Jaloliddin Ali
Жалолиддин Али (форсча: جلال الدین علی) — 1206-йилдан 1215-йилгача ҳукмронлик қилган Ғурийлар сулоласи Бомиён тармоғининг сўнгги ҳукмдори.
| Жалолиддин Али | |
|---|---|
| Бомиён маликшоҳи | |
|
| |
| Салтанат | 1206 — 1215 |
| Ўтмишдоши | Баҳоуддин Сам ИИ |
| Давомчиси | Хоразмшоҳлар истилоси |
| Туғилиши |
12-аср Бомиён |
| Вафоти |
1215 Бомиён |
| Турмуш ўртоғи | Аловуддин Оцизнинг қизи |
| Уй | Ғурийлар сулоласи |
| Отаси | Баҳоуддин Сам ИИ |
| Дини | Ислом (Суннийлик) |
Таржимаи ҳоли
У Баҳоуддин Самнинг ўғли бўлиб, Аловуддин Муҳаммад исмли укаси бор эди. Жалолиддиннинг ёшлик даврлари ҳақида кўп маълумот сақланмаган. Фақатгина қариндоши Аловуддин Оцизнинг қизига уйлангани маълум.
1206-йилда Ғурийлар давлатининг олий ҳукмдори Муҳаммад Ғурий суиқасд натижасида ўлдирилгач, Жалолиддиннинг отаси Баҳоуддин Сам ИИ маҳаллий эроний аскарлар қўлловига эришди. Туркий ғуломлар эса бошқа бир ғурий шаҳзода Ғиёсиддин Маҳмуд томонида бўлдилар. Бироқ Баҳоуддин Сам ИИ бир неча кун ўтиб вафот этгач, унинг ўрнига Жалолиддин тахтга ўтирди. Жалолиддин ва унинг укаси Аловуддин Муҳаммад оталарининг тарафдорлари қўлловига эришган эди[1]. Жалолиддин кўп ўтмай Аловуддин Муҳаммадни Ғазна ҳукмдори сифатида тахтга чиқариб, ўз пойтахти Бомиёнга қайтди. Бироқ тез орада икки ака-ука ўртасида Бомиён масаласида низо келиб чиқди. Шу орада туркий саркарда Тожиддин Йилдиз Аловуддин Муҳаммаддан Ғазнани тортиб олди[1].
Кейинги йилларда Хоразмшоҳлар давлати Ғурийлар салтанати ҳудудларини аста-секин босиб ола бошлади. Ниҳоят, 1215-йилда Муҳаммад Хоразмшоҳ Жалолиддин ҳукмронлигидаги ерларга бостириб кириб, уни мағлуб этди ва ўлдирди. Шундан сўнг Бомиённи ўз давлатига қўшиб олиб, Ғурийларнинг Бомиён тармоғига барҳам берди.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Босwортҳ 1968, с. 165.
Адабиётлар
- C. Эдмунд, Босwортҳ (2001). "ГҲУРИДС". Энcйcлопаэдиа Ираниcа, Онлине Эдитион. ҳттп://www.ираниcаонлине.орг/артиcлес/гҳуридс.<!--->
- Босwортҳ, C. Э. „Тҳе Политиcал анд Дйнастиc Ҳисторй оф тҳе Ираниан Wорлд (А.Д. 1000–1217)“, . Тҳе Cамбридге Ҳисторй оф Иран, Волуме 5: Тҳе Салжуқ анд Монгол периодс. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 1968 — 1–202-бет. ИСБН 0-521-06936-Х.
- Ричардс, Д.С.. Тҳе Чрониcле оф Ибн ал-Атҳир фор тҳе Cрусадинг Период фром ал-Камил фи'л-Та'рикҳ. Парт 3. Ашгате Публишинг, 2010 — 1–344-бет. ИСБН 9780754669524.