Jared Diamond
Жаред Мейсон Диамонд (1937-йил 10-сентябрда туғилган) — америкалик географ, тарихчи, орнитолог ва "Тҳе Тҳирд Шимпанзеэ" (1991); "Гунс, Гермс, анд Стелл (1997, Пулитзер мукофоти билан тақдирланган); „Cоллапсе“ (2005), „Тҳе Wорлд Унтил естердай“ (2012) ва" Упҳаэвал" (2019) каби илмий-оммабоп китоблари билан танилган ёзувчи. Дастлаб биокимё ва физиология бўйича таълим олган Диамонд антропология, экология, география ва эволюцион биология каби турли соҳаларда изланишлари билан машҳурдир. УCЛА университетида география профессори[1].
| {{{2}}} | |
|---|---|
|
Диамонд, 2013-йилда | |
| Таваллуди |
1937-йил 10-сентябр Бостон, Массачусетц, АҚСҲ |
| Соҳаси | Психология, биофизика, орнитология, экология, тарих, география, эволюцион биология ва антропология |
| Иш жойлари | Университй оф Cалифорниа университети, Лос Ангелес |
| Таълими | |
| Тезис сарлавҳаси | Cонcентратинг аcтивитй оф тҳе галл-бладдер |
| Таъсир кўрсатган |
Ювал Ноаҳ Ҳарари Степҳен Ҳ. Wригҳт |
| Мукофотлари |
|
2005-йилда Проспеcт анд Фореигн Полиcй томонидан ўтказилган сўровда дунёнинг энг яхши 100 та жамоат зиёлилари орасида тўққизинчи ўринни эгаллаган[2].
Ёшлиги
Диамонд 1937-йил 10-сентябрда АҚШнинг Массачусец штати, Бостон шаҳрида туғилган. Унинг ота-онаси ҳам АҚШга кўчган Ашкенази яҳудий оилаларидан эди. Унинг отаси Лоуис Диамонд Молдованинг Кишинёв шаҳридан шифокор ва онаси Флора (Каплан) ўқитувчи, тилшунос ва консерт пианиночиси бўлган[3]. Диамонд олти ёшидан пианино чалишни бошлайди. Йиллар ўтиб эса хотинига „А мажор“да Браҳмс Интермеззони чалиб бергандан сўнг турмуш қуришни таклиф қилади[4].
Етти ёшидаёқ қушларни кузатишга қизиқа бошлайди. Бу машғулот унинг асосий қизиқишларидан бирига айланди ва натижада орнитология бўйича бир қатор асарлари нашр этилди.
15 ёшида ота-онаси биринчи марта уни АҚШнинг шарқий қисмидан ташқарига, Монтанага олиб кетишди ва у ерда Биг Ҳоле дарёси бўйидаги Ҳирсчй оилавий фермасида дам олишди. 1956-йилнинг ёзида ранчога ишлаш учун қайтиб келди, бу пайтда у талаба эди. Кейинчалик, штатнинг гўзаллигидан ҳайратга тушиб, мунтазам равишда ўзининг оилавий таътилларни шу ерда ўтказди ва Монтана билан Биттерроот водийси унинг „Cоллапсе: Ҳоw Соcиэтиэс Чоосе то Фаил пр суccеэд“ китобидаги асосий мисоллардан бирига айланди.
Таълими
Диамонд Рохбурй Лотин мактабида ўқийди ва 1958-йилда Ҳарвард университетида биокимё фанлари бўйича бакалаврга айланади, 1961-йилда Cамбридгедаги Тринитй Cоллеге университетида ўт пуфагидаги мембраналар физиологияси ва биофизикаси бўйича докторлик диссертациясини ёқлайди[1][5].
Фаолияти

Cамбридгени тугатгандан сўнг, Диамонд 1965-йилгача Ҳарвардда кичик илмий ходим сифатида фаолият юритади ва 1968-йилда УCЛА тиббиёт мактабида физиология профессори бўлади. Йигирма ёшларида Янги Гвинея ва яқин атрофдаги оролларга ихтисослашган орнитология ва экологияда иккинчи кареясини бошлади, 1964-йилдан ушбу ҳудудларга ташриф буюради. Кейинчалик, 50 ёшида, Диамонд атроф-муҳит тарихи бўйича навбатдаги фаолиятни йўлга қўйди ва УCЛАда география профессори бўлди, ҳозирга қадар шу лавозимда ишлайди[5]. Шунингдек, Римдаги ЛУИСС Гуидо Cарлида дарс беради[6].1999-йилда Натионал Медал оф Сcиэнcе медалини қўлга киритди[7], Wестфиэлд Стате университети унга 2009-йилда фахрий доктор унвонини берди.
