Jalol Maxsumov
Жалол Носирович Махсумов (1920—йил 12—май Тошкент, 2000—йил 20—май) – совет олими, рентгенрадиолог, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги (2000), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1967), СССР Тиббиёт фанлари академияси мухбир аъзоси (1969), тиббиёт фанлари доктори (1952), профессор (1954). Тошкент тиббиёт академиясини битирган (1942). Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси. Ўт пуфаги касалликларининг клиник диагностикасида билитраст препарати ёрдамида холецистография қилиш усулини амалиётга татбиқ этган. Илмий фаолияти, асосан, меъда-ичак, ўт йўллари ва ўпка касалликларини рентгенрадиологик усулда аниқлашга, ўпка касалликлари ҳамда ўсмаларни рентген нурлари ва гамма-нурлар билан даволашга бағишланган[1][2][3].
| Жалол Носирович Махсумов | |
|---|---|
| Таваллуди |
Туркистон Автоном Совет Социалистик Республикаси, Тошкент |
| Вафоти | Ўзбекистон Республикаси, Тошкент |
| Таълими | Тошкент тиббиёт академияси |
| Мукофотлари |
|
Биографияси
1920—йил 5—декабр кунида Тошкент шаҳрида таваллуд топган.
1937—1942 йилларда Тошкент тиббиёт академиясида таҳсил олган. 1942—1945—йилларда Улуғ Ватан урушида ҳарбий шифокор сифатида иштирок этган. Уруш ҳаракатлари вақтида снаряд парчасидан зарарланган. Демобилизациядан кейин Тошкентга қайтиб келган ва ўзини бутунлай тиббиёт соҳасига бағишлаган.
1946—1980—йилларда Тошкент тиббиёт академиясида аспирант, 1949—йилдан ассистент, 1952—йилдан доцент, 1954—йилдан профессор, 1962—йилдан радиология ва тиббий радиология кафедраси мудири лавозимларида фаолият олиб борган. Шу билан бирга, 1962—1975—йилларда Ўзбекистон ССР Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Илмий кенгаши раиси, 1976—йилда эса бош рентгенолог лавозимларида ишлаган[4].
Илмий педагогик фаолият
Махсумовнинг асосий илмий-педагогик фаолияти рентгенология соҳасидаги муаммолар билан боғлиқ бўлиб, у ошқозон саратонида шиллиқ қават релефининг рентген тасвиридаги ўзгаришларни аниқ тасвирлаб берди ва билитраст холецистография усулини ишлаб чиқди. 1960—йилда Ўзбекистон радиологлар илмий жамияти раиси бўлган.
Жалол Махсумов ошқозон ва ўн икки бармоқли ичак саратони касалликларида рентгенологик диагностиканинг янги усулларини ишлаб чиқган.
1952—йилда у тиббиёт фанлари доктори илмий даражасини олиш учун „Ўт пуфаги касалликлари диагностикаси ва билитрастли холецистография“ мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди. 1969—йилда СССР Тиббиёт фанлари академиясининг мухбир аъзоси, 2000-йилда эса Ўзбекистон Фанлар академиясининг нур диагностикаси ва терапияси бўлимининг аъзоси этиб сайланган. Махсумов раҳбарлигида бир юз йигирмага яқин илмий ишлар, жумладан, етти монография ёзилди, унинг раҳбарлигида ўттиз битта докторлик ва номзодлик диссертациялари ҳимоя қилинди. У Буюк Тиббиёт Энсиклопедиясининг учинчи нашрида „Радиация диагностикаси“ бўлимига муҳаррирлик қилган.
Жалол Махсумов асосан радиология муаммолариага бағишланган 200 та илмия иш ва 12 та монографияга муаллифлик қилган.
Вафоти
2000—йил 5—май куни Тошкент шаҳрида вафот этган.
Манбалар
- ↑ Большая медицинская энциклопедия, 3-е изд, М.: Советская энциклопедия, 1986.
- ↑ История кафедри
- ↑ Максумов Джалал Насирович (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-10-04 санасида архивланган) / Государственная научная медицинская библиотека Министерства здравоохранения Республики Узбекистан
- ↑ Максумов, Джалал Насирович
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Олим ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
- Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
- Vatan urushi ordeni sohiblari
- Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
- Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
- Qizil Yulduz ordeni sohiblari
- „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
- Olimlar haqidagi chala maqolalar
- Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
- Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
- 1920-yilda tugʻilganlar
- 2000-yilda vafot etganlar
- 5-dekabrda tugʻilganlar
- 20-mayda tugʻilganlar
- Toshkent tibbiyot akademiyasi bitiruvchilari
- Toshkentda vafot etganlar