Жанубий Африка қуёни (лотинча: Пронолагус cрассиcаудатус) — Товушқонлар оиласининг африкалик Пронолагус жинси вакилларидан бири. Ушбу турнинг тарқалиши Жанубий Африканинг жануби-шарқи билан чегараланган.

Жанубий Африка қуёни
Илмий таснифлашUshbu tasnifni tahrirlash
Олам: Эукариотлар
Тип: Хордалилар
Синф: Сут эмизувчилар
Оила: Товушқонлар
Уруғ: Қуёнлар
Турлари: Жанубий Африка қуёни
Халқаро илмий номи
Пронолагус cрассиcаудатус (И. Геоффрой, 1832)
Ареал

Тавсиф

Жанубий Африка қуёнларининг тўрт тури бир-биридан озроқ фарқ қилади ва уларнинг таксономияси ҳали тўлиқ тушунилмаган. Уларни бошқа Африка қуёнлари ва қуёнлардан ажратиб турадиган белгилар қизил-жигарранг ёки жигарранг ранг бўлиб, улар думигача чўзилган, шунингдек ҳайвонларнинг нисбатан қисқа қулоқлари. Бироқ, Жанубий Африка қуёни Пронолагус жинсининг энг катта туридир, лекин бошқа уч турдан фақат ранги ва бош суяги ўлчамидаги кичик ўзгаришлар туфайли фарқ қилади[1].

Ушбу қуённинг танасининг узунлиги, ўхшаш турларда бўлгани каби, 35 дан 50 гача ёки 38 дан 56 сантиметргача (ма'лумот манбасига қараб), думи 5 дан 10 гача ва узунлиги 3,5 дан 13,5 см гача. Қулоқларнинг узунлиги 6 дан 10 см гача, орқа оёқлари эса 7,5 дан 10 сантиметргача. Тана вазни 2 - 2,5 ёки 1,35 - 3,05 кг[2].

Тарқалиш

Жанубий Африка қуёнларининг тарқалиши Жанубий Африка минтақасида Шарқий Кейп, КваЗулу-Натал ва Жанубий Африканинг Мпумаланга провинсиялари билан чекланган, Эсватинанинг кўп қисмини ва Лесотонинг шарқий қисмини, Мозамбикнинг ўта жанубида Мапуто провинсиясида жойлашган[1][3].

Ҳаёт тарзи

Ушбу тур денгиз сатҳидан 1550 метр баландликгача бўлган баландликларда яшайди. Ўтли ва бута ўсимликлари бўлган қояли тоғли ҳудудларни афзал кўради[3].

Жанубий Африка қуёни асосан ёш донли кўчатлар билан озиқланади[3]. Турнинг барча вакиллари сингари, у ҳам асосан тунда фаол бўлиб, кундузи тошлар орасидаги бўшлиқларда дам олади[1].

Таҳдидлар ва хавфсизлик

Жанубий Африка қуёни Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи[3] томонидан хавф остида эмас деб таснифланган.

Сўнгги пайтларда уларнинг сони камайиб бораётган бўлса-да, у ҳали ҳам кенг тарқалган турларга тегишли. Янги ҳисоб-китобларга кўра, ушбу турнинг 10 000 таси унинг диапазонида яшайди, прогнозларга кўра, кейинги 20 йил ичида тахминан 20% га камайиш кузатилади[3]. Камайишнинг асосий сабаблари аҳоли пунктлари ва қишлоқ хўжалиги ерларининг кенгайиши ва бунинг натижасида ушбу турга ов босимининг ошиши ҳисобланади. 1900-йилдан бери бу тур ўз яшаш жойининг тахминан 20-50 фоизини йўқотган, яна 50 фоизи 2022-йилга келиб йўқолиши мумкин[3].

Манбалар