Jamil ibn Darroj
Жамил ибн Даррож шиа олимларидан ва ишончли ровийлардан бири[1] бўлиб, Жаъфар ас-Содиқ, Мусо ал-Козим ва Али ар-Ризонинг саҳобаларидан эди. Туғилган санаси тахминан ҳижрий 128-йилга тўғри келади. Унинг куняси Абу Али ёки Абу Муҳаммад бўлган[2].
Оиласи
Унинг оиласи Куфада яшаган. Отаси Абу ас-Сабиҳ баққол бўлган. Унинг укаси Нуҳ ибн Даррож ишончли ровий ҳамда Куфа ва бир муддат Бағдоднинг шарқий қисми қозиси бўлган[2].
Фаолияти
Жамил ибн Даррож ҳадисда энг ишончли шиа ровийларидан бири бўлиб, Имомийя уларнинг ривоятларининг саҳиҳлигига якдил бўлган ўн саккиз фақиҳ қаторига киради[2].
Кашший бу ўн саккиз кишининг номларини учтадан олти кишилик уч гуруҳда санаб ўтган: 1) ал-Боқир ва ас-Содиқнинг умумий саҳобалари, 2) ас-Содиқнинг саҳобалари, 3) ас-Содиқ ва ал-Козимнинг умумий саҳобалари. Жамил ас-Содиқнинг ёш саҳобаси сифатида иккинчи гуруҳнинг энг ишончли фақиҳи деб ҳисобланади[2][1].
Жамил ас-Содиқнинг махсус ҳадисларини ташувчилардан бири бўлгани, ас-Содиқ унга бошқаларга ўргатмаган сирларни ўргатгани айтилади. Ас-Содиқдан ривоят қилинган ҳадисда: „Эй Жамил! Бизнинг саҳобаларимиз (шиалар) билмайдиган ҳадисларни ривоят қилма, акс ҳолда улар сени инкор этадилар“, дейилади[3][4][5].
Ҳадислари
Жамил Жаъфар ас-Содиқ, Мусо ал-Козим ва Али ар-Ризодан бевосита қарийб уч юз ҳадис ривоят қилган. Бундан ташқари, у элликга яқин ровийдан, уларнинг аксарияти ас-Содиқ саҳобаларидан бўлган кишилардан ривоят қилган[2].
Фаолияти
Жамилдан уч тўплам хабар қилинган: бири мустақил (Асл деб аталадиган ва баъзан китоб деб ҳам юритилган), иккинчиси Муразим ибн Ҳаким Аздий Мадаъиний билан ҳамкорликда, учинчиси эса Муҳаммад ибн Ҳумрон билан ҳамкорликда ёзилган[2].
Ишончи
Жамил ал-Козим вафотидан сўнг қисқа муддат ал-Ризонинг имоматига шубҳа қилган ва шу боис воқифий шиалардан саналган, бироқ ал-Ризонинг имоматини кўрсатувчи далилларни кўриб чиққач, бу қарашдан қайтган ва ал-Ризога содиқ кишилардан бирига айланган.
Вафоти
Жамил умрининг охирида кўр бўлиб қолган ва ал-Ризо даврида вафот этган[2].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Давāнī, ʻАлī. وحید بهبهانی (Персиан), 1983 — 48-50-бет.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Элаҳи Кҳорасани 2014.
- ↑ Баḥр ал-ʿУлūм, Моḥаммад Маҳдī. „زیارتگاههای عراق“. Ҳажж анд Пилгримаге Организатион (Иран), с. 528.
- ↑ „خاصترین شاگردان امام صادق (علیهالسلام) را بشناسید“. الف (2023).
- ↑ „امام جعفر صادق (ع) بشریت را به سوی علم و دانش رهنمون ساخت“. ИСНА (2024).
Ҳаволалар
- Элаҳи Кҳорасани, Можтаба (2014). "جمیل بن دراج" (Персиан). Энcйcлопаэдиа оф тҳе Wорлд оф Ислам 10. Арчивед фром тҳе оригинал он 2025-05-28. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20250528183836/ҳттпс://рч.аc.ир/артиcле/Детаилс/9938. Қаралди: 2026-02-27.Жамил ибн Даррож]]