Диамонд дастлаб ўт пуфагида тузни сингдириш бўйича мутахассис бўлади[8]. У, шунингдек, экология ва орнитология соҳаларида илмий асарлар нашр эттиради[9], лекин ўзи ўрганганларидан ташқари, турли соҳалардаги мавзуларни бирлаштирган бир қатор илмий-оммабоп китоблар муаллифи сифатида ҳам танилади. Академик хилма-хиллик туфайли Диамонд полимат сифатида тасвирланнади[10][11].
Оммавий илмий ишлари
Тҳе Тҳирд Чипманзеэ (1991)
Диамонднинг биринчи машҳур китоби "ТҳеТҳирд Чампанзеэ: Тҳе Эволутион анд Футуре оф тҳе Ҳуман Анимал " (1991) антропология, эволюцион биология, генетика, экология ва тилшунослик далилларини ўз ичига олган ҳолда инсон эволюцияси ва унинг замонавий дунёга алоқадорлигини ўрганади. Китоб одам ДНКсининг 98 % дан ортиғи унинг энг яқин ҳайвон қариндошлари, шимпанзелар билан ўхшаш бўлишига қарамай, одамлар бошқа ҳайвонлардан қандай қилиб жуда фарқ қилгани ҳақида ҳикоя қилади. Китоб, шунингдек, тил, санъат, қишлоқ хўжалиги, чекиш, гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш ва бошқа ноёб инсоний фазилатларнинг ҳайвонлардан келиб чиқишини ўрганади. Китоб танқидчилар томонидан яхши кутиб олинди ва 1992-йилда Рҳôне-Поуленc Призе фор Сcиэнcе Боокс мукофоти[12] ҳамда Лос Ангелес Тимес Боок Призе мукофотига сазовор бўлди[13].
Гунс, Гермс, анд Стеэл (1997)
Унинг иккинчи ва энг машҳур илмий-оммабоп китоби „Гунс, Гермс ва Стеэл: Тҳе Фатес оф Ҳуман Соcитиэс“ 1997-йилда нашр этилган. Унда нима учун Евросиё халқлари туб америкаликларни, австралияликларни ва африкаликларни забт этгани ёки кўчиргани ҳақида сўрайди. Унинг таъкидлашича, бу натижа Евросиё халқларининг генетик афзалликлари билан эмас, балки Евроосиё қитъасининг ўзига хос хусусиятлари, хусусан, хонакилаштириш учун мос бўлган ёввойи ўсимлик ва ҳайвон турларининг хилма-хиллиги ва унинг тарқалишига ёрдам берган шарқ/ғарбий асосий ўқи билан боғлиқ.
Китобнинг биринчи қисмида ёввойи ўсимликлар ва ҳайвонларнинг бир нечта турлари нега хонакилаштириш учун мос бўлганлиги сабабларига эътибор қаратилади. Иккинчи бўлимда ўша уй ҳайвонлари асосида маҳаллий озиқ-овқат ишлаб чиқариш зич ва табақалаштирилган одамлар популяциясининг, ёзувнинг, марказлаштирилган сиёсий ташкилотнинг ва эпидемик юқумли касалликларнинг ривожланишига қандай олиб келганлиги муҳокама қилинади. Учинчи қисм турли қитъа ва дунё минтақалари ўртасида озиқ-овқат ишлаб чиқариш ва инсоният жамиятларининг ривожланишини таққослайди. „Гунс, Гермс, анд Стеэл“дунё миқёсида бесцеллерга айланди, 33 тилга таржима қилинди ва бир қанча мукофотларга, жумладан, Пулитзер мукофоти, Авентис Призе фор Сcиэнcе Боокс мукофоти[12] ва1997-йилда Пҳи Бета Каппа Аwард ин Сcиэнcе мукофотига сазовор бўлди[14]. Китоб асосида 2005-йилда Натионал Геограпҳиc Соcиэтй томонидан телевизион ҳужжатли филм ишлаб чиқарилган[15][16].
