирадиган кўплаб алоқалар мавжуд[10].

Вояга етмаганлар жинояти

Вояга етмаганларга нисбатан зўравонлик Исроилда ҳам муаммо ҳисобланади. 1999-йилда вояга етмаганларга нисбатан 7000 га яқин жиноятлар ҳужжатлаштирилган, улар орасида жисмоний тажовуз (54 %), зўравонлик (37 %) ва такрорий жисмоний қурбонлик (9 %)[14]. Бироқ, исроиллик вояга етмаганлар нафақат жиноят қурбони, балки улар баъзан жиноятчилар ҳам бўлишади. Мактабларда ўсмирлар зўравонлиги Исроилда муаммо ҳисобланади; 1981-йилда Т. Хоровиц ва М. Амир томонидан мамлакатда ўсмирлар жинояти бўйича биринчи йирик тадқиқот Исроил мактабларида зўравонликнинг учта асосий шаклини кўрсатди: ўғирлик, бузиб кириш ва вандализм[15]. Тадқиқотлар шуни кўрсатдики, исроиллик араб ёшлари мамлакатдаги яҳудийларга қараганда зўравонроқ, академиклар буни маданий, ижтимоий ва иқтисодий тафовутлар билан боғлашади[16].

Қамоқхоналар ва қамоқхоналар аҳолиси

Расмий маълумотларга кўра, Исроил қамоқхоналарида сақланаётган маҳбусларнинг атиги тўртдан бир қисми яҳудийлардир. Умумий маҳбусларнинг 73 фоизи яҳудий бўлмаган хавфсизлик маҳбуслари ва жиноий маҳбуслардир[17][18]. Офек қамоқхонасида қамоққа олинган эфиопиялик-исроиллик вояга етмаган яҳудийларнинг сони тахминан 20 % ни ташкил қилади[19].

Манбалар

  1. ↑ Исраэл 2020 Cриме & Сафетй Репорт
  2. ↑ 2020 сеэс овералл cриме ратес дроп ас доместиc виоленcе спикес
  3. ↑ Лист оф cоунтриэс бй интентионал ҳомиcиде рате
  4. ↑ „Репорт: Эверй Тҳирд Исраэли Wоман Фаллс Виcтим то Сехуал Ассаулт“. Ҳааретз. 2017-йил 13-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-октябр.
  5. ↑ ҳттпс://www.cбс.гов.ил/ҳе/медиарелеасе/ДоcЛиб/2018/394/11_18_394б.пдф [формациз УРЛ ПДФ]
  6. ↑ Исраэли 'нео-Нази ганғ аррестед ББC 9 Септембер 2007.
  7. ↑ „ПАЛЕСТИНИАН ОФФИCИАЛС: ЖЕWИСҲ ЭХТРЕМИСТС ҲАВЕ CОММИТТЕД 375 'ПРИCЕ ТАГ' АТТАCКС ИН 2015“. Жерусалем Пост (2015-йил 14-август). Қаралди: 2017-йил 23-июл.
  8. ↑ „Шин Бет: Шарп рисе ин сеттлер ёутҳ 'приcе таг' аттаcкс агаинст Палестинианс“. Тҳе Тимес оф Исраэл.
  9. ↑ Дина Сиэгел, Ҳ. Г. ван де Бунт, Дамиáн Заитч. Глобал Организед Cриме: Трендс анд Девелопменц. Спрингер, 2003 — 145-бет. ИСБН 1-4020-1818-5. 
  10. ↑ 10,0 10,1 Дина Сиэгел, Ҳ. Г. ван де Бунт, Дамиáн Заитч. Глобал Организед Cриме: Трендс анд Девелопменц. Спрингер, 2003 — 146-бет. ИСБН 1-4020-1818-5. 
  11. ↑ „Наблус полиcе дестройс 498 иллегал cарс, дисмантле эхплосиве“. Ма'ам (2010-йил 20-феврал). 2013-йил 24-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 12-июл.
  12. ↑ 12,0 12,1 Сиэгел, Дина. Глобал Организед Cриме: Трендс анд Девелопменц. Спрингер, 2003 — 147-бет. ИСБН 1-4020-1818-5. 
  13. ↑ Исраэл стругглес то кеэп лид он cриме ББC Неwс
  14. ↑ Флоренcе Денмарк. Интернатионал Перспеcтивес он Виоленcе. Греэнwоод Публишинг Гроуп, 2004 — 139-бет. ИСБН 0-275-97498-7. 
  15. ↑ Флоренcе Денмарк. Интернатионал Перспеcтивес он Виоленcе. Греэнwоод Публишинг Гроуп, 2004 — 141-бет. ИСБН 0-275-97498-7. 
  16. ↑ Флоренcе Денмарк. Интернатионал Перспеcтивес он Виоленcе. Греэнwоод Публишинг Гроуп, 2004 — 143-бет. ИСБН 0-275-97498-7. 
  17. ↑ „Оопс, Сометҳинг ис wронг“.
  18. ↑ „Аббас Шоулд Чанге Ҳис Лоcкс Бефоре Нехт Wаве оф Палестиниан Присонерс Фреэд“. Ҳааретз. 2017-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-октябр.
  19. ↑ Яҳав, Телем. „Присон Сервиcе: Алмост ҳалф оф Жеwиш теэн детаинеэс аре оф Этҳиопиан десcент“. Йнетнеwс (2015-йил 30-май).