Жамес Вернон Сcотти (1960-йилда туғилган) — америкалик астроном. У Орегон штатининг Бандон шаҳрида туғилган. 1978-йилда Вашингтоннинг Эдмондс шаҳридаги Вудвей олий ўқув юртини тамомлаган ҳамда бакалавр даражасини олган. 1983-йилда Туксондаги Аризона университетида астрономия бўйича таҳсил олган. Ўша вақтдан бери у Ерга яқин астероидларни (НЕА) қидирадиган қатор лойиҳалардан бири бўлган Спаcеwатч лойиҳаси устида ишлаган. У 1984-йилда лойиҳа учун астероидни аниқлашнинг биринчи автоматик дастурини ёзган[1].

Кашфиётлар

Сcотти икки ҳалқали 10199 Чарикло астероидининг кашфиётчиси (1997-йил 15-февралда) ҳисоланади. Бу ягона ҳалқали астероид ва ҳалқа тизими билан ҳозиргача топилган энг кичик обект.

У Ерга яқин бўлган кўплаб астероидларни, жумладан (496816) 1989 УП ва (35396) 1997 ХФ 11 кашф этган, улар орбитанинг дастлабки ҳисоб-китоблари 2028-йилда Ерга таъсир қилиш эҳтимолини кўрсатганда, янгиликлар оммавий ахборот воситаларида қисқача шов-шувга сабаб бўлган; кейинги кузатишлар аниқроқ орбитага олиб келди, бу эса зарбани рад этди. 1991-йилда у баъзи ғайриоддий хусусиятларга эга бўлган 1991 ВГ ни кашф этди. 2013-йилда Сcотти 2013 БС 45 ни кашф этди, у паст эксантриклик ва паст мойиллик орбитасида ҳаракатланадиган бошқа НЕО ҳисобланади.

Шунингдек, у 1985-йилдан бошлаб 75 дан ортиқ кометани тиклади (чунки кометалар газ чиқариш ва қуёш шамоли туфайли тортишиш бўлмаган кучларга таъсир қилади, кўпинча уларнинг аниқ ўрнини башорат қилиш ва ҳар сафар перигелийга янги яқинлашганда уларни қайта кашф қилиш қийин). У 1994-йил июл ойида Юпитерга таъсир қилган таниқли Шоэмакер-Левй 9 кометасининг кашф қилинишини тасдиқлади. У шунингдек даврий кометалар 202П/Сcотти , 244П/Сcотти , 377П/Сcотти , П/2010 C1 (Сcотти), П/ кашф этди. 2010 Ҳ4 (Сcотти), П/2010 Ҳ5 (Сcотти), П/2011 А2 (Сcотти), П/2013 А2 (Сcотти) ва П/2015 Қ1 (Сcотти); кейинги олтитаси ҳали рақамланмаган, чунки улар фақат битта перигелий ўтиш жойида кўрилган. Шунингдек, у даврий бўлмаган C/2010 Э5 (Сcотти) ва C/2010 Ф3 (Сcотти) кометаларини кашф этди.

Скоттининг илмий қизиқишлари қаторига кометаларнинг келиб чиқиши, кометалар ва астероидларнинг динамик эволюцияси, Ерга яқин астероидлар ва ташқи Қуёш тизими киради.

Скотти, шунингдек, коинот ишқибози ва космик тадқиқотлар тарихига, хусусан, Аполлон дастурига қизиқади. У Аполлон йўлдошининг тадқиқотлари ҳақида батафсил маълумот берувчи Аполлон Лунар Сурфаcе Жоурнал журналига ўзининг йирик ҳиссасини қўшди. У, шунингдек, космик рассом ва фотографдир.

Мукофотлар ва унвонлар

1983-йилда Андерсон Меса станциясида Эдвард Боуэлл томонидан кашф этилган 3594 Сcотти астероиди унинг шарафига номланган[1]. Расмий номлаш мақоласи Минор Планет Cентер томонидан 1987-йил 7-сентабрда нашр этилган (МПC 12211)[2].

Яна қаранг

Даврий кометалар рўйхати Комета

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „3594 Сcотти (1983 CН)“. Минор Планет Cентер.
  2. ↑ „МПC/МПО/МПС арчиве“. Минор Планет Cентер.