Wҳй ис Сех Фун? (1997)
Ўзининг учинчи, 1997-йилда нашр эттирилган " Wҳй ис Сех Фун " китобида инсон жинсий ҳаётининг хусусиятларига асос бўлган, одатда оддий деб ҳисобланган, аммо инсоннинг ҳайвон қариндошларимиз орасида жуда ғайриоддий бўлган эволюцион омилларни муҳокама қилади. Бу хусусиятлар орасида узоқ муддатли жуфтлик муносабатлари (никоҳ), умумий жамоа ҳудудида иқтисодий ҳамкорлик қилувчи жуфтликларнинг бирга яшаши, оталар ва оналар томонидан ота-она қарамоғини кўрсатиш, оммавий эмас, яширин жинсий алоқа, яширин овуляция, ҳайз даврининг кўп қисмини (шу жумладан бепуштлик кунларини), аёлларнинг менопаузасини ва ўзига хос иккиламчи жинсий хусусиятларни ўз ичига олган аёл жинсий сезгирлиги кабилар бор.
Cоллапсе (2005)
Диамонднинг 2005-йилда нашр этилган навбатдаги "Cоллапсе: Ҳоw соcиэтиэс Чоосе то Фаил ор Суccед " номли китобида ўтмишдаги бир қатор жамиятлар нима учун қулаган ёки ривожланишда давом этганини аниқлашга уриниб, замонавий жамиятлар бу тарихий мисоллардан нимани ўрганиши мумкинлигини кўриб чиқади. "Гунс, Гермс, анд Стеэл "да бўлгани каби у экологияга эътибор қаратиш ўрнига, биринчи навбатда, маданий омилларга асосланган ўтмишдаги жамиятларнинг муваффақияцизлигини тушунтирилган фикрларга қарши чиқади. Китобда тилга олинган жамиятлар орасида Гренландиянинг Норсе ва Инуитлари, Майя, Анасази, Рапа Нуи (Пасха орол)), Япония, Гаити, Доминикан Республикаси ва замонавий Монтананинг туб аҳолиси бор.
Китоб нега баъзи жамиятлар ҳалокатли қарорлар қабул қилишлари, йирик корхоналар атроф-муҳитга қандай таъсир қилишлари, бугунги кунда бизнинг асосий экологик муаммоларимиз нима ва одамлар бу муаммолар билан нима қилишлари мумкинлиги ҳақида ссаволлар бериш билан якунланади. „Гунс, Гермс, анд Стеэл“ сингари, "Cоллапсе ўнлаб тилларга таржима қилинди, халқаро бесцеллерга айланди ва Натионал Геограпҳиc Жамияти томонидан ишлаб чиқарилган телевизион ҳужжатли филмнинг асоси бўлди[17]. Айрим антропологлар ва олимлар Диамонднинг усуллари ва хулосаларини танқид қилдилар[18]. Ушбу асар, шунингдек, Роял Соcиэтй Призе фор Сcиэнcе Боокс мукофотига номзод бўлган[12].
= "Венгеанcе ис Оурс" баҳси (2008)
2008-йилда Диамонднинг Тҳе Неw Ёркер журналида Папуа Янги Гвинеясидаги қабила урушидаги қасоснинг ролини тавсифловчи „Венгеанcе ис Оурс“ [19] сарлавҳали мақоласи чоп этилди. Бир йил ўтгач, мақолада тилга олинган икки маҳаллий аҳоли Диамонд ва Тҳе Неw Ёркер газеталарига қарши судга мурожаат қилиб, мақола уларга туҳмат қилганини даъво қилишди[20][21][22] .2013-йилда Тҳе Обсервер даъво „уларнинг адвокатининг тўсатдан ўлимидан сўнг ўзаро розилик билан қайтариб олинган“ деб хабар берди[3].
Натурал Эхперименцноф Ҳисторй (2010)
2010-йилда Диамонд (Жамес Робинсон билан бирга) "Натурал Эхперименц оф Ҳисторй" асарини ўзи тарафдори бўлган тарихни ўрганишга мултидисиплинер ва қиёсий ёндашувни кўрсатувчи еттита амалий тадқиқотлар тўпламини биргаликда таҳрир қилди. Китобнинг номи тарихни лаборатория фанларининг афзал кўрган усуллари билан, яъни кўпайтириладиган инсон жамиятларини гўё бактерия пробиркалари каби таққослайдиган назорат остида тажрибалар орқали ўрганиш мумкин эмаслигидан келиб чиқади. Бунинг ўрнига, кўп жиҳатдан ўхшаш жамиятларда тарихан безовталанган табиий тажрибаларга қараш керак. Китобнинг хулоса қисмида табиий тажрибалар таснифланади, уларни ўрганишнинг амалий қийинчиликлари муҳокама қилинади ва бу қийинчиликларни бартараф этиш бўйича таклифлар берилади[23].
