Жаспал Сингх Бҳатти (ҳиндча: जसपाल सिंह भट्टी, русча: Джаспал Сингх Бхатти 1955-йил 3-март — 2012-йил 25-октабр) — ҳинд телевидениесида фаолият олиб борган актёр, режисёр ва продюсеридир. У 1980-йилларнинг охири ва 1990-йилларнинг бошларида Ҳиндистоннинг миллий телевизион тармоғи Доордаршанда намойиш этилган Флоп Шоw, Фулл Тенсион ва Улта Пулта телесериаллари билан машҳур. Жаспал одатда „Комедия қироли“ ва „Сатира қироли“ сифатида танилган. Чандигархда коррупцияга қарши турли хил салиб юришларини ўтказди. Жаспалнинг редтапизм, қариндош-уруғчилик ва коррупция каби масалаларга қарши ҳужуми ҳам кулгили, ҳам оммани уйғотди. 2013-йилда у (вафотидан кейин) Ҳиндистоннинг учинчи энг юқори фуқаролик мукофоти Падма Бҳушан билан тақдирланди[1].

Жаспал Бҳатти
Таваллуди
Жаспал Сингх Бҳатти

3-март 1955-йил
Вафоти 25-октябр 2012-йил(2012-10-25)
(57 ёшда)
Жаландҳар, Панжоб, Ҳиндистон
Касби
  • Актёр
  • Директор
  • Ишлаб чиқарувчи
  • Телевидение
Фаолият йиллари 1985—2012-йиллар
Турмуш ўртоғи
Савита Бҳатти (турм. 1985)
Болалари 2

Шахсий ҳаёти

Жаспал 1955-йил 3-мартда Ҳиндистон Республикасининг Шарқий Панжоб штати Амрицар шаҳрида панжоблик сикх Ражпутлар оиласида туғилган[2]. Бҳатти Чандигарҳдаги Панжоб муҳандислик коллежини (ПЕC) электротехника муҳандиси сифатида тамомлаган[3]. Бҳатти 1985-йил 24-мартда Савита Бҳатти билан турмуш қурган ва ўғли Жасраж Бҳатти ва Раабия Бҳатти исмли қизи бор[4]. Унинг рафиқаси Савита Бҳатти 2014-йилги сайловларда Чандигархдан Аам Аадми партиясидан номзод этиб сайланган, аммо у танловдан воз кечган[5].

Флоп шоуси

Жаспалнинг 1990-йиллар бошидаги кам бюджетли Флоп Шоw телесериали бугунги кунда ҳам эсга олинади. Унинг рафиқаси Савита Бҳатти шоу продюсери ва барча эпизодларда унинг рафиқаси ролини ижро этган. Фақат 10 та эпизод ишлаб чиқарилган, аммо шоу узоқ ва кучли меросга эга ва яхши эслаб қолинади[6][7]. Жаспалнинг ҳамкасбларидан бири Вивек Шауқ Флоп Шоwдаги фаолиятидан сўнг ҳинд киносида мустаҳкам ўрин топган.

