Jinjurek
Жунжурек (қозоқча: Жынжүрек) — Қозоғистон Республикасининг Алмати вилояти, Алакўл туманидаги қишлоқ. Лепсинский қишлоқ округи таркибига киради. Лепсинский қишлоқ округи Жунжурек қишлоғидан ташқари Лепси, Байзерек ва Шимбулақ қишлоқларини ўз ичига олади. КАТО коди — 193467300[1].
Жинжурек қозоқча: Жынжүрек | |
|---|---|
| қишлоқ | |
| Мамлакат | Қозоғистон |
| Вилоят | Алмати вилояти |
| Туман | Алакўл тумани |
| Аҳолиси (2009) |
79 |
| Вақт минтақаси | УТC+6:00 |
| Автомобил коди | 05 (олдин Б, В) |
Аҳолиси
1999-йилда қишлоқ аҳолиси 146 кишини (75 эркак ва 71 аёл) ташкил қилган[2]. 2009-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, қишлоқда 79 киши (41 эркак ва 38 аёл) яшаган. 2009-йилда аҳоли сони 1999-йилдаги аҳоли рўйхатига нисбатан 54,1% ни ташкил этган[2].
Иқлими
Жунжурек қишлоғининг иқлими континентал. Январнинг ўртача ҳарорати 12°, июлнинг ўртача ҳарорати 23°. Йиллик ўртача ёғин миқдори 350-400 мм, асосий миқдори март-май ва ноябр-декабр ойларига тўғри келади. Шимоли-шарқий (34%) ва шимолий (16%) томондан шамоллари устунлик қилади. Ноябр ойининг охирги ўн кунлигида узлуксиз қор ёғади ва март ойининг иккинчи ўн кунлигида тугайди[3].
Номи
Жунжурек (Жинжурек) номининг келиб чиқиши ҳақида турли хил қарашлар мавжуд. Айтим Абдрахмонов „Топононимия ва этнотопонимия“ асарида: "Бу мўғулча „зунун“ — „шарқ“, „зураг“ — „тасвир“ сўзларидан келиб чиққан бўлиши керак. „Жунжурек (зуунзураг)“ „шарқдаги тоғ тасвири“ деган маънони англатади" деб ёзган. Э. Қўйшибоев ўзининг „Қозоғистон ер-сувлари номлари луғати“ номли китобида — "Қадимги готика тилидан „Жунжурек“ сўзларининг қисмлари „жун“ (қозоқ „жон“ сўзининг фонетик шакли) ва „юрек“ (" журнек") деган маънони билдиради." Шундай қилиб, Э. Қўйшибаевнинг фикрига кўра „Жунжурек“ — „парча юрак“ деган маънони англатади. " [4] Исмнинг биринчи бўғинидаги жун сўзи қирғиз тилидан таржима қилинган ҳайвонот боғи — „баланд, тош“ деган маънони англатади; туркманча чақирув, бош — „жар ичидаги тош“; тожикча зоудан — „яланг тош, жар“. Очиғи, мўғулча „тоғ алангаси“ маъносини англатувчи зо сўзи ҳам шу сўз туркумига киради. Демак, жун сўзи қозоқ тилидаги бу „ҳайвонот боғи, бош, зау, зо“ сўзларининг фонетик варианти эканлигини тушуниш мумкин. Мўғулча зурагдан таржима қилинган исмнинг иккинчи бўғинидаги зҳурек сўзи „расм, тасвир“ деган маънони англатади. Шунда „Жунзҳурек“ номининг тўлиқ маъносини „баланд қоядаги расм“ деб аташ мумкин[5].
Манбалар
- ↑ „База КАТО“. Агентство Республики Казахстан по статистике. 2013-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ 2,0 2,1 „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года“. Агентство Республики Казахстан по статистике. 2013-йил 13-майда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алмати: Атамура, 2004. — 256 с.
- ↑ Қазақстанниң жер-су аттари сөздігі / Е. Қойшибаэв, — Алмати : Мектеп, 1985 . — 256 б.[сайт ишламайди]Андоза:Недоступная ссылка
- ↑ Тарихи жер-су аттариниң түп-төркіні / Т. Жанұзақ, — Алмати : „Сөздік-словар“ ЖШС, 2010. — 356 б. — ИСБН 9965-822-61-1