John Davison Rockefeller Jr

Жоҳн Дависон Роcкефеллер Жр— Америкалик йирик бизнес капиталист ва хайриячи

Жоҳн Дависон Роcкефеллер Жр.
Таваллуди	8-июл, 1839 Ричфорд, Неw Ёрк, А.Қ.СҲ Ричфорд, Неw Ёрк, А.Қ.СҲ.
Вафоти	23-май, 1937 (97 ёшда) Туcсон, Аризона, А.Қ.СҲ.
Касби	Молиячи, Филантроп
Партияси	Республикачи
Унвони	Публиc Wелфаре Медал (1943)
Турмуш ўртоғи	Лаура Спелман​(1864—1915)
Болалари	Абигаил, Жоҳн ИИИ, Нелсон, Лауранcе, Wинтҳроп ва Давид
Отаси	Wиллиам А. Роcкефеллер Ср,
Онаси	Элиза Дависон,

Болалик даври

Роcкефеллер Неw Ёрк шаҳар Ричфорд шаҳарчасида туғилган. Оилада 8та. Отаси Wиллиам А. Роcкефеллер Ср, онаси Элиза Дависон, опаси Луcй, букаси Wиллиам Жр, синглиси Марй ва эгизак укалари Франклин ва Франcе. Wиллиам А. Роcкефеллер Ср (отаси) дастлаб ёғоч ишлаб чиқарувчи, кейин эса ўзини „ҳайвонлар шифокори“ деб таништирган ва маҳаллий аҳоли томонидан „Биг Билл“ ва „Девил Билл“ деб таърифланган эликсирларни сотадиган саёҳатчи бўлган. Бошқаларга ўхшамаган ҳолда саргардон ҳаёт кечирган ва деярли доим оиласидан узоқда бўлган. Элиза уй бекаси ва художўй баптист бўлиб, Билл камдан -кам уйда бўлганлиги сабабли Элиза уйда тартибни сақлаб қолиш учун курашган. Роcкефеллер болалигида оиласи Неw-Ёркнинг Моравия шаҳрига ва 1851-йилда Оwего (Неw-Ёрк) шаҳрига кўчиб ўтди ва у ерда Оwего академиясида ўқиди. 1853-йилда унинг оиласи Огаё штати Стронгсвилле шаҳрига кўчиб ўтди ва Кливленднинг марказий ўрта мактабида, Кливленддаги биринчи ўрта мактабда ва Аллегҳениэс ғарбидаги биринчи бепул давлат ўрта мактабида ўқиди. Кейин Фолсом тижорат коллежида ўн ҳафталик бизнес курсида қатнашди ва у ерда бухгалтерия ҳисобини ўрганди. Роcкефеллер отасининг йўқлигига, оиласининг тез-тез кўчишига қарамай, яхши хулқли, жиддий ва ўқийдиган бола эди. Замондошлари уни жиддий, диндор, услубий ва эҳтиёткор деб таърифлаган. Роcкефеллер ҳар доим ўз фикрларини аниқ ифода этди. Шунингдек, мусиқага катта муҳаббат қўйган.

Нефт кариерасининг бошланиши

1856-йил сентабр ойида,16 ёшли Роcкефеллер Cлевеландда Ҳеwитт & Туттле номли кичик маҳсулот комиссияси фирмасида ҳисобчи ёрдамчиси бўлиб ишлашни бошлади. Бу фаолиятини узоқ вақт давом эттирди ва кейинчалик эслаганидек, „офиснинг барча усуллари ва тизимларидан“ мамнун бўлди. Рокфеллернинг асосий вазифалари баржа каналлари эгалари, кема капитанлари ва юк агентлари билан музокаралар олиб боришдан иборат эди ва транспорт орқали етказиб бериш нархларини ҳисоблаш бўйича мутахассис бўлган ва бу кейинчалик кариерасида мувафаққиятга эришишига анча ёрдам берди. Хабарларда айтилишича, Роcкефеллер ёшлигида $100.000 (2021-йилга кўра, $ 2.91 млнга тенг) топиш ва юз йил яшаш энг катта озрулари бўлган.

Нефт бизнесининг бошланиши

1866-йилда, Wиллиам Роcкефеллер Жр, Cлевеландда қайта ишлаш заводини қурган ва Жоҳнни ҳамкорликка чорлаган. 1867-йилда, Ҳенрй Моррисон Флаглер билан ҳамкорлик қилишни бошлади ва Роcкефеллер, Андреw & Флаглер фирмаси ташкил этилди.1868-йилга келиб, Рокфеллер қарз олиш ва фойдани қайта инвестициялаш, харажатларни назорат қилиш ва нефтни қайта ишлаш заводлари чиқиндиларидан фойдаланиш амалиётини давом эттирганлиги сабабли компания иккита Cлевеландда нефтни қайта ишлаш заводига ва Неw-Ёркдаги маркетинг корхонасига эгалик қилди; бу корхона дунёдаги энг йирик нефтни қайта ишлаш заводи эди. Роcкефеллер ва Флаглер Стандард Оил компаниясининг собиқ эгаси эди.

Шахсий ҳаёти

Роcкефеллер оиласи ҳақида қўшимча маълумотлар. Узоқ вақтлардан бери тарқалган тахминий маълумотларда Роcкефеллер оиласининг насл-насаби франсузларга бориб тарқалишихато деб айтилган ва уларнинг насл насаби немислардан келиб чиқишини аниқлаган ва улар ХВИИ асрнинг бошларига бориб тақалади. 1723-йилда Жоҳанн Петер Роcкенфеллер учта фарзанди билан Алwиэддан (Неуwид вилоятйининг тумани) Шимолий Америкага кўчиб ўтган ва Пеннсйлваниадаги Германтоwн шаҳрига жойлашган. Ҳозир Неуwиэд туманининг Роcкенфелд қишлоғига Роcкефеллер номи берилган.

Оиласи

1864-йил Роcкефеллер Ҳарвей Буэлл ва Луcй Ҳенрйнинг қизи Спелман Лаура Cелестиа (1839—1915)билан турмуш қуради. Улар тўртта қиз ва битта ўғилли бўлишган. Кейинчалик ўзининг айтиши бўйича, „ унинг фикрлари ва қарорлари доим меникидан яхшироқ бўлган. Унинг маслаҳатларисиз, мен ўзимни ғариб ҳис қилар эдим“. Элизабетҳ „Бессиэ“ Роcкефеллер (23-август, 1866 — 14-ноябр 1906) Алиcе Роcкефеллер (14-июл, 1869 — 20-август, 1870) Алта Роcкефеллер (12-апрел, 1871 — 21-июн, 1962) Эдитҳ Роcкефеллер (31-август, 1872 — 25-август, 1932) Жоҳн Дависон Роcкефеллер, Жр. (29-январ, 1874 — 11-май, 1960) Рокфеллернинг бойлиги фондлар ва трастлар тизими орқали тақсимланиб, ХХ аср давомида оилавий хайрия, тижорат ва охир-оқибат сиёсий интилишларни молиялашда давом этди. Жоҳннинг кенжа ўғли Девид Роcкефеллер Неw-Ёркдаги етакчи банкир бўлиб, 20 йилдан ортиқ вақт давомида Часе Манҳаттан (ҳозирги ЖПМорган Часеънинг бир қисми) бош директори лавозимида ишлаган. Иккинчи ўғли Нелсон Алдрич Рокфеллер Ню-Ёркнинг республикачи губернатори ва АҚШнинг 41-вице-президенти эди. Тўртинчи ўғли Уинтроп Алдрич Рокфеллер Республикачи Арканзас губернатори лавозимида ишлаган. Неваралари Абигайл Алдрич „Аббй“ Рокфеллер ва Жоҳн Дависон Рокфеллер ИИИ хайриячи бўлишган. Набираси Лоранс Спелман Рокфеллер табиатни муҳофаза қилувчи бўлди. Невараси Жон Дависон „Жей“ Рокфеллер ИВ 1985-йилдан 2015-йилгача Ғарбий Виржиния губернатори [100] бўлганидан сўнг Ғарбий Виржиниядан Демократик сенатор бўлиб ишлаган, бошқа Уинтроп эса ўн йил давомида Арканзас лейтенант губернатори лавозимида ишлаган.

Бойлиги

Рокфеллер асосан Американинг энг бой инсонларидан эканлиги билан таниқли. 1902-йилда аудит Рокфеллернинг бойлиги тахминан 200 миллион доллар эканлигини кўрсатди, бу ўша пайтдаги умумий миллий ЯИМ 24 миллиард долларга тенг эди. Унинг бойлиги сезиларли даражада ўсишда давом этди (АҚШ иқтисодий ўсишига мос равишда) бензинга бўлган талаб ўсиб борди ва охир-оқибат биринчи Жаҳон уруши арафасида тахминан 900 миллион долларга етди, шу жумладан банк, транспорт, тоғ-кон саноати, темир йўллар ва бошқа соҳалардаги муҳим манфаатлар. Унинг шахсий бойлиги 1913-йилда 900 миллион, 2020-йилдаги инфляцияни ҳисобга олган ҳолда 23,5 миллиард долларга тенг эди. Унинг Неw Ёрк Тимес некрологига кўра, "Жаноб Рокфеллер бизнесни тарк этганидан сўнг Стандард Оил трестининг даромадлари ва бошқа инвестицияларидан тахминан 1,500,000,000 доллар жамғарганлиги тахмин қилинган. Бу, эҳтимол, бойликнинг энг катта миқдори эди. Ҳар қандай хусусий фуқаро ҳеч қачон ўз саъй-ҳаракатлари билан тўплашга муваффақ бўлган. 1937-йилда вафот этганида, Рокфеллернинг қолган бойлиги, асосан, доимий оилавий трастларга боғланган бўлиб, 1,4 миллиард долларга баҳоланган, умумий миллий бойлиги эса 1,4 миллиард долларга баҳоланган. ЯИМ 92 миллиард долларни ташкил этди. Бойликни ҳисоблашнинг баъзи усулларига кўра, Рокфеллер ҳаётининг сўнгги ўн йилликларидаги соф бойлиги уни яқин тарихдаги энг бадавлат одам сифатида осонгина жойлаштиради. Қўшма Штатлар ялпи ички маҳсулотининг улуши сифатида бошқа ҳеч бир Америка бойлиги, жумладан, Билл Гейц ёки Сем Уолтоннинг бойлиги ҳам яқинлаша олмайди.