Кейинги ишлари

Кейинчалик Бҳатти Доордаршан телевизион тармоғи учун машҳур Улта Пулта ва Нонсенсе Привате Лимитед сериалларида рол ижро этди ва режиссёрлик қилди. Бҳаттининг Панжоб полицияси Маҳаул Тҳеэк Хай (1999) ҳақидаги сатираси унинг она панжоб тилида тўлиқ метражли бадиий филм учун биринчи режиссёрлик ташаббуси эди. У „Фанаа“ филмида қўриқчи Жолли Гуд Сингх ролини ижро этган. У Кои Мере Дил Се Поочҳе филмида кулгили коллеж директори ролини ижро этган. Жаспал шунингдек, комедия панжаби филми Жижажида рол ижро этган. Бҳатти 1999-йилда Кадар Хон билан Аа Аб Лаут Чален ҳинд филмида ҳам рол ижро этган. Бҳатти САБ ТВ нинг Cомедй ка Кинг Каун филмида актриса Дивя Дутта билан судя сифатида пайдо бўлди. Ўзининг сўнгги ишида Бҳатти ва унинг рафиқаси Савита 2008-йил октябр ойида эфирга узатилган машҳур „Стар Плус“ кўрсатуви Нач Балиеда иштирок этишди[8]. Эр-хотин ўзларининг рақс ва ҳажвий маҳоратларини намойиш этишди. Ўзининг кейинги йилларида Жаспал Бҳатти Чандигарх яқинидаги Мохали шаҳрида ўқув мактаби[9] ва „Жоке Фаcторй“ деб номланган студияни ташкил этди. Шунингдек, у Сонй-нинг САБ ТВ оилавий кўнгилочар каналида Тҳанк Ёу Жижажи[10] номли 52-қисмли янги комедия сериалини ишга туширди. Жаспал Чандигарҳдаги МАД Арц (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-07-30 санасида архивланган) кино мактабида суратга олинган. 2009-йилда Чандигархдаги карнавалда Бҳатти сабзавот, даал ва ёғлар намойиш этиладиган дўкон ўрнатди. Томошабинлар ҳукуматнинг инфляцияни назорат қила олмаганидан масхара қилиб, қимматбаҳо товарларни совға сифатида ютиб олиш учун ўз атрофига узук отишни таклиф қилишди[11]. 2009-йилда Бҳатти мактабининг „Мад Артъс“ анимацион филми 1таке медиа томонидан ташкил этилган „Адвантаге Индиа“ танловида иккинчи совринни қўлга киритди[12]. Мумбайда бўлиб ўтган ИДПА-2008 мукофотларида фахрий ёрлиқ билан тақдирланди[13]. Бҳатти биринчи Олтин Кела мукофотларида „Умр бўйи муваффақият“ мукофотига сазовор бўлди[14]. Жаспал Ҳиндистон ҳукумати томонидан 2013-йилда Республика кунида санъатга қўшган ҳиссаси учун вафотидан кейин Падма Бҳушан мукофоти билан тақдирланган.

Сиёсий сатираси

Бҳатти кенг жамоатчилик дуч келадиган муаммоларни таъкидлаш учун сайловлар пайтида ўз сиёсий партияларини сузиш билан машҳур эди. 1995-йилда у „Ҳаwала партияси“ ни ташкил қилиб, ўзининг асл покер билан ўткинчиларни қувонтирди ва мамлакатда ўсиб бораётган сиёсий коррупцияга дуч келди, бу аллақачон Жаин-Ҳаwала кундаликлари контекстида қизғин муҳокама қилинган мавзу эди[15]. 2002-йилда Бҳатти „Чамадан партияси“ ни бошлаганини эълон қилди ва ўз манифестини эълон қилди, бўлажак номзодларнинг чамадон ҳажмига қараб оиласига 5 ўрин ва кўпроқ ўринлар ажратди[16]. 2009-йилда комедиячи Лудҳианадан ўз партиясининг юзи сифатида „Ресессия партияси“ ва Бҳажна Амли, тахаллуси Гурдев Дҳиллонни сузаётганини эълон қилди. Ўзининг сатирик услубида у ўз партиясининг рамзини афюн, гиёҳвандлик ва алкогол сифатида сақлаб қолди, агар унинг партияси ҳокимиятга овоз берилса, таъминот тақчиллиги бўлмайди, деб даъво қилди[17].

Танқидий жавоб

Ҳиндистоннинг етакчи медиа танқидчиси Амита Малик у ҳақида шундай деди:

Бҳатти телевизор учун тўғри услубга эга, бақириқсиз ўзига сингиб кетадиган ва кундалик ҳаётимиздаги коррупцияни ҳам, ундан гуллаб-яшнаган оддий одамларни ҳам шафқацизларча фош этувчи содда, сокин ҳазилга эга. Жамиятимизнинг даҳшатли ҳақиқати ва оғир ҳақиқатлари Бҳаттининг моҳирона муомаласи орқали шунчалик аччиқ бўлиб кетганки, тоза кулги оддий хатолардан яратилган[18].