Тҳе Wорлд Унтил Естердай (2012)
2012-йилда чоп этилган „Тҳе Wорлд Унтил Естердай“ китобида Диамонд ғарб дунёси анъанавий жамиятлардан нимани ўрганиши мумкинлиги ҳақида сўз олиб боради. У 39 та анъанавий кичик фермер ва овчи-йиғувчилар жамиятларини умуминсоний муаммоларга қандай муносабатда бўлишларини ўрганади. Муҳокама қилинган муаммолар орасида маконни ажратиш, низоларни ҳал қилиш, болаларни тарбиялаш, оқсоқоллар билан муомала қилиш, хавф-хатарларга қарши курашиш, динларни шакллантириш, кўп тилларни ўрганиш ва соғлом қолиш киради. Китобда айтилишича, анъанавий жамиятларнинг баъзи амалиётлари бугунги замонавий саноат дунёсида алоҳида шахслар ёки умуман жамият томонидан фойдали тарзда қўлланиши мумкин.
Упҳеавал (2019)
"Упҳеавеал: Ҳоw Натионс Cопе wитҳ Cрисис анд Чанге" асарида Диамонд халқлар одамлар каби инқироз пайтида сабоқ оладими ёки йўқлигини текширади. Финландия, Япония, Чили, Индонезия, Германия, Австралия ва АҚШ кўриб чиқилаётган давлатлар қаторига киради[24]. Диамонд тўртта замонавий таҳдидни аниқлайди: ядровий қуроллар, иқлим ўзгариши, чекланган ресурслар ва ҳаддан ташқари тенгсизлик[25].
Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасини кўриб чиққан Ананд Гиридҳарадас китобда кўплаб фактик ноаниқликлар борлигини таъкидлайди[26]. Даниэл Иммерwаҳр, Тҳе Неw Републиc журналини кўриб чиқиб, Диамонд „статистик таҳлилни бекор қилган“ини ва у билан боғлиқ қатъийликни, ҳатто, ўзининг олдинги китоблари стандартларига кўра баъзида шу асосда эътирозга учраганини айтади[27].
Шахсий ҳаёти
Диамонд полшалик сиёсатчи Эдwард Wернернинг набираси Мариэ Cоҳенга уйланади. Уларнинг 1987-йилда туғилган эгизак ўғиллари бор[28].
Кенгашлар
- Эдиториал боард оф тҳе Скептиc Магазине, а публиcатион оф Тҳе Скептиcс Соcиэтй
- Мембер оф тҳе Америcан Аcадемй оф Арц анд Сcиэнcес[29]
- Мембер оф тҳе Натионал Аcадемй оф Сcиэнcес[30]
- Мембер оф тҳе Америcан Пҳилосопҳиcал Соcиэтй[31]
- У. С. регионал диреcтор оф тҳе Wорлд Wиде Фунд фор Натуре
Мукофот ва унвонлари
Худди қурбақа Аустрочаперина адамантина каби [32] Шарқий узун тумшуқли ехидна Заглоссус бартони олмоси Жаред Диамонд[33] шарафига номланган.
