Jigar qurti

Жигар қурти (Фасcиола ҳепатиcа) - сўрғичлилар синфига мансуб паразит чувалчанг тури. Танасининг ранги оқиш ёки жигарранг , шакли япроқсимон. Узунлиги 20–30 мм, эни 8–13 мм; олдинги учки қисми конуссимон торайган. Сўрғичлари иккита. Олдинги оғиз сўрғичи ўртасида оғиз тешиги бўлади. Оғиз сўрғичидан орқароқда иккинчи қўшимча қорин сўрғичи жойлашган. 1- ва 2-сўрғичлар ўртасида жинсий тешиги, танасининг орқа учида айириш органи тешиги бор. Ж. қ., асосан, туёқли сут эмизувчилар (қорамол, қўй, эчки, туя, от, чўчқа ва б.) ҳамда одам жигари ўт суюқлиги йўлларида паразитлик қилади; ўт ва ўт йўлидаги емирилган ҳужайраларнинг парчаланиш маҳсулотлари билан озиқланади, Ж. қ. билан зарарланиш фассиолёз дейилади. Ж. қ. 2 хўжайинда ривожланади. Тухумлари ахлат билан сувга тушганида улардан киприкли мирацидий личинкаси чиқади. Личинка сувда сузиб юриб, ўзининг оралиқ хўжайини — кичик сув шиллиғи (Галба трунcатула)ҲҲ топиб, унинг ичига кириб олади. Мирацидийдан спо-роцисталар; редиялар ва серкариялар ривожланади. Серкариялар шиллиқ қурт танасидан ташқарига чиқади ва навбатдаги личинкалик даври — адолескарияга айланади. Ж. қ.нинг асосий хўжайинлари — чорва моллари сув ичганда ёки сув ичида ўсган ўтларни еганда систага ўралган адолескарияни ҳам ютиб юборади. Чорва моллари ичагида систа ёрилиб, ёш жигар қурти чиқади. Қурт ичак деворини тешиб қонга ўтади; қон орқали жигарнинг ўт суюқлиги йўлига ўтиб, бу ерда вояга етади. Одамлар ҳам кўлмак сув ҳавзаларидан сув ичганида Ж. қ. билан зарарланиши мумкин.