Jamol surayyo

Жамол Сурайё номи билан машҳур бўлган Жамолддин Себер (1931, Эрзинжон — 9.01.1990, Истанбул) — курд миллатига мансуб турк шоири, ёзувчи ва таржимон. У турк ше’риятида модернистик оқим бўлган “Иккинчи янги ше’рият”нинг илк шоирларидан биридир. Илк ше’рият тажрибаларини ўрта мактабда эскизлар ва просодия билан ўрта мактабда ўтказган бўлса-да, унинг ҳақиқий ше’рият ўқиши университет йилларида бошланган. “Кўчманчи” (1965), “Ўп, кейин мени туғ” (1973), “Иссиқ тақа” (1988), ше’рий китоблари. Очерк, танқид, кундалик ва антология жанрларида ҳам ижод қилган. Унинг асарларида энг ко'п учрайдиган мавзулар - севги, аёл, ёлг'излик, ижтимоий ва сиёсий танқид, о'лим, худо г'ояси, портретлар ва ше'рлар. Шунингдек, қирқга яқин китобни франсуз тилидан турк тилига таржима қилган. “Ўн уч кунлик мактуб” (1990)дан бошқа ҳеч бир мақола ва ше’рлари журнал ва газеталарда чоп этилмаган ҳолда китобга айлантирилмаган. Социалистик дунёқарашга эга Сурайё “Папирус” журналини чиқарди ва ушбу журналда ўзининг адабий қарашларини тушунтириш билан бирга, зиёли сифатидаги ғояларини очиб беришда ҳам журналдан восита сифатида фойдаланган.

Жамол Сурайё бошланғич мактабга боришдан олдин катта амакиси Мемодан ўқиш, ёзиш, математика ва расм чизишни ўрганган. Касаллиги туфайли мактабни бир йил кеч бошлаган ва 1939-йилда 37-Беёг'ли бошланг'ич мактабига о'қишга киради. У “қўлидан келганини” ўқиган, асосан диний китоблар ва алавийлар жамиятида Али ҳақидаги китобларни ўқиган. 1941-йилда 3-синфнинг биринчи семестрини тугатгандан со'нг сургун қилинган Билежикга қайтишга мажбур бо'лгач, Билежик биринчи бошланг'ич мактабига о'қишга кирди. Бу ерда "Курд вена", "Сноттй Курд", "Курд Жемо" деб этикетланган. Ўгай онаси Эсма Ҳанимдан “қочиш” учун текин интернат имтиҳонини топширди ва имтиҳондан муваффақиятли ўтиб, 1944-1945 йилларда Билежик ўрта мактабида ўқишга киришди. У ўрта мактабда ўқиб юрган вақтларида таътилда бўлганида тунги қоровул бўлиб ишлаган.