Ivan Xrutski
Иван Хруцки (Иван Фомич Хруцкий, русча: Иван Фомич Хруцкий; беларусча: Іван Хруцкі; 1810-1885) — натюрморт ва портретлари билан машҳур бўлган асли поляк-рус бўлган беларус рассоми.
| Иван Хруцки | |
Иван Хруцки, автопортрет, 1883-йил | |
| Таваллуди | 8-феврал 1810-йил |
| Вафоти | 26-январ 1885-йил (74 ёшда) Захарничи, Россия империяси |
| Миллати | Поляк, Беларус, Рус |
| Соҳаси | рассом |
| Оқим | Реализм |
| Мукофотлари | Катта кумуч медали Кичик олтин медали |
Ҳаёти
Иван Хруцки Витебск губернаторлигининг Улла қишлоғида Лелива герби зодагонларидан бўлган юнон-католик поляк-беларус оиласида туғилган. Унинг отаси Томас, қариндошлари каби, юнон католик руҳонийси бўлган, онасининг исми Минадора (ёки Менодова[1]) Курйłłо бўлган. У Полоцкдаги университет ҳуқуқига эга бўлган Пиарист лицейида таҳсил олган, кейин 1827-йилда Санкт-Петербургга жўнаб кетган. У Георге Даwедан алоҳида таълим олган, кейин тахминан 1830-йилда Император Санъат академиясига ўқишга кирган[1]. У ерда Иван Хруцки бошқа полшалик рассом Ёзеф Олескевич билан танишган. Кейинчалик Ёзеф уни Эрмитаж билан таништирган[1].
Унинг биринчи машҳур асарлари 1832-йилда чизилган. Расмлар аста-секин жамоатчилик ва танқидчиларнинг олқишига сазовор бўлган. Хруцки ички дизайнер сифатида ҳам ишлаган ва бой уй эгалари орасида машҳурликка эришган. 1836-йилда у натюрмортлари учун академиянинг катта кумуш медали билан тақдирланган. Иван Хруцки бошқа жанрлардаги расмлар ва портретларни ҳам чизган. Пайпоқ тўқиётган кампир номли сурати академиянинг Кичик олтин медалини қўлга киритишига сабаб бўлган. 1839-йилда унга академик унвони берилган.
1840-йилда отасининг ўлимидан сўнг Иван Хруцки Санкт-Петербургни буткул тарк этади ва Полоцк вилоятидаги Зачарниcзе (Захареничи, Зачарниcзй) оилавий мулкига жойлашади. У Вилнюсда кўп вақт ўтказган ва у ерда Ян Казимиэрз Вилчиńскининг „Вилеńски албоми“ учун буюртмасига биноан табиат манзаралари асносида бир нечта асарлар яратган[1]. Диний расмлардан ташқари у И. И. Глазунов, Жóзеф Сиэмасзко, Микоłаж Малиноwски ва бошқаларнинг портретлари устида ҳам ишлаган.
Иван Хруцки 1885-йилда Захарничзедаги мулкида вафот этган.
Оиласи
1845-йилда Иван Хруцки 1794-йилги Коścиусзко қўзғолони капитани Ксаверининг қизи Анна Одровез-Бęбновска (1822-йилда туғилган) билан оила қуради. Уларнинг Мария исмли қизи ва Ёзеф (1918-йилда вафот этган) исмли ўғли бўлган. Кейинчалик, улар оилавий мулкни мерос қилиб олишган.
Хруцкининг иккита укаси ҳам рассом бўлган. Кичиги Андреж — 1845-йилдан Санкт-Петербург Тасвирий санъат академиясининг талабаси (гранд асносида) бўлган, 1854-йилда „тасвирланмаган рассом“ унвонига сазовор бўлган. Андреж 1870-йилдан бошлаб акасининг оиласи билан Захарничзеда яшаган. 1842-йилда Тасвирий санъат академиясини тугатган, портрет рассоми бўлган катта укаси Эвстахи ҳам Санкт-Петербургда „таснифланмаган рассом“ унвони билан тақдирланган.
Танланган суратлари
-
Веркиаи Cалварй
-
Хонада
-
Тарихчи ва журналист Миколай Малиновскийнинг портрети (1799-1865)
-
Қўзиқоринлар натюрморти
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Миłобęдзка 1962.
Адабиётлар
| Викиомборда „Иван Хруцки“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Миłобęдзка, Жоанна (1962). "Жан Чруcки - ноwе дане до żйcиа и тwóрcзоścи [Жан Чруcки - неw дата он лифе анд wорк]". Биулетйн ҳистории сзтуки 24 (1): 171–184. ҳттпс://диги.уб.уни-ҳеиделберг.де/диглит/бҳс1962/0187.
- Кузнецов, Сергей (1998). "Маларз Жан Чруcки. Портрет ХИХ-wиэcзнего "артйстй śредниэго" [Паинтер Жан Чруcки. Портраит оф а 19тҳ cентурй "миддле артист"]". Биулетйн ҳистории сзтуки 60 (1-2): 49–67. ҳттпс://диги.уб.уни-ҳеиделберг.де/диглит/бҳс1998/0056.
Ҳаволалар
- Олга галереясидан асарлар (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-03-17 санасида архивланган)
- Биография