Jabal ibn Javval
Жабал ибн Жаввал — 7-асрда яшаб, араб тилида ижод қилган яҳудий шоирларидан бири ҳисобланади. У Муҳаммад алайҳиссалом замондоши эди.
Ибн Ҳишомга ва Абу ал-Фараж ал-Исфаҳоний со'зларига ко'ра, Жабал таалабий эди, лекин уларнинг ҳеч бири бу ҳақиқатни тан олмайди. У яҳудий эди. Ибн Ҳажар эса о'зининг "Китоб ал-ашабаҳ фи тамйиз аш-шаҳобаҳ" биографик луг'атида, ибн ал-Калбий ва ал-Марзабонийга таяниб, шундай бо'лганлигини ва Жабал кейинчалик Исломни қабул қилганлигини айтиб о'тади. Ёқут Жабалнинг бир байтини келтираётган пайтида, уни хато қилиб "Жамол ибн Жаввол ат-Таг'лабий" деб атайди.
Жабал исми юқорида тилга олинган араб муаллифлари томонидан онда-сонда келтириб о'тилган. Абу ал-Фараж Жабалнинг икки мисрасини келтириб о'йганда, улар о'ртасида юзага келган жанжал ҳақида келиб чиқиши Таалабий бо'лган шоир Аш-Шамахга ёзган ше'рида ко'ринади. Бу, эҳтимол, Абу ал-Фараж я'ни, аш-Шаммах Жабалнинг синглиси Калбани севиб қолгани ва орадан ко'п о'тмай, аш-Шаммах сафарга чиқиб кетганида, у о'з укасига уйланиб олади, ҳафсаласи пир бо'лган ошиқ ва Жабал о'ртасида ше'рий мусобақага аянан шу сабаб бо'либ қолади. Шоирнинг о'н бир мисрасини Ҳишом келтириб о'тади, ушбу ше'рий парчаси яҳудийлик динини етарлича очиб берган. Булар Бану ан- Нодир қабиласининг бошлиг'и Ҳуяй ибн Ахтабнинг о'лими ва бу қабила ва Бану Қурайзанинг Муҳаммад томонидан маг'лубияти ҳақидаги элегиядир. Бу мисралар шоир Ҳасан ибн Собитга жавоб сифатида эди. Афтидан, улар тўлиқ ше’р ҳосил қилмайди; чунки ибн Ҳажар Жабалнинг Ибн Ҳишом иқтибосида учрамаслиги, балки бир хил ўлчов ва қофияга эга бўлган, шунинг учун ҳам худди шу шеърдан бўлган бир байтни келтиради.
Яна қаранг
- Абу Афак
- Ка'б ибн ал-Ашраф
Манбаалар
- Тҳе Жеwиш Энйcйcлопедиа