Ivanna Blajkevich
Иванна Омелянивна Блажкевич (1886-йил 9-октябр — 1977-йил 2-март) — украин болалар ёзувчиси, жамоат арбоби ва педагог.
| Иванна Блажкевич | |
|---|---|
| украинча: Іванна Блажкевич | |
| Таваллуди |
9-октябр 1886-йил |
| Вафоти |
2-март 1977-йил (90 ёшда) |
Ёшлиги ва таълими
Иванна Блажкевич (қизлик фамилияси Бородиевич) 1886-йил 9-октябрда Денйсив қишлоғида, Галиция ва Лодомерий қироллигида (ҳозирги Украина, Тернопил вилояти) туғилган[1]. Бородиевичлар оиласидаги учинчи фарзанд эди. Отаси маданият ва жамоат арбоби ҳамда халқ ўқитувчиси бўлган. Онаси келиб чиқиши поляк бўлса-да, ўзини украин деб ҳисоблаган[1]. Блажкевич бошланғич таълимни ўз қишлоғида олган, кейинчалик Тернопилдаги етти йиллик мактабда таҳсил олган. Унинг акаси Евген Бородиевич Украина Сич ўқчилари (УСС) ва Украина Галиция армияси (УГА) легионларида жанг қилган. Шеърлар ва ёдномалар ёзган ҳамда асарларни украин тилига таржима қилган.
Фаолияти
1914-йилда Блажкевичнинг турмуш ўртоғи Иван Блажкевич Залуквя мактаби директори этиб тайинланган. Биринчи жаҳон уруши бошланиши билан фронтга сафарбар этилган. Шундан сўнг Блажкевич мактаб ишларини бошқарган. Деҳқонлар бўлими, Ўзаро ёрдам кооперативи, ўқиш хонаси ва сургундан қайтганларга ёрдам бериш қўмитаси фаолиятини ташкил этган[2]. 1918-йил 1-ноябрда Блажкевич Лвовда бўлиб, Ғарбий Украина Халқ Республикасига садоқат қасамёдини қилган дастлабки шахслар қаторида бўлган. Унинг илтимосига кўра, 1918-йил 2-ноябрда Залуквядан юз нафар ёшлар Галичда ҳокимиятни қўлга олган.
1919-йил 9-июндаги хотираларида Блажкевич 12 кун ичида 17 марта тинтув ва 8 марта ҳибсга олинганини ёзади; ҳатто бир сафар унинг ўғли Богданнинг кўксига найза қўйилган. Таъқиблардан қочиш учун бир неча ой давомида Крилос қишлоғи ва Рожнятив шаҳри яқинидаги ўрмонларда яшаган[3].
Блажкевич 1920-йилда Лвов ўқитувчилар семинариясини сиртқи равишда тамомлаган[4]. Узоқ вақт Галиция қишлоқларида ўқитувчи ва болалар боғчаси тарбиячиси бўлиб ишлаган, аёллар ва ёшлар орасида жамоат ишлари билан фаол шуғулланган.
1928-йилда Блажкевич Украина Социалистик радикал партияси томонидан Сейм депутатлигига номзод сифатида кўрсатилган[5].
Полша ҳокимияти туҳмат ва қўрқитиш йўли билан унинг сайловда қатнашишига тўсқинлик қилган. Бу етарли бўлмагач, унинг икки фарзанди ўлдирилган (икки қизини уч кун ичида дафн этган). Қизи Любанинг дафн маросимидан кейинги кун Блажкевич поляк тилида ёзилган хат олган, унда жумладан: „Фарзандларингизнинг ўлими — бизнинг қасосимизнинг бошланиши“ деган сўзлар бор эди.
1938-йилда Блажкевич поляк шовинистлари томонидан қаттиқ тазйиққа учраган[2].
1939-йил сентябрда Ғарбий Украина Халқ йиғини депутати этиб сайланган. 1941–1943-йилларда Денисив қишлоғидаги қишлоқ хўжалиги мактаби директори бўлиб ишлаган[6].
1963-йилда Ирина Вилде ва Олес Гончар ташаббуси билан Блажкевич Украина Ёзувчилар уюшмасига қабул қилинган.
1973-йилда фаол аёл, Украина қўзғолончилар армияси бош қўмондони Галина Дидик Блажкевич уйида яшаган, бироқ кейинчалик КГБ кўрсатмаси билан у ердан чиқариб юборилган.
Блажкевич умрининг охиригача адабий фаолият билан шуғулланган: ўтмишдаги машҳур ёзувчилар билан учрашувлари ҳақида хотиралар ёзган, болалар учун янги шеърлар яратган.
Иванна Блажкевич 1976-йил 2-мартда ўзининг туғилиб ўсган Денисив қишлоғида вафот этган.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Шевелєва, Мар'яна „Іванна Блажкевич – серце дітям, життя Україні“. Український інтерес (2021-йил 9-октябр). Қаралди: 2022-йил 18-апрел.
- ↑ 2,0 2,1 Чорна, Мар'яна (2012). "Кооперативна діяльність Іванни Блажкевич у східній Галичині (1905–1939 рр.)" (Ук). Наукові записки Тернопільського національного педагогічного університету імені Володимира Гнатюка. Серія: Історія 1. ҳттпс://шрон1.чтйво.орг.уа/Чорна_Мариана/Кооператйвна_дииалнист_Иваннй_Блазҳкевйч_у_скҳиднии_Ҳалйчйни_1905_1939_рр.пдф?.
- ↑ Савак Б., Хома В. Бородієвич Євген Омелянович // Андоза:ТЕС
- ↑ „Іванна Блажкевич - Тернопільська обласна бібліотека для дітей“ (ук). тодб. Қаралди: 2022-йил 18-апрел.
- ↑ „125 років від дня народження І.О.Блажкевич (1886-1977), української письменниці“ (2014-йил 2-феврал). 2014-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-апрел.
- ↑ Черкаська, Ганна „Іванна Блажкевич“ (ук). УАҲисторй (2021-йил 8-октябр). Қаралди: 2022-йил 18-апрел.