Italyan tili
| Италян тили | |
|---|---|
|
| |
| Миллий номи | италиано, лингуа италиана |
| Мамлакатлар | Италия, Сан Марино, Малта, Швейсария, Ватикан, Словения, Хорватия, Аргентина, Бразилия |
| Расмийлик ҳолати |
|
| Минтақалар | Сомали, Эритрея, Ливия |
| Сўзлашувчиларнинг умумий сони |
59 миллион (она тили; 2007)[1] 85 миллион (умуман)[2] |
| Тартибловчи ташкилот | Аccадемиа делла Cрусcа (норасмий) |
| Туркумланиши | |
| Туркум | Евроосия тиллари |
| Тил оиласи |
|
| Алифбоси | Лотин алифбоси |
| Тил кодлари | |
| ИСО 639-1 | ит |
| ИСО 639-2 | ита |
| ИСО 639-3 | ита |
Италян тили (италянча: италиано — „италянча“ ёки италянча: лингуа италиана — „италян тили“) роман тилларидан бири бўлиб, унда, асосан, Италия, Швейсария, Сан Марино, Ватиканда гаплашишади; бундан ташқари Малта, Монако, Хорватия, Словения, Франсия, Ливия, Эритрея ва Сомали каби мамлакатларнинг айрим вилоятларида италянча гаплашадиган аҳоли истиқомат қилади. Америка ва Австралия қитъаларида ҳам баъзи иммигрантлар италян тилини она тили деб ҳисоблайди.[3]
Италян тили шевалари 3 катта гуруҳга бўлинади: шим., марказий ва жан. Жонли лотин тили асосида юзага келган. Лотин тилининг аста-секин италян тили сифатида қайта таркиб топиши ВИ—ХХ асрларга тўғри келади. ХИИИ асрдан бошлаб ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий тараққиёт билан Италия шевалари ичида Флоренсия (Тоскан) шеваси алоҳида ўрин эгаллади ва шу асосда италян адабий тили шаклланди. Италян тилидаги сўзлар деярли қўш ундошли бўлиб, унли товушлар билан тугайди. Урғу сўзнинг охиридан иккинчи бўғинига тушади. Эгалик олмоши артикл билан келади. Гапда сўз тартиби эркин. Ёзуви лотин алифбоси асосида.[4]Европа Иттифоқи статистикасига биноан италянча 59 миллион нафар аҳоли учун она тилидир, яна 14 миллион киши ундан иккинчи тил сифатида фойдаланади.[2][5]
-
Италия мактабида қўлда ёзилган чиройли ёзув
Манбалар
- ↑ Натионаленcйклопедин "Вäрлденс 100 стöрста спрåк 2007" Тҳе Wорлд'с 100 Ларгест Лангуагес ин 2007
- ↑ 2,0 2,1
Эуробарометер – Эуропеанс анд тҳеир лангуагес ПДФ (485 КБ), Фебруарй 2006
- ↑ Этҳнологуэ репорт фор лангуаге cоде:ита (Италй) — Гордон, Раймонд Г., Жр. (эд.), 2005. Этҳнологуэ: Лангуагес оф тҳе Wорлд, Фифтеэнтҳ эдитион. Даллас, Тех.: СИЛ Интернатионал. Онлине версион
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ тҳебигбоок
Адабиётлар
- Берлоcо, Фабризио. Тҳе Биг Боок оф Италиан Вербс: 900 Фуллй Cонжугатед Вербс ин Алл Тенсес. Wитҳ ИПА Трансcриптион, 2нд Эдитион. Ленгу, 2018. ИСБН 978-8894034813.
- Cанепари, Луcиано. Ил МªПи – Мануале ди пронунcиа италиана (Италиан). Бологна: Заничелли, 1992. ИСБН 978-8808246240.
Фойдали ҳаволалар
ҳттпс://www.иниталиа.уз (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-10-22 санасида архивланган) — Италия ва италян тили ҳамда грамматикаси ҳақидаги сайт
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |
