Jimmy Carter
| Жиммй Cартер | |
|---|---|
|
Жиммй Cартернинг 1978-йилдаги расмий портрети | |
| Америка Қўшма Штатларининг 39-Президенти | |
|
Мансаб даври 1976-йил 20-январ – 1980-йил 20-январ | |
| Вице-президент | Wалтер Мондале |
| Ўтмишдоши | Гералд Форд |
| Вориси | Роналд Реаган |
|
Мансаб даври 1963-йил 14-январ – 1967-йил 9-январ | |
| Вориси | Ҳугҳ Cартер |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
Жамес Эарл Cартер Жр. 1924-йил 1-октябр Плаинс, Жоржия, АҚШ |
| Сиёсий партияси | Демократлар |
| Турмуш ўртоғи |
Росалйнн Смитҳ (турм. 1946) |
| Болалари | 4, жумладан Жаcк ва Амй |
| Ота-онаси | |
| Истиқомат жой(лар)и | Плаинс, Жоржия |
| Таълим | Америка Қўшма Штатлари денгиз флоти академияси (БС) |
| Имзоси |
|
| Мукофотлари | |
Жамес Эарл Cартер Жр. (1924-йил 1-октабр) – 1976—1980-йилларда Америка Қўшма Штатларнинг 39-Президенти бўлиб фаолият олиб борган америкалик сиёсатчи ва гуманист. Cартер Демократлар партия аъзоси. У 1963-йилдан 1967-йилгача Жоржия штати сенатори бўлиб фаолият юритган ва 1971-йилдан 1975-йилгача Жоржиянинг 76-губернатори лавозимида ишлаган.
Cартер Жоржия штатининг Плаинс шаҳрида туғилиб ўсган. 1946-йилда АҚШ денгиз флоти академиясини тамомлаган ва АҚШ денгиз флотининг сув ости хизматига қўшилган. Шундан сўнг у уйига қайтиб, у ерда оиласининг ерёнғоқчилик бизнесини тиклади. Кейин у ирқий сегрегацияга қарши эканлигини кўрсатди, ривожланиб бораётган фуқаролик ҳуқуқлари ҳаракатини қўллаб-қувватлади ва Демократлар партиянинг фаолига айланди. Cартер 1963-йилдан 1967-йилгача Жоржия штати сенатида, кейин эса 1971-йилдан 1975-йилгача Жоржия губернатори лавозимида ишлаган. Жоржиядан ташқарида таниқли бўлмаган номзод сифатида Cартер АҚШ президентлигига Демократлар партиясидан номзод қилиб кўрсатилди ва 1976-йилги АҚШ президентлик сайловларида амалдаги республикачи президент Гералд Фордни мағлуб этди.
Ёшлиги

Жамес Эарл Cартер 1924-йил 1-октябрда Жоржия штатининг Плаинс шаҳрида, онаси рўйхатдан ўтган ҳамшира бўлиб ишлаган Wисе санаториясида туғилган[1]. Шундай қилиб, Cартер шифохонада туғилган илк Америка президенти бўлди[2]. У Бессиэ Лиллиан Гордй ва Жамес Эарл Cартер Ср.нинг тўнғич ўғли эди[3]. Cартер инглиз муҳожири Тҳомас Cартернинг авлоди бўлиб, у 1635-йилда Виржиния колониясида қўним топган[4]. Cартерларнинг кўп авлодлари Жоржияда пахта деҳқонлари сифатида яшаган[5]. Плаинс Cартер туғилган пайтда 600 кишидан иборат бўлган шаҳар эди. Унинг отаси муваффақиятли маҳаллий тадбиркор бўлиб, у умумий дўконни юритган ва қишлоқ хўжалигига инвестор бўлган[6]. Cартернинг отаси илгари Биринчи жаҳон уруши пайтида АҚШ армиясининг чоракмастер корпусида захирадаги иккинчи лейтенант бўлиб хизмат қилган[6].
Таълим
Cартер 1937-йилдан 1941-йилгача Плаинс ўрта мактабида ўқиди ва ўн биринчи синфни тугатди, чунки мактабда ўн иккинчи синф йўқ эди[7]. Ўша вақтга келиб, Арчерй ва Плаинс Буюк Депрессия туфайли қашшоқлашди, аммо оила Янги Деал деҳқончилик субсидияларидан фойда кўрди ва Cартернинг отаси жамоа этакчиси лавозимини эгаллади[8][9]. Cартернинг ўзи ўқишни яхши кўрадиган тиришқоқ талаба эди[10][11]. Машҳур бир латифада айтилишича, у дўстлари билан мактабни ташлаб, шаҳар марказига шошилинч равишда саёҳат қилганидан кейин валедикторликка топширилган. Cартернинг дарсдан қочгани ҳақида маҳаллий газетада айтиб ўтилган, гарчи у акс ҳолда валедиктор бўлиши аниқ эмас[12]. Ўсмирлик чоғида Cартер Плаинс Ҳигҳ Счоол баскетбол жамоасида ўйнаган, шунингдек, „Американинг Келажак Фермерлари“ га қўшилган ва бу унга бутун умри давомида ёғочга ишлов беришга қизиқишни ривожлантиришга ёрдам берган[12].
