Жоҳн Давид Ашcрофт (1942-йил 9-майда туғилган) — америкалик ҳуқуқшунос, лоббист ва собиқ сиёсатчи, 2001—2005-йилларда Жорж Буш маъмуриятида АҚШнинг 79-бош прокурори бўлиб ишлаган. Миссури штатидан собиқ АҚШ сенатори ва Миссури штатининг 50- губернатори, кейинчалик Вашингтондаги Ашcрофт Гроуп лобби фирмасига асос солган эди[1]. Ашкрофт илгари Миссури штатида аудитор (1973—1975) ва Миссури Бош прокурори (1977—1985) лавозимларида ишлаган. Миссури губернатори (1985—1993) сифатида у кетма-кет икки муддатга сайланган (штатдаги республикачилар номзоди учун тарихий биринчи). У, шунингдек, бир муддат Миссури штатидан (1995—2001) АҚШ сенатори сифатида ишлаган. Ашcрофт Миссури штати ҳукуматида эрта тайинланган ва Жон Данфортҳ томонидан устозлик қилганди. У сиёсат ва ахлоқ ҳақида бир қанча китоблар ёзган. 2011-йилдан бери у Аcадеми (собиқ Блаcкwатер) хусусий ҳарбий компанияси директорлар кенгашида ўтиради ва телевангелист Пат Роберцон билан боғланган консерватив христиан институти бўлган Регент университети ҳуқуқ факултети профессори; Федералист жамиятининг аъзоси ҳам бўлганди.Унинг ўғли Жей Ашкрофт ҳам сиёсатчи бўлиб, 2017-йилнинг январидан буён Миссури штати Давлат котиби лавозимида ишлайди.

Жоҳн Ашcрофт
Таваллуди

Жон Девид Ашкрофт 1942-йил 9-май (80 ёш)

Чиcаго, Иллиноис, Америка Қўшма Штатлари
Имзоси

Шахсий ҳаёти

Ашcрофт Чикагода (Иллинойс штати) Грейс П. (нéэ Ларсен) ва Жеймс Роберт Ашкрофтнинг ўғли бўлиб туғилган. Кейинчалик оила Миссури штатининг Уиллард шаҳрида яшаган, у ерда отаси яқин атрофдаги Спрингфилддаги Худонинг Ассамблеяларида хизмат қилган, Эвангел университети президенти (1958—1974) ва биргаликда Марказий Инжил коллежи президенти (1958—1963) бўлиб ишлаган..Унинг онаси уй бекаси бўлиб, ота-онаси Норвегиядан кўчиб келганди[2]. Унинг отаси томонидан бобоси ирландиялик муҳожир эди[3]. Ашcрофт 1960-йилда Ҳиллcрест ўрта мактабини тамомлаган[4].У Ел университетида ўқиган, у ерда у Сент-Элмо жамиятининг аъзоси бўлган ва 1964-йилда уни тамомлаган. У Чикаго университетининг ҳуқуқшунослик факултетида юрист доктори унвонини олди (1967)[5]. Ҳуқуқ факултетидан сўнг, Ашcрофт қисқача бизнес ҳуқуқидан дарс берди ва Жануби- Ғарбий Миссури штат университетида маъмур бўлиб ишлади. Ветнам уруши пайтида у чақирилмади, чунки у олтита талаба чақирувини ва бир марта ўқитувчилик иши туфайли ишдан бўшатилинади[6][7].

Фаолияти

Миссури штати аудитори

1972-йилда Ашкрофт жануби-ғарбий Миссури штатида бўлиб ўтган Республикачилар партиясининг бошланғич сайловларида Конгрессдаги ўрин учун курашди ва Жин Тейлорга озгина ютқазди. Дастлабки сайловдан сўнг Миссури штати губернатори Кит Бонд Ашкрофтни губернатор бўлганида Бонд бўшатган давлат аудиторлигига тайинлади.1974-йилда Жексон округи ижрочи директори Жорж В. Леҳр томонидан бу лавозимга сайланиш учун Ашкрофт қийинчилик билан мағлуб бўлди. У бухгалтер бўлмаган Ашcрофт давлат аудитори бўлишга малакали эмаслигини таъкидлаган эди.

Миссури Бош прокурори

Ашcрофт Президент Роналд Рейган билан 1984-йилда

Миссури штатининг бош прокурори Жон Данфорт, ўша пайтда иккинчи муддатда бўлган, Ашкрофтни штат бош прокурорининг ёрдамчиси сифатида ишга олди. Хизмати давомида Ашкрофт бўлажак АҚШ Олий суди Олий судининг судяси Кларенс Томас билан офисда бўлишди. (2001-йилда Томас Эшкрофтнинг АҚШ бош прокурори сифатида қасамёд қилган.)

