Jarvis oroli
Жарвис (инглизча: Жарвис) – Тинч океанининг марказий қисмидаги орол ҳисобланади. Статус-бу АҚШнинг корпорациялашмаган уюшмаган ҳудуди (яъни у АҚШ таркибига кирмайди, лекин унинг мулки ҳисобланади)[1].
АҚШ ҳудудлари ҳақида асосий маълумотлар
Мартин Келлй Бу ҳудудлар давлат эмас, балки АҚШнинг бир қисми бўлиб, айнан шу <реф>. Қўшма Штатлар аҳоли ва ер майдонларига асосланган дунёдаги учинчи йирик мамлакатдир. У дунёнинг 50 та давлатига бўлинади, шунингдек, бутун дунёда 14 та ҳудудни даъво қилади. Қўшма Штатлар томонидан даъво қилинган давлатларга нисбатан қўлланиладиган ҳудуднинг таърифи Қўшма Штатлар томонидан бошқариладиган, аммо 50 та давлатдан ёки бошқа бирон бир дунё миллатидан расмий равишда талаб қилинмаган эрлардир. Одатда, ушбу ҳудудларнинг аксарияти мудофаа, иқтисодий ва ижтимоий қўллаб-қувватлаш учун Қўшма Штатларга боғлиқ.
Қуйида Америка Қўшма Штатлари ҳудудларининг алифбо рўйхати келтирилган. Малумот учун, уларнинг ер майдони ва аҳолиси (агар мавжуд бўлса), шу жумладан қилинган.
Америка Самоаси
• Умумий майдони: 199 квадрат километр (199 квадрат километр)
• Аҳоли: 55 519 (2010-йил)
Америка Самоаси бешта орол ва икки мержан атоллдан иборат бўлиб, жанубий Тинч океанидаги Самоа ороллари занжири таркибига киради. 1899-йилдаги уч томонлама конвенция Самоан оролларини АҚШ билан икки қисмга ажратди. Франсия, инглиз, немис ва америкаликлар оролларни даъво қилишлари учун бир асрдан ортиқ давом этган урушлардан сўнг, Самоалар жангида қаттиқ курашган. АҚШ 1900-йилда Самоанинг бир қисмини эгаллаб, 1911-йил 17-июлда АҚШ денгиз станциясининг Тутуила номи Америкалик Самоа деб ўзгартирилди.
Бейкер ороли
• Умумий майдони: 0,63 квадрат миля (1,64 кв.км)
• Аҳоли: яшаш жойлари
Бейкер оролида, Гонолулу шаҳрининг 1920 км жануби-ғарбий қисмида, Тинч океанидаги экваторнинг шимолида жойлашган атол.
Америкаликлар 1857-йилда америкаликлар ҳудудига айландилар. Америкаликлар 1930-йилларда оролда яшашга ҳаракат қилдилар, аммо Иккинчи жаҳон урушида Япония Тинч океанида фаол бўлишганда, улар эвакуация қилинди. Исландия 1855-йилда уни „даъво қилиш“ дан олдин Исландияга бир неча марта ташриф буюрган Майкл Бакер деб номланган. У 1974-йилда Бакер оролининг миллий табиатни муҳофаза қилиш жамияти таркибига киритилган.
Гуам
• Умумий майдони: 212 квадрат километр (549 квадрат километр) • Аҳоли: 175,877 (2008-йил)
Мариана ороллари ғарбий Тинч океанида жойлашган Гуам Испания-Америка урушидан сўнг 1898-йилда АҚШга айланди. Гуамнинг маҳаллий аҳолиси, Чаморрос, тахминан 4000 йил муқаддам бу ерда жойлашган. 1521-йилда Гуамни кашф этиш учун биринчи Европанинг Фердинанд Магеллан бўлган.
1941-йилда япониялик Гуамни эгаллаган, Ҳаваядаги Пеарл Ҳарбора ҳужумидан уч кун ўтиб. Америка кучлари оролни 1944-йил 21-июлда озод қилди, бу ҳали ҳам озодлик куни сифатида нишонланади.
Ҳоуланд ороли
• Умумий майдони: 0,69 квадрат километр (1,8 км кв) • Аҳоли: яшаш жойлари
Марказий Тинч океанидаги Бейкер ороли яқинида жойлашган Ховланд оролида Ҳоуланд оролидаги миллий табиатни муҳофаза қилиш жамғармаси ташкил этилган ва у АҚШ Балиқ ва Ёввойи табиат хизмати томонидан бошқарилади. Тинч океанининг узоқ ороллари Марин миллий ёдгорлигининг бир қисми. АҚШ 1856-йилда эгаллаб олган. Хуллланд ороли – бу авиация агенти Амелиа Эарҳарт 1937-йилда самолёти йўқолиб кетганида йўл олган.
