Istiqlol masjidi
6°10′11″С 105°49′51″Э / 6.16972°С 105.83083°Э
| Масжид | |
![]() | |
| Мамлакат | |
| Ҳудуд | Ява |
| Шаҳар ʻ | Жакарта |
| Йўналиши | сунний |
| Масжид тури | Жомеъ-Масжид |
| Меъморий услуб | Умуммиллий меъморчилик |
| Лойиҳа муаллифи | Фредерик Силобон |
| Бинокорлик ташаббусчиси | Воҳид Ҳошим ва Анвар Кокраминото[1]. |
| Бинокорлик | 1961—1978 |
| Асосий сана: 24.8.1961 — бошланиши
22.2.1978 — тугатилиши | |
| Мақоми | миллий масжид |
| Умумий майдони | 10 гектар |
| Ҳажми | 120000 |
| Гумбазлар сони | 2 |
| Гумбазлар сони | 2 |
| Гумбаз йўғонлиги | 45\10 |
| Миноралар сони | 1 |
| Миноралар сони | 1 |
| Миноралар баландлиги | 96 метр |
| Қурилиш материали | мармар, пўлат |
| Ҳолати | амалдаги |
| Таровиҳ | |
| Саҳарлик ва ифторлик | |
| Сайт | Расмий сайт |
Андоза:Овозли Википедия. Истиқлол масжиди (индонезча: Масжид Истиқлал) Индонезиянинг Жакарта шаҳрида жойлашган Жануби-Шарқий Осиёдаги энг катта масжид ва намозхонлар сони бўйича дунёда тўққизинчи масжиддир[2]. Индонезия мустақиллигини нишонлаш учун қурилган. Масжид 1978-йил 22-февралда жамоат учун очилган. Жакарта ичида масжид Мердека майдони ва Жакарта собори (католик) ва Иммануэл черкови ёнида жойлашган.
Тарихи
1945-йилда Индонезия мустақиллиги эълон қилинганидан сўнг, Индонезиянинг буюк миллий масжидини қуриш ғояси Индонезиянинг биринчи диний ишлар вазири Воҳид Ҳошим ва кейинчалик Истиқлол жамғармаси раиси этиб тайинланган Анвар Кокроаминото томонидан кўтарилган[3]. У Индонезия президенти Сукарнога миллий масжид қуришни таклиф қилди. Кокроаминото бошчилигидаги Истиқлол масжиди қурилиши қўмитаси 1953-йилда ташкил этилган. У ушбу ғояни олқишлади ва кейинчалик масжид қурилишини назорат қилди. 1954-йилда қўмита Сукарнони техник бош назоратчи этиб тайинлади[4]. „Истиқлол“ масжидининг меъмори дизайн танлови ғолиби Фриэдрич Силабан эди[5].
Бир нечта жойлар таклиф қилинди; Индонезия вице-президенти Муҳаммад Хатта масжидни Тамрин проспектидаги турар-жойлар яқинида, бугунги кунда Индонезия меҳмонхонаси жойлашган участкада қуришни таклиф қилди[6]. Бироқ, Сукарно миллий масжидни халқнинг энг муҳим майдони яқинида, Мердека саройи ёнида жойлаштириш кераклигини таъкидлади. Бу Ява анъаналарига кўра, кратон (қирол саройи) ва масжид агунг (катта масжид) алун-алун (асосий Ява шаҳар майдони) атрофида жойлашган бўлиши кераклиги, яъни у Мердека майдонига яқин бўлиши кераклигини айтди[7]. Сукарно, шунингдек, миллий масжидни Жакарта ва Иммануэл черкови яқинида қуриш кераклигини, Панcасилада тарғиб қилинган диний тотувлик ва бағрикенглик рамзи бўлишини таъкидлади[8]. Кейинчалик миллий масжид Таман Виджажа Кусумада (собиқ Вилгелмина боғи) Жакарта собори қаршисида қурилиши тўғрисида қарор қабул қилинди. Масжидга йўл очиш учун 1837-йилда қурилган Принс Фредерик қал’аси бузиб ташланган[9][10].
Тузилиши
Масжиднинг еттита кириш эшиги бор ва барча етти дарвоза Исломдаги Худонинг исмлари билан аталган[11]. Етти рақами ислом космологиясида етти осмонни ифодалайди[12]. Таҳорат хоналари биринчи қаватда, асосий намоз жойлари эса биринчи қаватда жойлашган. Бино иккита бир-бирига боғланган тўртбурчак иншоотлардан иборат: асосий иншоот ва кичикроқ иккиламчи иншоот. Кичкинаси асосий дарвоза, шунингдек, зинапоялар ва ибодат жойлари бўлиб хизмат қилади.