1976-йилда Данфорт АҚШ Сенатига сайланди ва Ашкрофт унинг ўрнига штат бош прокурори этиб сайланди. 1976-йил 27-декабрда қасамёд келтирди. 1980-йилда Ашcрофт Миссури штатининг 114 округидан 96 тасида ғалаба қозониб, 64,5 фоиз овоз билан қайта сайланади[8].

1983-йилда Ашcрофт АҚШ Олий суди Сонй корпорацияси Америкага қарши ишида этакчи амиcус cуриаэ брифингини ёзди. Универсал Cитй Студиос, Инc., телевизион дастурларнинг вақтини ўзгартириш учун видео кассеталардан фойдаланишни қўллаб-қувватлайди.

Миссури губернатори (1985—1993)

Ашcрофтнинг губернатор сифатидаги расмий портрети
Ашcрофт 1991-йилда Президент Жорж ҲВ Буш билан

Ашкрофт 1984-йилда губернатор этиб сайланган ва 1988-йилда қайта сайланган ва Миссури тарихида кетма-кет икки муддатга сайланган биринчи (ва ҳозиргача фақат) республикачи бўлади.

Миссури губернатори Жон Ашкрофт ва биринчи хоним Барбара Буш 1991-йил октябр ойида Буюк Сент-Луис Фергюсон-Флориссант мактаб округида „Ота-оналар ўқитувчи сифатида“ гуруҳи билан. Миссис. Буш (силкитувчи стулда) болаларга Қўнғир айиқ, Қўнғир айиқ китобларини ўқияпти.

1984-йилда унинг рақиби Демократик лейтенант губернатор Кен Ротман эди. Кампания ҳар икки томондан ҳам шунчалик салбий эдики, мухбир танловни „иккита хиёбон мушуклари рекламадаги ҳақиқатни [қирқиш]“ деб таърифлади. Ўзининг сайлов кампанияси рекламаларида Ашcрофт ўзининг қишлоқдаги базаси ва Сент-Луисдаги шаҳарлик рақибининг тарафдорлари ўртасидаги зиддиятни кўрсатди. Демократлар асосий кечада сафларини ёпмадилар. Мағлубиятга учраган номзод Мел Карнахан Ротманни маъқуллади. Якунда Ашкрофт 57 фоиз овоз олди ва 106 округни эгаллади, бу Миссури тарихидаги энг йирик республикачи губернаторлик ғалабаси эди[8]

1988-йилда Ашкрофт ўзининг демократ рақиби, собиқ губернатор Уоррен Хирнснинг рафиқаси Бетти Купер Хирнс устидан каттароқ фарқ билан ғалаба қозонди. Ашcрофт умумий сайловда 64 фоиз овоз олди — АҚШ фуқаролар урушидан бери Миссури тарихидаги губернаторлик учун энг катта кўчки[9]..

Ўзининг иккинчи муддати давомида Ашкрофт Миллий губернаторлар ассоциациясининг раиси бўлиб ишлаганди (1991—1992).

Миссури штатидан АҚШ сенатори

Ашcрофтнинг сенатор сифатидаги расмий портрети

1994-йилда Ашкрофт Миссури штатидан АҚШ Сенатига сайланди ва бу лавозимдан нафақага чиққан Жон Данфортдан кейин яна ўринбосар бўлди. Ашкрофт демократ конгрессмен Алан Wҳеатга қарши 59,8 % овоз олди. Сенатор сифатида:

  • У Клинтон маъмуриятининг Cлиппер шифрлаш чекловларига қарши чиқди ва шахснинг хабарларни шифрлаш ва шифрлаш дастурини экспорт қилиш ҳуқуқини ёқлаб чиқди.
  • 1999-йилда Сенатнинг патентлар бўйича қуйи қўмитаси раиси сифатида у бир нечта дори воситаларига патентларни узайтиришга ёрдам берди, энг муҳими, арзонроқ бўлган генерикларни сотишнинг олдини олиш учун аллергияга қарши дори Cларитин[10].
  • 2000-йил 30-мартда сенатор Русс Феинголд билан Ашcрофт ирқий профилга оид ягона Сенат тингловини чақирди. Унинг айтишича, бу амалиёт конституцияга зиддир ва полиция ўз ҳаракатларига оид статистик маълумотларни олиб боришни талаб қилувчи қонунни қўллаб-қувватлайди.

1998-йилда Ашcрофт қисқа вақт ичида АҚШ президентлигига номзодини қўйиш ҳақида ўйлади; аммо 1999-йил 5-январда у 2000-йилги сайловда ўз Сенатига қайта сайланишга ва президентликка номзодини қўймасликка қарор қилади[11].

Республикачи праймеризда Ашкрофт Марк Перкелни мағлуб этди[12]. Умумий сайловда Ашcрофт губернатор Мел Карнаханнинг муаммосига дуч келади.

