Ziyosfera

Istanbul birjasi

Истанбул биржаси (инглизча: Борса Истанбул) — Туркиянинг асосий ва ягона фонд биржаси бўлиб, мамлакат молия бозорининг марказий институти ҳисобланади. Биржа қимматли қоғозлар, облигациялар, деривативлар ва бошқа молиявий инструментлар савдосини амалга ошириш учун хизмат қилади. Борса Истанбул Туркия иқтисодий тизимининг муҳим таркибий қисми бўлиб, маҳаллий ва халқаро инвесторлар учун асосий савдо майдончасидир.

Тарихи

Истанбул биржасининг тарихи ХИХ асрга бориб тақалади. 1866-йилда Усмонли империяси даврида Дерсаадет Сеcуритиэс Эхчанге номи остида дастлабки биржа фаолияти бошланган. Кейинчалик ушбу тузилма бир неча бор қайта ташкил этилган.

Замонавий Истанбул фонд биржаси 1985-йилда Истанбул Стоcк Эхчанге (ИСЕ) номи билан расман ташкил этилган. 2013-йилда эса Туркияда молиявий бозорларни марказлаштириш мақсадида Истанбул фонд биржаси, Истанбул олтин биржаси ва Деривативлар биржаси бирлаштирилиб, ҳозирги Борса Истанбул ташкил этилган.

Тузилиши

Борса Истанбул бир нечта асосий бўлимлардан иборат:

  • Аксиялар бозори — компаниялар аксиялари савдоси амалга оширилади;
  • Қарз инструментлари бозори — давлат ва корпоратив облигациялар савдоси;
  • Деривативлар бозори — фючерс ва опсионлар савдоси;
  • Қимматбаҳо металлар бозори — олтин ва бошқа металлар савдоси.

Биржа фаолияти Туркия Капитал бозорларини тартибга солиш кенгаши (CМБ) томонидан назорат қилинади.

Фаолияти

Истанбул биржаси Туркияда рўйхатдан ўтган йирик ва ўрта компаниялар учун капитал жалб қилиш имконини беради. Биржада савдо қилинадиган асосий индекс — БИСТ 100 бўлиб, у Туркиянинг энг йирик компанияларини қамраб олади.

Борса Истанбул электрон савдо тизимлари орқали ишлайди ва халқаро молия стандартларига мос келувчи инфратузилмага эга. Биржа хорижий инвесторлар учун очиқ бўлиб, Туркия молия бозорининг глобаллашувига хизмат қилади.

Аҳамияти

Истанбул биржаси Туркия иқтисодиётининг ривожланишида муҳим рол ўйнайди. У молия бозорларининг шаффофлигини оширади, инвестицияларни рағбатлантиради ва компаниялар учун узоқ муддатли молиялаштириш манбаи бўлиб хизмат қилади. Борса Истанбул, шунингдек, минтақавий молия маркази сифатида Истанбулнинг халқаро мавқеини мустаҳкамлашга ҳисса қўшади.

Манбалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Istanbul_birjasi" dan olindi