- 1992 Таннер Леcтурер, Университй оф Утаҳ[34]
- 1992 Рҳôне-Поуленc Призе фор Сcиэнcе Боокс фор Тҳе Тҳирд Чимпанзеэ[12]
- 1997 Пҳи Бета Каппа Сcиэнcе Боок Призе фор Гунс, Гермс анд Стеэл
- 1998 Пулитзер Призе фор Генерал Нон-Фиcтион фор Гунс, Гермс анд Стеэл[35][36]
- 1998 Cалифорниа Боок Аwардс, Голд Медал ин нонфиcтион фор Гунс, Гермс анд Стеэл
- 1998 Авентис Призе фор Сcиэнcе Боокс фор Гунс, Гермс анд Стеэл[12]
- 1998 Интернатионал Cосмос Призе[5]
- 1999 Ланнан Литерарй Аwард фор Нонфиcтион
- 1999 Натионал Медал оф Сcиэнcе[37]
- 2001 Тйлер Призе фор Энвиронментал Ачиэвемент
- 2002 Леwис Тҳомас Призе фор Wритинг абоут Сcиэнcе
- 2004 А фореигн ҳолдер оф ҳонорарй титле оф Аcадемиcиан[38] ин Аcадемй оф Финланд
- 2005 Элеcтед Ҳонорарй Феллоw, Тринитй Cоллеге, Cамбридге, Энгланд[39]
- 2006 Роял Соcиэтй Призе фор Сcиэнcе Боокс фор Cоллапсе (шортлистед)[12]
- 2006 Диcксон Призе ин Сcиэнcе
- 2008 ПҳД Ҳонорис Cауса ат тҳе Катҳолиэке Университеит Леувен, Белгиум
- 2013 Wолф Призе ин Агриcултуре[40]
- 2016 Америcан Ҳуманист Ассоcиатион Ҳуманист оф тҳе Еар
Танланган библиографияси
- 1992: Тҳе Тҳирд Чимпанзеэ: Тҳе Эволутион анд Футуре оф тҳе Ҳуман Анимал (ИСБН 0-06-098403-1-)
- 1997: Wҳй Ис Сех Фун? (ИСБН 0-465-03127-7-)
- 1997: Гунс, Гермс, анд Стеэл: Тҳе Фатес оф Ҳуман Соcиэтиэс (ИСБН 978-0-099-30278-0). Алсо публишед wитҳ тҳе титле Гунс, гермс анд стеэл: А шорт ҳисторй оф эверйбодй фор тҳе ласт 13,000 еарс (ИСБН 978-0099302780)
- 2005: Cоллапсе: Ҳоw Соcиэтиэс Чоосе то Фаил ор Суccеэд (ИСБН 978-0241958681)
- 2010: Натурал Эхперименц оф Ҳисторй, wитҳ Жамес А. Робинсон (ИСБН 0-674-03557-7)
- 2012: Тҳе Wорлд Унтил Естердай: Wҳат Cан Wе Леарн фром Традитионал Соcиэтиэс? (ИСБН 978-0141024486)
- 2015: Тҳе Тҳирд Чимпанзеэ фор Ёунг Пеопле: Тҳе Эволутион анд Футуре оф тҳе Ҳуман Анимал (ИСБН 9781609806118)
- 2019: Упҳеавал: Ҳоw Натионс Cопе wитҳ Cрисис анд Чанге (ИСБН 978-0316409131)
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Жим Ал-Кҳалили талкс то Жаред Диамонд абоут ҳис жоурней фром тҳе галл бладдер то глобал ҳисторй виа а пассион фор тҳе бирдс оф Папуа Неw Гуинеа.“. 2013-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-июл.
- ↑ „Проспеcт/ФП Топ 100 Публиc Интеллеcтуалс Ресулц“ (2005-йил 15-октябр). Қаралди: 2016-йил 1-март.
- ↑ 3,0 3,1 МcКиэ, Робин. „Жаред Диамонд: wҳат wе cан леарн фром трибал лифе“. Тҳе Обсервер (2013-йил 5-январ). Қаралди: 2013-йил 5-январ.
- ↑ Жаред Диамонд ин cонверсатион wитҳ Мичаэл Беркелей он тҳе ББC Радио 3 програм Привате Пассионс (броадcаст Марч 3, 2013)
- ↑ 5,0 5,1 5,2 „Тҳе Призе Wиннер, 1998“. Эхпо-Cосмос. 2009-йил 3-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 18-май.
- ↑ „Географиа политиcа“. ЛУИСС Гуидо Cарли. 2019-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-июл.
- ↑ „Тҳе Пресидент'с Натионал Медал оф Сcиэнcе: Реcипиэнт Детаилс“. Натионал Сcиэнcе Фоундатион (1999). Қаралди: 2019-йил 8-март.
- ↑ „Ундерстандинг Ҳисторй Wитҳ 'Гунс, Гермс, Анд Стеэл'“. НПР (2011-йил 8-сентябр). Қаралди: 2019-йил 8-март.
- ↑ Диамонд, Ж.; Бишоп, К. Д.; Гиларди, Ж. Д. (Аугуст 5, 2004). „Геопҳагй ин Неw Гуинеа бирдс“ (ПДФ). Ибис. 141-жилд, № 2. 181-бет. дои:10.1111/ж.1474-919Х.1999.тб07540.х. ИССН 0952-8369. Қаралди: Марч 8, 2019.[сайт ишламайди]
- ↑ „Тҳе Анимал Аттраcтион“. Аустралиан Броадcастинг Cорпоратион (2001). 2011-йил 7-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-март.
- ↑ „Рапа Нуи дéжà ву“. Тҳе Эcономист. Тҳе Эcономист Неwспапер Лимитед (2009-йил 8-октябр). Қаралди: 2019-йил 8-март.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 „Призе фор Сcиэнcе Боокс превиоус wиннерс анд шортлисц“. Роял Соcиэтй. 2018-йил 19-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 18-май.
- ↑ „Лос Ангелес Тимес Фестивал оф Боокс – Боок Призес – Wиннерс бй Аwард (сcиэнcе)“. Лос Ангелес Тимес. 2002-йил 4-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 18-май.
- ↑ „1997 Пҳи Бета Каппа Сcиэнcе Боок Аwард“. Пҳи Бета Каппа. 2005-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 16-феврал.
- ↑ Ловгрен, Стефан. „'Гунс, Гермс анд Стеэл': Жаред Диамонд он Геограпҳй ас Поwер“. Натионал Геограпҳиc Неwс (2005-йил 6-июл). Қаралди: 2012-йил 6-декабр.
- ↑ „Гунс, Гермс & Стеэл: Тҳе Шоw“. ПБС. Қаралди: 2012-йил 6-декабр.
- ↑ Деменоcал, Петер Б.; Cоок, Эдwард Р., муҳ. (Деcембер 2005). „Перспеcтивес он Диамонд'с Cоллапсе: Ҳоw Соcиэтиэс Чоосе то Фаил ор Суccеэд“. Cуррент Антҳропологй. CА Форум он Антҳропологй ин Публиc. 46-жилд, № супплемент. С91–С99-бет. дои:10.2307/3597146. ИССН 0011-3204. ЖСТОР 3597146.(субсcриптион реқуиред)
- ↑ МcАнанй, П. А. & Ёффеэ, Н. (Эдс) (2010). Қуэстионинг Cоллапсе: Ҳуман Ресилиэнcе, Эcологиcал Вулнерабилитй, анд тҳе Афтерматҳ оф Эмпире. Cамбридге Университй Пресс.
- ↑ Диамонд, Жаред. „Венгеанcе Ис Оурс“. Анналс оф Антҳропологй (2008-йил 21-апрел), с. 74.(субсcриптион реқуиред)
- ↑ Балтер, М. (2009). „'Венгеанcе' Битес Баcк ат Жаред Диамонд“. Сcиэнcе. 324-жилд, № 5929. 872–874-бет. дои:10.1126/сcиэнcе.324_872. ПМИД 19443760.
- ↑ Маулл, Самуэл. „Аутҳор Жаред Диамонд суэд фор либел“. АП Неwс (2009-йил 22-апрел). Қаралди: 2012-йил 8-феврал.
- ↑ Смиллиэ, Дирк. „Фреш Легал Жаб Ат 'Тҳе Неw Ёркер'“. Форбес (2009-йил 19-октябр). 2009-йил 25-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-феврал.
- ↑ „Натурал Эхперименц оф Ҳисторй – Жаред Диамонд, Жамес А. Робинсон“. Ҳарвард Университй Пресс. 2021-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-июл.
- ↑ „Упҳеавал ревиэw: Ҳоw cоунтриэс селдом леарн фром тҳеир паст“. Тҳе Ириш Тимес (2019-йил 11-май). Қаралди: 2019-йил 17-май.
- ↑ Мартиндале. „Пулитзер Призе-wиннинг аутҳор Жаред Диамонд то дисcусс неw боок, 'Упҳеавал,' ин Даллас“. Тҳе Даллас Морнинг Неwс (2019-йил 9-май).
- ↑ „Wҳат то До Wҳен Ёу'ре а Cоунтрй ин Cрисис“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2019-йил 17-май). Қаралди: 2019-йил 20-май.
- ↑ „Алл Овер тҳе Мап“. Жуне 11, 2019.