Кучли пойга ўртасида Карнаҳан сайловдан уч ҳафта олдин самолёт ҳалокатида вафот этди. Самолёт ҳалокатидан кейин Ашcрофт барча сайловолди кампанияларини тўхтатди. Миссури штатидаги сайлов қонунлари ва сайловга қисқа вақт қолгани сабабли Карнаханнинг номи сайлов бюллетенида қолди. Лейтенант губернатор Рожер Б. Уилсон Карнахан вафотидан кейин губернатор бўлди. Уилсон, агар Карнахан сайланса, унинг беваси Жан Карнаханни эрининг ўрнига хизмат қилиш учун тайинлашини айтди; Миссис. Карнахан, марҳум эрининг мақсадига кўра, агар сайловчилар унинг исмини танласа, у Сенатда хизмат қилишини айтди. Ушбу воқеалардан сўнг Ашcрофт сайловолди ташвиқотини давом эттирди[13].

Карнахан сайловда 51 % дан 49 % гача ғалаба қозонди. Сайловчилар камида уч марта Вакиллар палатасига вафот этган номзодларни танлаган бўлсалар ҳам, ҳеч ким вафотидан кейин Сенатга сайловда ғалаба қозонмаган[14]. Ашcрофт ўлган одам томонидан қайта сайланиш учун мағлуб бўлган ягона АҚШ сенатори бўлиб қолмоқда[15].

Манбалар

  1. ↑ Wайне, Леслиэ. „Саме Wашингтон, Дифферент Оффиcе“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (17-март 2006-йил). Қаралди: 22-феврал 2019-йил.
  2. ↑ Реитwиэснер. „Анcестрй оф Жоҳн Ашcрофт“. Wаргс.cом. Қаралди: 28-май 2011-йил.
  3. ↑ Тообин, Жеффрей. „Ашcрофт'с Асcент“. {{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес |магазине= (ёрдам)
  4. ↑ „Спрингфиэлд Публиc Счоолс Ҳалл оф Фаме ҳас Тҳреэ Индуcтеэс“ (29-октабр 2010-йил).
  5. ↑ „Ашcрофт, Жоҳн Давид – Биограпҳиcал Информатион“. Биогуиде.cонгресс.гов. Қаралди: 28-май 2011-йил.
  6. ↑ Роббинс, Том. „Тҳе Суншине Патриоц“. Виллаге Воиcе (17-август 2004-йил). 2007-йил 4-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-феврал 2019-йил.
  7. ↑ Ҳерберт, Боб. „Wҳере Ис Тҳе Шаме?“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (27-август 2004-йил). Қаралди: 20-август 2018-йил.
  8. ↑ 8,0 8,1 Ярwоод, Деан Л. „Тҳе Норм оф Стандинг Асиде: Губернаториал Транситион ин Миссоури ин 1984“, . Губернаториал Транситионс: Тҳе 1983 анд 1984 Элеcтионс Бейле: . Дуке Университй Пресс, 1989 — 73-бет. ИСБН 0-8223-0858-4. 
  9. ↑ Мулланей, Мариэ Мармо. Биограпҳиcал диреcторй оф тҳе говернорс оф тҳе Унитед Статес, 1988–1994. Греэнwоод Пресс, 1994 — 217-бет. ИСБН 0-313-28312-5. 
  10. ↑ Шапиро, Бруcе. „Cан Жоҳн Ашcрофт бе стоппед?“. Салон.cом (16-январ 2001-йил). 23-май 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-май 2011-йил.
  11. ↑ „Ашcрофт деcидес нот то жумп инто 2000 раcе“. Cнн.cом (5-январ 1999-йил). Қаралди: 28-май 2011-йил.
  12. ↑ „Ашcрофт, Cарнаҳан таке сизабле леадс“. Кансас Cитй Стар (9-август 2000-йил). 19-апрел 2019-йилда асл нусхадан архивланган. „Wитҳ море тҳан 60 перcент оф тҳе преcинcц репортинг, Ашcрофт, а Републиcан, ҳад cаптуред 90 перcент оф тҳе воте, то 10 перcент фор Марc Перкел оф Спрингфиэлд. Cарнаҳан, а Демоcрат, ҳад 79 перcент оф тҳе воте то 21 перcент фор Роналд Wагганер оф Ст. Лоуис.“.
  13. ↑ Леwис, Неил А.. „Ин Миссоури, Cампаигн Флоуришес Афтер тҳе Деатҳ оф тҳе Cандидате“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (31-октабр 2000-йил). Қаралди: 19-октабр 2011-йил.
  14. ↑ „Републиcан сенатор лосес то деад ривал ин Миссоури“. CНН.cом (30-август 2000-йил). 18-апрел 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 12-июн 2012-йил.
  15. ↑ Бумп, Пҳилип. „Фиве пеопле ҳаве wон элеcтион то Cонгресс, деспите беинг деад“. Тҳе Wашингтон Пост (1-октабр 2014-йил). Қаралди: 22-феврал 2019-йил.

Ҳаволалар