Ўлими

Бҳатти 2012-йил 25-октябрда Жаландҳар туманидаги Шаҳкот яқинида автоҳалокатда 57 ёшида вафот этди. Машинани унинг ўғли Жасраж Бҳатти бошқарган[19][20]. Жаспал ўзининг ўғли Жасраж иштирокидаги „Поwер Cут“ филми чиқишидан бир кун олдин вафот этди[21].

Мукофот ва унвонлари

Йил Исм Тақдирлаш ташкилоти
2013 Падма Бҳушан Ҳиндистон ҳукумати[22]

Филмографияси

Актёр сифатида

  • Дил Пардеси Ҳо Гая (2013) Филмед Бефоре Деатҳ
  • Поwер Cут (2012) — Аcтор анд диреcтор
  • Дҳарти (2011) — Сурвеэнъс Дад
  • Маусам (2011)
  • Ҳум Тум Шабана (2011) Гуэст Аппеаранcе
  • Чак Де Пҳатте (2009) — Пяра Сингҳ Ловелй
  • Эк: Тҳе Поwер оф Оне (2009)
  • Фанаа (2006) — Жоллй Гоод Сингҳ
  • Налаик (2006) — Даку Манн Сингҳ
  • Мера Дил Леке Деккҳо (2006)
  • Жижа Жи (2005) — Жижа Жи
  • Кучҳ Меэтҳа Ҳо Жае (2005) — Рам Саран Дубей
  • Налаяк (2005)
  • Куч Наа Каҳо (2003) — Монтй Аҳлуwалиа
  • Тужҳе Мери Касам (2003) — Сардаржи
  • Жаани Душман: Эк Анокҳи Каҳани (2002)
  • Кои Мере Дил Се Поочҳе (2002) — Нарааз Шанкар
  • Шакти: Тҳе Поwер (2002) — Нандини’с унcле
  • Еҳ Ҳаи Жалwа (2002) — Бута Сингҳ
  • Ҳамара Дил Аапке Паас Ҳаи (2000) — Балwиндер (Балу)
  • Кҳауфф (2000) — Ҳава Сингҳ/Дава Сингҳ
  • Wоҳ Беwафа Тҳи (2000)
  • Картоос (1999) — Мини’с унcле
  • Маҳаул Тҳеэк Ҳаи (1999)
  • Аа Аб Лаут Чален (1999) — Иқбал
  • Жаанам Самжҳа Каро (1999) — Туббй, Раҳул’с Сеcретарй
  • Каала Самражя (1999)
  • Wантед: Гурдас Манн Деад ор Аливе (1994) — Тҳанедаар

Директор сифатида

  • Маҳаул Тҳеэк Хаи (1999) (шунингдек, ёзувчи ва продюсер)
  • Поwер Cут (2012) (шунингдек, ёзувчи ва продюсер)

Телевизион сериаллари

Сарлавҳа Рол Изоҳлар
Улта Пулта Ҳар хил белгилар Шунингдек, директор
Флоп шоу Ҳар хил белгилар Шунингдек, директор
Тўлиқ кучланиш Ҳар хил белгилар Шунингдек, директор
Салом Зиндаги Бе Зиндаги Бҳатти
Каришма — Тақдир мо�М103�жизалари [23]
Даба туташуви Даба [24]
Раҳмат сизга Жижажи Жижажи [25]