Жарвис ороли
• Умумий майдони: 1.74 кв.км (4,5 кв. Км) • Аҳоли: яшаш жойлари
Бу яшамайдиган атолл Гавай ороли ва Кук ороллари ўртасида жанубий Тинч океанида.
1858-йили АҚШ томонидан қўшиб қўйилди ва балиқ ва ёввойи табиатни муҳофаза қилиш хизмати томонидан Миллий Табиатни муҳофаза қилиш бўйича миллий тизимнинг бир қисми сифатида бошқарилади.
Кингман риф
• Умумий майдони: 0.01 квадрат километр (0,03 кв. Км) • Аҳоли: яшаш жойлари
Бир неча юз йил олдин кашф этилган бўлса-да, Кингман Реэф 1922-йилда АҚШ томонидан қўшилди. У ўсимлик ҳаётини сақлаб қолишга қодир эмас ва денгизчилик хавфи ҳисобланади, лекин Иккинчи жаҳон урушида Тинч океанининг жойлашуви стратегик аҳамият касб этди. У Фиш Фиш анд Wилдлифе Сервиcе томонидан Тинч океани масофадаги ороллари денгиз миллий ёдгорлиги сифатида бошқарилади.
Мидwай ороллари
• Умумий майдони: 2,4 квадрат мил (6,2 кв. Км) • Аҳоли: Кавказда доимий аҳоли йўқ, аммо оролларда мунтазам равишда кузатувчилари яшайди.
Мидwай, Шимолий Америка ва Осиё ўртасидаги ярим нуқтада, шунинг учун унинг номи.
Бу Ҳавайнинг бир қисми бўлмаган Гавайялик архипелагидаги ягона орол. Бу АҚШ Балиқ ва Ёввойи ҳаётни бошқариш хизмати томонидан бошқарилади. АҚШ 1856-йилда расмий равишда Мидwай-ни эгаллаб олди.
Мидwай уруши Иккинчи жаҳон урушида япон ва америкаликлар орасида энг муҳимларидан бири бўлди.
1942-йил май ойида японий Мидwай Исландни босиб олишни режалаштирган эди, у Ҳавайга ҳужум қилиш учун асос яратади. Аммо америкаликлар япон радиоканалларига қаршилик кўрсатишди. 1942зйил 4-июнда УСС Энтерприсе, УСС Ҳорнет ва УСС Ёрктоwн учаётган самолётлар Японияни тўрт нафар япончиларга ҳужум қилиб, Японияни олиб чиқишга мажбур қилди. Мидwай уруши Тинч океанида Иккинчи жаҳон урушининг бурилиш нуқтасини белгилаб қўйди.
Навасса ороли
• Умумий майдони: 2 квадрат километр (5,2 кв. Км) ад
• Аҳоли: яшаш жойлари
Гаити шаҳридан 35 км ғарбда жойлашган Кариб ҳавзасида жойлашган Навасса оролини АҚШ Балиқ ва ёввойи ҳаётни бошқариш хизмати бошқаради. АҚШ, 1850-йилда Навассага эгалик қилишни талаб қилган бўлса-да, Ҳаити бу даъвога қарши чиқди. Кристоф Колумбнинг экипажлари 1504 йилда Жамаика шаҳридан Ҳиспанола шаҳригача кетаётганида оролда содир бўлган, аммо Навассанинг сувсиз манбалари йўқ эди.
Шимолий Мариана ороллари
• Умумий майдони: 184 кв.км (477 кв. Км) • Аҳоли: 52,344 (2015 йилдаги смета)
Шимолий Мариана ороллари Ҳамдўстлигида расман танилган бу 14 оролнинг бу сатрлари Тинч океанидаги Палау, Филиппин ва Япония оролларидаги Микронезия оролларида тўпланган.
Шимолий Мариана ороллари тропик иқлимга, декабр ва май ойларида қурғоқчилик мавсуми ва июл-октябр ойларида мусон мавсуми бор.
Саипан ҳудудида энг катта орол Гиннес рекордлари китобида дунёдаги энг жўшқин ҳароратга эга, 80 даража йил давомида. Японияликлар 1944 йилда АҚШнинг босиб олинишига қадар Шимолий Марианалар эгалик қилишган.
Палмира атолл
• Умумий майдони: 1,56 квадрат километр (4 квадрат километр) • Аҳоли: яшаш жойлари
Палмира – Конституциянинг барча қоидаларига бўйсунадиган АҚШнинг бирлашган ҳудуди, аммо у ҳам уюшган бўлмаган ҳудуд ҳисобланади, шунинг учун Палмйра қандай бошқарилиши кераклиги ҳақида Конгресс актлари йўқ. Гуам билан Гавай оролининг ўртасида жойлашган Палмйра доимий яшовчиларга эга эмас ва у АҚШ Балиқ ва Ёввойи табиатни сақлаш хизмати томонидан бошқарилади.