Cартер узоқ вақтдан бери Америка Қўшма Штатлари денгиз флоти академиясида ўқишни орзу қилган эди[8]. 1941-йилда у Жоржия штатининг Америкус яқинидаги Жоржия жануби-ғарбий коллежида муҳандислик бўйича бакалавриат курсларини бошлади[13]. 1999-йил кейинги йили у Атлантадаги Жоржия Технология Институтига ўтди, у ерда фуқаролик ҳуқуқлари белгиси Блейк Ван Лир президент эди[14]. 1943-йилда у АҚШ денгиз флоти академиясига қабул қилинди ва 1946-йилда бакалавр даражасини олди[10]. 19 38-йил у яхши талаба эди, лекин академиянинг биринчи курс талабаларини тажовузкорона таҳқирлаш маданиятидан фарқли ўлароқ, ўзини туташган ва сокин деб биларди[3]. 1962-йил академияда Cартер синглиси Рутнинг дўсти Розалин Смитни севиб қолди[15]. Улар 1946-йилда ўқишни тамомлагандан сўнг кўп ўтмай турмуш қуришди[16]. У денгиз флоти Мидшипмен учун спринт футболчи эди[17]. У 1947-йилги битирувчилар синфида 821 нафар денгиз флоти курсантлари орасида 60-ўринни эгаллаган ҳолда фан бакалаври даражасини олди ва лейтенант унвонига тайинланди[18].
Манбалар
- ↑ Годболд, Жр., Э. Станлй. Жиммй анд Росалйнн Cартер: Тҳе Георгиа Еарс, 1924-1974. Охфорд Университй Пресс, 2010 — 9-бет. ИСБН 9780199779628.
- ↑ Боурне, пп. 11–32.
- ↑ 3,0 3,1 Кауфман, Диане. Ҳисториcал диcтионарй оф тҳе Cартер эра. Ланҳам: Роwман & Литтлефиэлд, 2013. ИСБН 978-0-8108-7968-3. ОCЛC 834614686.
- ↑ Cартер, Жефф. Анcесторс оф Жиммй анд Росалйнн Cартер. Жефферсон, Н.C.: МcФарланд & Cо, 2012 — 10-бет. ИСБН 978-0-7864-8954-1. ОCЛC 802261814.
- ↑ Боурне, п. 9.
- ↑ 6,0 6,1 Боурне, п. 114.
- ↑ „Плаинс Ҳигҳ Счоол (У.С. Натионал Парк Сервиcе)“ (эн). НПС. Қаралди: 2022-йил 17-июл.
- ↑ 8,0 8,1 Ҳамилтон, Неил А.. Пресиденц: а биограпҳиcал диcтионарй, 2, Неw Ёрк: Фаcц Он Филе, 2005 — 334-бет. ИСБН 978-1-4381-0816-2. ОCЛC 234178908.
- ↑ Ҳайwард, Стевен Ф.. Тҳе Реал Жиммй Cартер: Ҳоw Оур Wорст Эх-пресидент Ундерминес Америcан Фореигн Полиcй, Cоддлес Диcтаторс, анд Cреатед тҳе Партй оф Cлинтон анд Керрй.. Wашингтон ДC: Регнерй Публишинг, 2004. ИСБН 978-1-59698-278-9. ОCЛC 836407503. „Эарл май нот ҳаве вотед фор ФРД агаин, бут ҳе wас нот абове реcеивинг северал Неw Деал агриcултурал субсидиэс ас тҳе Депрессион wоре он“
- ↑ 10,0 10,1 Ҳобкирк, Лори. Жамес Эарл Cартер: оур тҳиртй-нинтҳ пресидент. Чанҳассен, Минн.: Чилд'с Wорлд, Инc, 2002. ИСБН 1-56766-873-9. ОCЛC 45024331.
- ↑ Шафик, Аасеф. Глобал пеаcе ловерс. Аутҳорҳоусе, 2008 — 167-бет. ИСБН 9781438937809. ОCЛC 1033641928.
- ↑ 12,0 12,1 Боурне, пп. 33–43.
- ↑ Пантон, Кеннетҳ Ж.. Ҳисториcал диcтионарй оф тҳе Унитед Статес, Ланҳам, 2022. ИСБН 978-1-5381-2419-2. ОCЛC 1295808727.
- ↑ „Жиммй Cартер“ (эн). www.гталумни.орг.
- ↑ Инвентинг а воиcе: тҳе рҳеториc оф Америcан фирст ладиэс оф тҳе тwентиэтҳ cентурй, Моллй Меижер Wертҳеимер, Ланҳам, Мд: Роwман & Литтлефиэлд Публишерс, 2004 — 343-бет. ИСБН 0-7425-2970-3. ОCЛC 835122766.
- ↑ Боурне, пп. 44–55.
- ↑ Ҳингстон, Сандй. „Wҳй Тҳис Принcетон Фоотбалл Теам Wон'т Бе Суитинг Уп Нехт Сеасон“. Пҳиладелпҳиа (2016-йил 24-апрел). 2016-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-ноябр.
- ↑ Аргецингер, Амй. „ТҲЕ CЛАСС ОФ ТҲЕ НАВАЛ АCАДЕМЙ ҲАС 50ТҲ РЕУНИОН“ (1996-йил 5-июн). Қаралди: 2023-йил 4-март.