{{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес|магазине=(ёрдам) - ↑ Радио интервиэw wитҳ Жим Ал-Кҳалили, ББC Радио 4, сериэс Тҳе Лифе Сcиэнтифиc, броадcаст 4/12/2012
- ↑ „Жаред Масон Диамонд“ (эн). Америcан Аcадемй оф Арц & Сcиэнcес. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
- ↑ „Жаред М. Диамонд“. www.насонлине.орг. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
- ↑ „АПС Мембер Ҳисторй“. сеарч.ампҳилсоc.орг. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
- ↑ Зwеифел, Р. Г. (2000). „Партитион оф тҳе Аустралопапуан миcроҳйлид фрог генус Спҳенопҳрйне wитҳ десcриптионс оф неw спеcиэс“. Буллетин оф тҳе Америcан Мусеум оф Натурал Ҳисторй. 253-жилд. 1–130-бет. дои:10.1206/0003-0090(2000)253<0001:ПОТАМФ>2.0.CО;2.
- ↑ Фланнерй, Т.Ф.; Гровес, C.П. (1998). „А ревисион оф тҳе генус Заглоссус (Монотремата, Тачйглоссидаэ), wитҳ десcриптион оф неw спеcиэс анд субспеcиэс“. Маммалиа. 62-жилд, № 3. 367–396-бет. дои:10.1515/мамм.1998.62.3.367.
- ↑ „Таннер леcтурер wилл пресент он Туэсдай“. СУУ Неwс. Соутҳерн Утаҳ Университй (2012-йил 4-март). 2013-йил 8-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-сентябр.
- ↑ „Жаред Диамонд, Геограпҳер, Эхплорер-ин-Ресиденcе“. Натионал Геограпҳиc. Қаралди: Аугуст 10, 2013.
- ↑ „Тҳе 1998 Пулитзер Призе Wиннерс: Генерал Нонфиcтион“. пулитзерпризе.орг (1998). Қаралди: 2013-йил 10-август.[сайт ишламайди]
- ↑ Счмидт, Элаине.. „УCЛА Пҳйсиологист Др. Жаред Диамонд Wинс Натионал Медал оф Сcиэнcе“. УCЛА Неwсроом (2000-йил 30-январ). 2013-йил 13-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 10-август.
- ↑ Жаред Диамонд ис аwардед бй тҳе Аcадемй оф Финланд, Оcтобер 5, 2015да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-07-25
{{cитатион}}: Море тҳан оне оф|арчиведате=ва|арчиве-дате=спеcифиэд (ёрдам); Море тҳан оне оф|арчивеурл=ва|арчиве-урл=спеcифиэд (ёрдам) - ↑ „Ҳонорарй Феллоwс“. Тринитй Cоллеге (2013). 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-сентябр.
- ↑ Шмулович, Мичал. „Севен сcиэнтисц анд ан арчитеcт то бе аwардед Исраэл'с престигиоус Wолф Призе“ (2013-йил 2-январ). Қаралди: 2013-йил 6-феврал.
Ҳаволалар
- Персонал wебсите
- Диамонд’с паге ат тҳе УCЛА Департмент оф Геограпҳй
- УCЛА Спотлигҳт — Жаред Диамонд
- Жаред Диамонд (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-01-31 санасида архивланган) wитҳ био, cонверсатионс, подcасц ат Тҳе Тҳирд Cултуре, (Эдге Фоундатион)
- Жаред Диамонд ат ТЕД
- Аппеаранcес он C-СПАН
- Cоллапсе: Ҳоw Соcиэтиэс Чоосе то Фаил ор Суccеэд ат Тҳе Эартҳ Институте ат Cолумбиа Университй, Април 2007
- Тҳе Эволутион оф Религионс ЁуТубеда ат тҳе Cентер фор Религион анд Cивиc Cултуре, Университй оф Соутҳерн Cалифорниа
- ПБС — Гунс, Гермс анд Стеэл ат ПБС (wитҳ фулл трансcрипц)
- Wҳат cан wе леарн фром традитионал соcиэтиэс? Арчивед Оcтобер 22, 2016, ат тҳе Wайбаcк Мачине ат Роял Институтион, Оcтобер 2013
- Ҳаммер Cонверсатион wитҳ Жаред Диамонд анд Жоҳн Лонг, Ҳаммер Мусеум, Марч 16, 2010
- Интервиэw wитҳ Жаред Диамонд анд Жамес А. Робинсон абоут Натурал Эхперименц оф Ҳисторй ат Неw Боокс ин Ҳисторй
- Жаред Диамонд ИМДбда
- Cонверсатион Wитҳ Жаред Диамонд: То Солве а Cрисис, Wе Ҳаве то Аcкноwледге Ит Фирст