Ziyosfera

Jafar posho: Versiyalar orasidagi farq

Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Jafar poshoni uning vafotidan avval Osman poshoning huzuriga ziyorati. Jafar posho Tabrizning qirollik ridosini kiyish uchun Osman poshoning qoʻlini oʻpmoqda[1], 1598-yilgi miniatyura, Secaatname

Jafar posho, shuningdek, Jafar posho Frenk („yevropalik“) – 1585-yilda shahar Usmoniylar tomonidan egallab olinganidan soʻng Tabriz shahri hokimi etib tayinlangan[1]. Shahar 18 yil Usmoniylar nazorati ostida boʻlgan, 1603-yilda Safaviylar davlati hukmdori Shoh Abbos tomonidan qayta zabt etilgan.

Hayoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jafar posho dastlab admiral boʻlgan. Unga Jafar posho Hādim (xizmatkor), Jafar posho Frenk (yevropalik) va dengiz floti kapitani Jafar posho laqablari berilgan[2]. U turli davrlarda Usmoniylar flotida admiral, Liviya Tripolisi, Suriya Tripolisi va Kipr hokimligida turli lavozimlarni egallagan[2]. Baʼzi manbalar uning kelib chiqishi vengerlardan boʻlganini taʼkidlasa, boshqa Usmoniy manbalari esa uning italiyalik ekanligini tasdiqlaydi[2].

1585-yilda Jafar posho Özdemirzoda Osman posho qoʻmondonligi ostida Tabrizni zabt etish boʻyicha Usmoniylar qoʻshini tarkibiga qoʻshildi[2]. Shahar qoʻlga kiritilgach, posho 1586–1591-yillarda Tabriz hokimi etib tayinlandi[2]. Jafar posho mashhur Hasht Behesht saroyini buzdirib, uning oʻrnida ulkan mudofaa inshooti – Jafar posho qal’asini qurdirgan[3][4]. Biroq Hasht Behisht saroyi Eronda keyinchalik qurilgan koʻplab inshootlar, xususan, Isfahondagi Hasht Behesht saroyi meʼmorchiligining shakllanishiga kuchli taʼsir koʻrsatgan, „Hasht Bihisht“ meʼmoriy modeli rivojiga asos boʻlgan[5][6].

Jafar posho mintaqada tartibni taʼminlashda ham ishtirok etgan. Tinchlik sulhiga koʻra, Gurjistonning barcha hududlari Usmoniylar mulki sifatida tan olingan edi. Biroq Simon I 1595-yilda Usmoniylarga qarshi kurashni qayta boshladi va 1599-yilda uzoq qamaldan soʻng Gorini qayta egalladi. Bunga javoban sulton Mehmed III 1599-yilda Jafar posho boshchiligida ularni jazolash uchun katta qoʻshin yubordi[7]. Simon Naxiduri hududi yaqinida jangga kirishdi, ammo qattiq magʻlubiyatga uchradi va chekinayotgan chogʻida asirga olindi[7].

Tabrizdagi faoliyatidan soʻng Jafar posho Usmoniylar Oʻrta yer dengizi floti admirali lavozimiga koʻtarilgan.[2]

  • 1585-yilda Usmoniylar tomonidan Tabrizning zabt etilishi. Şehname-i Nadiri (Nodiriyning shohlar kitobi, 1620-yillar)
    1585-yilda Usmoniylar tomonidan Tabrizning zabt etilishi. Şehname-i Nadiri (Nodiriyning shohlar kitobi, 1620-yillar)
  • Jafar posho qal’asi detallari, Tabriz (Jean Chardin, 1673)
    Jafar posho qal’asi detallari, Tabriz (Jean Chardin, 1673)
  • Jafar posho qal’asining joylashuvi, Tabriz (Chardin, 1673)
    Jafar posho qal’asining joylashuvi, Tabriz (Chardin, 1673)

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ 1,0 1,1 Ajorloo, Bahram (September 2024). "Investigating the Roman and Byzantine patterns of the Great Southern outworks of Rab e-Rashidi". Bagh e-Nazar: 60–61. doi:10.22034/BAGH.2024.435340.5537. https://www.bagh-sj.com/jufile?ar_sfile=2580443. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Ajorloo, Bahram (September 2024). "Investigating the Roman and Byzantine patterns of the Great Southern outworks of Rab e-Rashidi". Bagh e-Nazar: 55. doi:10.22034/BAGH.2024.435340.5537. https://www.bagh-sj.com/jufile?ar_sfile=2580443. 
  3. ↑ Melville, Charles (1981). "Historical Monuments and Earthquakes in Tabriz". Iran 19: 171. doi:10.2307/4299714. ISSN 0578-6967. https://www.academia.edu/42727519. 
  4. ↑ „Archnet > Site > Bagh-i Sahibabad (MEGT)“. www.archnet.org. 2025-yil 20-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 21-noyabr.
  5. ↑ Mirzaie, Masume (2017). "Recognition the Architectural form of Tabriz's Hasht-Behesht Palace". Bagh-e Nazar, University of Tehran: 83–84. https://www.researchgate.net/publication/320058409. 
  6. ↑ Pfeiffer, Judith. Politics, Patronage and the Transmission of Knowledge in 13th - 15th Century Tabriz (en). BRILL, 7 November 2013 — 352-bet. ISBN 978-90-04-26257-7. 
  7. ↑ 7,0 7,1 Mikaberidze 2015, s. 490.

Adabiyotlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • Mikaberidze, Alexander. Historical Dictionary of Georgia, 2nd, Rowman & Littlefield, 2015. 


"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Jafar_posho?oldid=515138" dan olindi