- Асосий эшиклар
- Ал-Фаттаҳ („Очиш“): Жакарта собори рўпарасида жойлашган. Бу ташриф буюрувчилар учун асосий кириш жойи бўлиб, у асосий тўхташ жойига олиб боради.
- Ар-Роззақ („Таъминловчи“): Жалан Перwирада жойлашган. Эшик асосий тўхташ жойига олиб боради.
- Ас-Салам („Тинчлик берувчи“): Муҳим меҳмонлар, масалан, уламолар ёки элчилар учун кириш. Кириш имомнинг ёнидаги қаторларга олиб боради.
- Бошқа эшиклар
- Ал-Қуддус („Муқаддас“): Масжид мажмуасининг шимоли-шарқида жойлашган.
- Ал-Малик („Ҳукмдор“): Масжид мажмуасининг ғарбий қисмида жойлашган. Жуда муҳим меҳмонлар, масалан, Индонезия президенти ёки бошқа муҳим меҳмонлар учун ишлатилади.
- Ал-Ғаффор („Кечиримли“): Ҳовли зали биносининг жануб томонида, Истиқлол масжиди минораси остида жойлашган. Бу эшик жануби-шарқий дарвозага энг яқин ва масжид меҳробидан энг узоқ эшикдир.
- Ар-Раҳмон („Меҳрибон“): Масжид зали биносининг жануби-ғарбий бурчагида, Ал Малик дарвозасига яқин жойда жойлашган.
Тўғри бурчакли асосий намоз биносининг маркази диаметри 45 метр бўлган шарсимон гумбаз билан қопланган. „45“ рақами 1945-йилда Индонезия мустақиллиги эълон қилинганини англатади[13][14]. Асосий гумбаз энг тепаси ислом рамзи бўлган ярим ой ва юлдуз кўринишидаги зангламайдиган пўлатдан ясалган безак билан безатилган. Кичикроқ иккиламчи гумбаз, шунингдек, ислом хаттотлигида Аллоҳ (Худо) номи ёзилган зангламайдиган пўлатдан ясалган белги билан безатилган.
Гумбаз ўн икки думалоқ устун билан таяниб туради, намозхоналар тўрт қаватли тўртбурчак тиргаклар билан ўралган. Ўн икки устун ислом пайғамбари Муҳаммаднинг 12- Раби’ул-аввалда туғилган кунини ифодалайди[15].
Жами беш қаватдан иборат. „5“ рақами Исломнинг беш устунини ва кунлик беш вақт намозни ифодалайди. Бинонинг бурчакларидаги зинапоялар барча қаватларга чиқиш имконини беради[16]. Асосий залга диаметри 8 метрли гумбаз билан қопланган кириш эшиги орқали кирилади. 8 рақами август, Индонезия мустақиллиги ойини англатади. Ички дизайн минималистик ва содда усулда қилинган. Зангламайдиган пўлатдан ясалган минимал геометрик безаклардан иборат. 12 та устун зангламайдиган пўлат билан қопланган. Қибладаги асосий деворда меҳроб ва марказда минбар жойлашган. Асосий девор ўнг томонида араб хаттотлигида Аллоҳнинг, чап томонида Муҳаммаднинг исми ёзилган катта металл буюмлар ўрнатилган. Марказда эса Тоҳа сураси 14-ояти ёзилган. Металл буюмлар, зангламайдиган пўлатдан ясалган безак буюмлари Германиядан келтирилди. Дастлаб, яқин атрофдаги Миллий ёдгорликдаги каби, оқ мармарларни Италиядан олиб келиш режалаштирилган эди. Бироқ, харажатларни камайтириш ва маҳаллий мармар саноатини қўллаб-қувватлаш учун, кейинчалик мармарлар Шарқий Жавадаги Тулунгагунг мармар конларидан олинишига қарор қилинди[17].
Асосий иншоот катта ҳовли бўйлаб тарқалган қопламалар билан боғланган. Қопламалар асосий бинони жанубий бурчакдаги битта минора билан боғлайди. Кўп минорали араб, форс, турк ва ҳинд масжидларидан фарқли ўлароқ, „Истиқлол“ масжидида Худонинг илоҳий бирлигини англатувчи ягона минора мавжуд. У 66 метр баландликда қурилган[18]. Минора тепасидаги 30 метр баландликдаги зангламайдиган пўлатдан ясалган чўққи Қур’оннинг 30 жузини англатади[19]. Миноранинг жанубий томонида катта бедуг (сигир терисидан ясалган катта ёғоч ноғора) ҳам бор[20]. Бутун ислом оламида бўлгани каби, Индонезиядаги мусулмонлар анъанага кўра азон билан ноғорадан фойдаланадилар. Масжид идоралари, тадбирлар зали ва мадраса биринчи қаватда жойлашган. Масжидда ижтимоий ва маданий тадбирлар учун қулайликлар яратилган.
Индонезиядаги баъзи мусулмонлар „Истиқлол“ гумбази ва минораси жуда замонавий эканлигини айтишди. Улар архитектурани Индонезиядаги ислом маданияти ва меъморчилиги билан уйғун эмас деб ҳисоблашди. Бунга жавобан собиқ президент Сухарто ява услубида уч қаватли томли масжидлар қуриш ташаббусини бошлади[21].
„Истиқлол“ масжиди иккинчи қаватнинг орқа ойнали хонасида жойлашган марказий бошқариладиган овоз тизимидан фойдаланади, асосий қаватда динамиклар сони 200 тагача канал мавжуд.
Йўлак, бирлаштирувчи бино ва дастлабки бинода жойлашган динамиклар сони 158 та канални ташкил қилади. Овоз тизими 26 кучайтиргич ва 5 (беш) миксер томонидан бошқарилади ва фойдаланиш пайтида кечаю кундуз навбат билан ишлайдиган олти киши томонидан назорат қилинади[22].
Ибодат ва фаолият вақтида узлуксиз мулоқотни таъминлаш учун асосий қаватда плазма телевизор тизими ҳам ўрнатилди, бу эса масжиднинг асосий хонасида бўлган ва тўғридан-тўғри алоқа қила олмайдиган зиёратчилар томонидан воизни кўриб туриш имконини яратади.
„Истиқлол“ масжиди собиқ Вилгелмина боғида жойлашган бўлиб, масжид қурилишидан олдин боғда кўплаб манзарали ўсимликлар ва дарахтлар экилган. Боғнинг баъзи катта дарахтлари юз йиллик бўлиши мумкин эди.
Масжидни ўраб турган боғнинг жануби-ғарбий бурчагида катта ҳовуз ва баландлиги 45 метр бўлган катта фаввора жойлашган. Фаввора фақат жума кунлари жамоат намози пайтида ҳамда Исломий байрамлар, жумладан, Рамазон ва Қурбон ҳайити кунларида ишлайди. Масжиднинг шарқий томони бўйлаб масжид мажмуаси бўйлаб Силивунг дарёси оқиб ўтади[23].
Имомлар
„Истиқлол“ масжидида бир нафар Имом-хатиб, бир нафар Имом ноиби ва етти нафар имом бор. Буюк Имом – Дин ишлари бўйича собиқ вазир ўринбосари (2011–2014) Насаруддин Умар ва „Истиқлол“ масжиди раиси, Индонезиянинг Суриядаги собиқ элчиси (2006–2010) Муҳаммад Музаммил Басюний[24].
Фахрий меҳмонлар
АҚШ президенти Барак Обама ва унинг рафиқаси 2010-йил ноябр ойида „Истиқол“ масжидига ташриф буюрган[25]. Истиқлол масжидини зиёрат қилган хорижлик нуфузли шахслар орасида АҚШнинг собиқ президенти Билл Клинтон ҳам бор[26]. Эрон президенти Маҳмуд Аҳмадинажод[27], Ливия собиқ раҳбари Муаммар Қаззофий; Буюк Британиядан Чарлес ИИИ, Чили собиқ Президенти Себастян Пинера, Австрия Президент Хайнц Фишер, Норвегия Бош вазири Женс Столтенберг[28], Германия канслери Ангела Меркел[29], Саудия Арабистони қироли Салмон ҳам ташриф буюрган[30].
Манбалар
- ↑ „Сежараҳ Масжид Истиқлал“ (ўлик ҳавола — тарих ). Ситус Ресми Масжид Истиқлал. Қаралди: 17-март 2012-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ Перлез, Жане. „Жакарта Жоурнал; А ТВ Преачер то Сатисфй тҳе Тасте фор Ислам Лите“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2002-йил 23-август). Қаралди: 2007-йил 17-декабр.
- ↑ Натионал Информатион анд Cоммуниcатион Агенcй 2001, п. 6
- ↑ Травел Жакарта, Индонесиа: иллустратед гуиде, пҳрасебоок анд мапс. МобилеРеференcе, 2010. ИСБН 9781607789628. Қаралди: 2013-йил 13-май. [сайт ишламайди]
- ↑ Сопанди, Сетиади „Индонесиан Арчитеcтурал Cултуре дуринг Гуидед Демоcраcй (1959–1965): Сукарно анд тҳе Wоркс оф Фриэдрич Силабан“, . Дйнамиcс оф тҳе Cолд Wар ин Асиа: Идеологй, Идентитй, анд Cултуре Ву: . Спрингер, 2009 — 53–72-бет. ИСБН 9780230101999.
- ↑ „Ҳотел Индонесиа Кемпински Жакарта (оффиcиал wебсите)“. Қаралди: 2020-йил 30-август.
- ↑ „Масжид Истиқлал Мерупакан Масжид Тербесар Дан Термегаҳ Ди Индонесиа Янг Дибангун Пада Таҳун“ (ид) (2021-йил 30-сентябр). 2021-йил 30-сентябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Индонесиа-Панcасила“. У.С. Департмент оф тҳе Армй. Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ Даwуҳ. „Масжид Истиқлал Мерупакан Масжид Тербесар Дан Термегаҳ Ди Индонесиа Янг Дибангун Пада Таҳун“. Даwуҳ Гуру (2021). 2021-йил 30-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 1-октябр.
- ↑ „Cитадел Принс Фредериcк“. Спеcиал Cапитал Регион оф Жакарта (2010). 2013-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-май.
- ↑ „Ал-Асма-ул-Ҳусна (Тҳе беаутифул намес оф Год)“. асмаулҳусна.cом. Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ „Сурат Нūĥ“. Саҳиҳ Интернатионал. Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ Пурба, Корнелиус. „Истиқлал: Тҳе wорк оф а Чристиан арчитеcт“. Тҳе Жакарта Пост (2010-йил 10-ноябр). Қаралди: 2013-йил 14-май.
- ↑ „Снапшоц фром Индонесиан Ҳисторй“. сукарноеарс.cом. 2014-йил 5-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ Тҳе дате оф Муҳаммад’с биртҳ ис а маттер оф cонтентион синcе тҳе эхаcт дате ис ункноwн анд ис нот дефинитивелй реcордед ин тҳе Исламиc традитионс.
- ↑ „Тҳе Пҳилосопҳиcал Басис оф Ҳуман Ригҳц ин Индонесиа“. Эмбассй оф Републиc оф Индонесиа, ин Лондон, Унитед Кингдом. 2013-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ Тҳе тотал нумбер оф версес ин тҳе Қуран ис аcтуаллй 6,236; ҳоwевер, тҳе нумбер вариэс иф тҳе бисмиллаҳс аре cоунтед сепарателй.
- ↑ „Муҳаммад ас а нормал ман (570-610)“. Исламиcитй.cом (2005-йил 18-май). Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ „Обама Терима Олеҳ-олеҳ Буку Ислам ди Америка“. Вива неwс (2010-йил 10-ноябр). 2010-йил 13-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-май.
- ↑ Аюнингтяс, Рита. „Резеки Бедуг Кала Рамадан“. Компас (2008-йил 14-сентябр). Қаралди: 2013-йил 15-май.
- ↑ Cроссетте, Барбара. „А Неигҳборҳоод Тоур оф Жакарта“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1987-йил 5-июл). Қаралди: 2007-йил 17-декабр.
- ↑ „Жемаат Миса Натал Гережа Катедрал Биса Паркир Кендараан ди Ҳаламан Масжид Истиқлал“. Компас (2014-йил 24-декабр).
- ↑ „Cилиwунг Ривер Ресторатион wилл бегин ин Жуне“. CитраИндонесиа (2013-йил 23-феврал). 2016-йил 9-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-май.
- ↑ „Неw Боард оф Эхеcутивес оф Масжид Истиқиал фор 2015 - 2020“. Министрй оф Религиоус Аффаирс оф тҳе Републиc оф Индонесиа (2016-йил 22-январ). 2016-йил 1-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 14-март.
- ↑ „Море тоурисц висит Истиқлал афтер Обама висит“. Тҳе Жакарта Пост (2011-йил 4-август). Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ „Тҳе Пресидент'с Неwс Cонференcе ин Жакарта“. Америcан Пресиденcй Прожеcт Стате оф тҳе Унион Дата (1994-йил 15-ноябр). 2017-йил 17-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ ҳттп://делетеисраэл.пун.бз/аҳмадинежад-ди-мата-сеоранг-wартаwан-инд.хҳтмл Wебархив андозасида хато:
|урл=қийматини текширинг. Бўш. Амидинежад висиц Масжид Истиқлал - ↑ „Песона Масжид Истиқлал ди Мата Турис“. Темпо.cо (2011-йил 3-август). 2013-йил 28-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ „Герман Чанcеллор висиц Истиқлал Мосқуэ“. Антара Неwс (2012-йил 10-июл). Қаралди: 2013-йил 18-май.
- ↑ „Жокоwи, Кинг Салман прай ат Истиқлал Мосқуэ“.