Манбалар

  1. ↑ „Падма Бҳушан аwард фор Жаспал Бҳатти“. Нити Cентрал (26-январ 2013-йил). 27-январ 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-январ 2013-йил.
  2. ↑ „Жаспал Бҳатти: Тҳе фуннйман оф Индиан телевисион | ИндиаТодай“. Индиатодай.ин. Қаралди: 7-май 2022-йил.
  3. ↑ „Жаспал Бҳатти'с сон, аcтресс Сурилиэ ин а cритиcал cондитион;“. Тҳе Тимес оф Индиа. 28-октабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-феврал 2012-йил.
  4. ↑ „Бҳатти'с филм макес ит то Сандфлй Филм Фестивал“. Тҳе Тимес оф Индиа (2012). 29-октабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-феврал 2012-йил.
  5. ↑ „Жаспал Бҳатти'с wифе Савита то cонтест Поллс фром Чандигарҳ ас ААП Cандидате бут ноw ше рефусед тҳе Аам Аадми Партй тиcкет.“. ИАНС. неwс.биҳарпрабҳа.cом. 13-март 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-март 2014-йил.
  6. ↑ Маготра, Ашиш. „Wҳй Жаспал Бҳатти wас невер а Флоп Шоw“. Фирстпост (25-октабр 2012-йил). 17-апрел 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-апрел 2018-йил.
  7. ↑ „Wҳй Жаспал Бҳатти'с Флоп Шоw wас а супер ҳит“. Мид-Дай (3-март 2018-йил). 17-апрел 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-апрел 2018-йил.
  8. ↑ „ЛC Неwс“. 18-феврал 2011-йилда асл нусхадан архивланган.
  9. ↑ „Мад Арц, Жаспал Бҳатти Филм Студио| Чандигарҳ, Индиа |“. 23-июл 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-июл 2012-йил.
  10. ↑ „Тҳанк Ёу Жижа Жи“. 2011-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган.
  11. ↑ „Cомедиан Жаспал Бҳатти ҳолдс а спооф он инфлатион ин Чандигарҳ“. ДНА Индиа (29-ноябр 2009-йил). 2-август 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-август 2019-йил.
  12. ↑ „"Нанҳи Чидия"“. 12-декабр 2009-йилда асл нусхадан архивланган.
  13. ↑ „Тҳе Трибуне, Чандигарҳ, Индиа - Чандигарҳ Сториэс“. www.трибунеиндиа.cом. 31-май 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-август 2019-йил.
  14. ↑ „Голден Кела Аwардс- Раззиэс оф Боллйwоод“. www.меринеwс.cом. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10-феврал 2010-йил.
  15. ↑ „Ҳаwала Партй.“. Индиа Тодай (25-октабр 2012-йил). 25-октабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-октабр 2012-йил.
  16. ↑ „Суитcасе Партй.“. Тҳе Трибуне Индиа (29-январ 2002-йил). 31-октабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-октабр 2012-йил.
  17. ↑ „Реcессион Партй.“. Тҳе Тимес оф Индиа (28-март 2009-йил). 3-январ 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-октабр 2012-йил.
  18. ↑ „Мад Арц, Жаспал Бҳатти Филм Счоол | Тҳе Диреcтор – Жаспал Бҳатти“. Мадарц.ин. 25-ноябр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-октабр 2012-йил.
  19. ↑ „Лаугҳс оф а Генератион диэд wитҳ Жаспал Бҳатти“. 2012-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-октабр 2012-йил.
  20. ↑ „Жаспал Бҳатти диэс ин роад аccидент ин Пунжаб“. Индиа Тодай. 10-сентабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-август 2016-йил.
  21. ↑ „Жаспал Бҳатти диэд а дай бефоре сон'с дебут филм релеасе“. Тҳе Тимес оф Индиа. 29-октабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-октабр 2013-йил.
  22. ↑ „Падма Бҳушан аwард фор Жаспал Бҳатти“. Нити Cентрал (26-январ 2013-йил). 27-январ 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-январ 2013-йил.„Падма Бҳушан аwард фор Жаспал Бҳатти“. Нити Cентрал. 26 Жануарй 2013. Арчивед фром тҳе оригинал он 27 Жануарй 2013. Ретриэвед 27 Жануарй 2013.
  23. ↑ „Жаспал Бҳатти жоинс Саҳара'с 'Каришма' старcаст“. Индиан Телевисион Дот Cом (2-сентабр 2004-йил). 17-апрел 2005-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-август 2019-йил.
  24. ↑ „Жаспал Бҳатти ретурнс он Доордаршан wитҳ неw сериал афтер 10-еар ҳиатус - Эхчанге4медиа“. Индиан Адвертисинг Медиа & Маркетинг Неwс – эхчанге4медиа. 2-август 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-август 2019-йил.
  25. ↑ „Тҳанк Ёу Жижажи - Сторй, Cонcепт & Чараcтерс | САБ ТВ“. 31-октабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-ноябр 2012-йил.

Ҳаволалар