Пуэрто-Рико
• Умумий майдони: 3,151 квадрат миля (8,959 кв. Км) • Аҳоли сони: 3 474 000 (2015 йилдаги смета)
Пуэрто-Рико – Флорида штатининг 1000 километр жануби-ғарбий қисмида ва Доминикан Республикасининг шарқида ва АҚШ Виржиния ороллари ғарбий қисмида жойлашган Кариб денгизидаги Буюк Антиллаларнинг шарқий оролидир. Пуэрто-Рико – Қўшма Штатлар, лекин АҚШ эмас. Пуэрто-Рико 1898 йилда Испаниядан ажралиб чиқди, Пуэрто-Рикслар 1917 йилда қонун қабул қилинганидан бери АҚШ фуқаролари бўлган. Фуқаролар бўлса-да, Пуэрто Риксанс федерал даромад солиғини тўламайди ва президентликка овоз беришга қодир эмас.
АҚШ Виржиния ороллари
• Умумий майдони: 136 квадрат километр (349 кв. Км) • Аҳоли: 106,405 (2010 йил)
Кариб денгизи бўйидаги АҚШ Виржиния ороллари оркипелагини ташкил этадиган ороллар Санкт-Круия, Сент-Жон ва Санкт-Томас ва бошқа кичик ороллардир.
УСВИ 1917-йилда АҚСҲ Дания билан шартнома имзолагандан кейин АҚШ ҳудудига айланди. Минтақанинг пойтахти – Шотландиядаги Чарлотте Амалиэ.
УСВИ Конгрессга делегатни сайлайди ва делегат қўмитада овоз беришда қатнашса, у овоз беришда қатнаша олмайди. Ўз давлатининг қонун чиқарувчиси бор ва ҳар тўрт йилда бир ҳудудий ҳокимни танлайди.
Wаке ороллари • Умумий майдони: 2,51 квадрат километр (6,5 кв. Км) • Аҳоли: 94 (2015 йилдаги смета)
Wаке оролининг Гуамдан 1500 км шарқда, ғарбий Тинч океанида ва Ҳаваянинг 2300 км ғарбий қисмида жойлашган корал атол. Унда ташкил этилмаган, шерик бўлмаган ҳудуд Маршалл ороллари томонидан ҳам талаб қилинади. АҚШ томонидан 1899 йилда даъво қилинган ва АҚШ ҳаво кучлари томонидан бошқарилади. ТОФ стажёри Шарлотта Жарвис 2022 йилги ЭАА йиллик йиғилишида ўрганганларини муҳокама қилади.
Географияси
Умумий майдони 4,45 км2. Жарвис - қумли маржон ороли ҳисобланади. Соҳил чизиғининг узунлиги 8 км ҳисобланади. Табиий сув манбалари йўқ. Ўсади: ўсимликлар, сийрак ўт қоплами бўлади. Денгиз қушларининг ҳар хили уяси мавжуд.
Яна қаранг
Ҳаволалар
- ҳттпс://эн.м.wикипедиа.орг/wики/ЖарвисИсланд[сайт ишламайди] Бош саҳифа : Расмлар, об-ҳаво ва бошқалар билан веб-сайт.
- ҳттпс://эн.м.wикипедиа.орг/wики/РепублиcофҲоwланд[сайт ишламайди], Бейкер ва Жарвис: хаёлий муқобил ҳақиқат Миcронатион.
- WорлдСтатесмен
- ҳттпс://www.жарвисисланд.инфо : Жарвис ороли веб-сайти.
Манбалар
- ↑ [1] ДОИ Оффиcе оф Инсулар Аффаирс (ОИА) - ЖАРВИС ИСЛАНД. wеб.арчиве.орг (7 февраля 2012). Дата обращения: 16 апреля 2022. Архивировано из оригинала 7 февраля 2012 года..
- ↑ ДОИ Оффиcе оф Инсулар Аффаирс (ОИА) – ЖАРВИС ИСЛАНД. wеб.арчиве.орг (7 февраля 2012). Дата обращэния: 16 апреля 2022. Архивировано из оригинала 7 февраля 2012 года.
- ↑ Жоэс Ҳилл – Пеакбаггер.cом. www.пеакбаггер.cом. Дата обращэния: 16 апреля 2022. Архивировано 16 апреля 2022 года.
- ↑ Жарвис Исланд – Нортҳ Паcифиc Пилот. wеб.арчиве.орг (11 февраля 2008). Дата обращэния: 16 апреля 2022.Архивировано из оригинала 11 февраля 2008 года.
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |