Италия гладиолуси (лотинча: Гладиолус италиcус ) — Гулсафсардошлар оиласига мансуб гладиолус туркумига кирувчи ўсимлик тури..

Италия гладиолуси
Илмий таснифлашUshbu tasnifni tahrirlash
Олам: Ўсимликлар
Тип: Гулли
Синф: Бир паллали
Оила: Гулсапсардошлар
Уруғ: Гладíолус
Турлари: Италия гладиолуси
Халқаро илмий номи
Гладиолус (Cарл Линнаэус,1753)

Ботаник тавсифи

50-80 (100) см бўлган кўп йиллик ўт. Тугунак пиёзчаси тахминан 20 мм бўлади.   Барглари қиличсимон томир қобиқ билан қопланган. Барглари 3-5 мм, учли, кенглиги 8-22 мм ва 20 см узунлигигача.

Гуллаш жараёни камдан-кам учрайди, Гулолди барглари наштарсимон, гуллари тик, гулқўрғони пушти рангли. Меваси юмалоқтухумсимон кўсак шаклида, узунлиги 1 см гача. Тугунак пиёзчаси тухумсимон, қўнғир рангли қобиқ билан ўралган. Июн ойида гуллаб, меваси июлда етилади.

Муҳофаза чоралари

Сурхон ва Китоб давлат қўриқхоналарида. Қрим Республикаси (Ялта тоғ ва ўрмон қўриқхонасида)[1], Севастопол шаҳри (“Байдар” қўриқхонасида муҳофаза этилади)[2], Арманистон, Ўзбекистон ва Украинанинг Қизил китобларига киритилган.

Манбалар

  1. ↑ Корженевский В. В., Бондарева Л. В. Шпажник итальянский (гладиолус итальянский) // Красная книга Республики Крым : Растения, водоросли и грибы = Ред боок оф тҳе Републиc оф Cримеа : Планц, алгаэ анд фунги / отв. ред. А. В. Ена, А. В. Фатерыга. — Симферополь : Ариал, 2015. — С. 107. — 480 с. — 197 экз. — ИСБН 978-5-906813-89-3.
  2. ↑ Корженевский В. В., Бондарева Л. В. Шпажник итальянский (гладиолус итальянский) // Красная книга города Севастополя / отв. ред. И. В. Довгаль, В. В. Корженевский. — Калининград ; Севастополь : РОСТ-ДОАФК, 2018. — С. 56. — 432 с. — 1000 экз. — ИСБН 978-5-6040479-4-1.

Адабиёт

  • Черняковская Е. Г. Гладиолус сегетум — Шпажник посевной // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — Л. : Изд-во АН СССР, 1935. — Т. 4 / ред. тома В. Л. Комаров. — С. 580—581. — 760, ХХХ с. — 5175 экз.
  • Черняковская Е. Г. Гладиолус туркменорум — Шпажник туркменский // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — Л. : Изд-во АН СССР, 1935. — Т. 4 / ред. тома В. Л. Комаров. — С. 581—582. — 760, ХХХ с. — 5175 экз.
  • Голдблатт П. Гладиолус италиcус // Флора оф Нортҳ Америcа : Нортҳ оф Мехиcо : [англ.] : ин 30 вол. / эд. бй ФНА Эдиториал Cоммиттеэ. — Неw Ёрк : Охфорд Университй Пресс, 2002. — Вол. 26 : Магнолиопҳйта: Лилиидаэ: Лилиалес анд Орчидалес. — 750 п. — ИСБН 0-19-515208-5. — ИСБН 978-0-19-515208-1.