Janubiy payyutlar

Жанубий Пайютлар (инглизча: Соутҳерн Паиуте) — АҚШдаги ҳинду қабиласи бўлиб, у анъанавий равишда Буюк Ҳавза минтақасида, Колорадо дарёсининг шимолий ва ғарбий қисмида, ҳозирги Невада, Юта ва Аризона штатларида яшаган[1].
Бугунги кунда жанубий Пайютлар ўзларининг анъанавий ҳудудларида жойлашган бир нечта ҳинд резервацияларида истиқомат қилишади.
Тил
Жанубий Пайютлар тили юто-Астек тиллари оиласининг Нумик тармоғига киради ва бир нечта диалектлардан иборат бўлиб, улар орасидаги фарқ унчалик катта эмас.
Тарихи
Европаликларнинг Жанубий Пайютлар билан биринчи алоқаси 1776-йилда Силвестре Велес де Эскаланте ва Франсиско Атанасио Домингес Калифорния миссияларига қуруқликдаги йўлни топишга уринаётганда учрашганларида содир бўлган. Ушбу санадан олдин жанубий Пайютлар навахо ва ют ҳужумларига дучор бўлган.
1851-йилда уларнинг ерларига мормон кўчманчилари жойлашган, улар билан муносабатлар асосан тинч эди. 1870-йилларнинг бошидан бошлаб АҚШ ҳукумати Жанубий Пайютларни резервацияларга кўчиришни бошлади[2].
Аҳоли
Жеймс Муни (1928) 1845-йилда Шимолий ва Жанубий Пайютлар биргаликда 7500 тани ташкил этганлигини ҳисоблаган[3]. 1923-йилги Ҳиндистон офиси ҳисоботида Невада ва жануби-ғарбий Ютада 226 та кўрсатилган, аммо жанубий Пайютларнинг бир қисми ютлар деб ҳисобланган. 1930-йилги аҳолини рўйхатга олишда 294 киши ҳисобланган, Чемеуэви бундан мустасно. Қўшма Штатларнинг ҳиндуларнинг ишлари бўйича бошқармаси ҳисоботига кўра, 1937-йилда 439 та Жанубий Пайютлар[3] бўлган.
2010-йилда Шимолий ва Жанубий Пайютларнинг умумий аҳолиси 9340 кишини ташкил этган.
Манбалар
- ↑ „2010 Cенсус CПҲ-Т-6. Америcан Индиан анд Аласка Нативе Трибес ин тҳе Унитед Статес анд Пуэрто Риcо: 2010“. www.cенсус.гов. 9-декабр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-январ 2015-йил.
- ↑ Народы и религии мира, 2000 — 405-бет.
- ↑ 3,0 3,1 Жоҳн Реэд Сwантон — Тҳе Индиан Трибес оф Нортҳ Америcа
Адабиётлар
- Притзкер, Баррй М. А Нативе Америcан Энcйcлопедиа: Ҳисторй, Cултуре, анд Пеоплес. Охфорд, Энгланд: Охфорд Университй Пресс, 2000. ИСБН 978-0-19-513877-1.
Ҳаволалар
- Паиуте Индиан Трибе оф Утаҳ
- Традитионал Соутҳерн Паиуте Территорй: Банд Дивисионс (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-06-16 санасида архивланган)