Jonka (kema)
Жонка — дарёлар бўйлаб ва денгиз қирғоқлари яқинида сузиб юрадиган анъанавий хитой елканли кемаси. Жануби-Шарқий Осиё сувларида ҳали ҳам кенг қўлланади. Бу сўз малайча джонг сўзидан келиб чиққан бўлиб, бу ўз навбатида жанубий мин тилидаги 船, днх сўзининг бузилиши бўлиб, „кема“ маъносини билдиради[1][2].
Жонка кеманинг ўзига хос хусусиятлари бамбукдан ясалган елканлар, шунингдек, кўтарилган камон ва стерндир. Елканлар Жалюзи каби ўралган бўлиши. Устунлар сони бешга етади[2].
Тарих
Жонка кемани ихтиро қилишнинг аниқ вақти номаълум, Хан сулоласи даврида улар аллақачон кенг тарқалган эди[1].
Тарихчиларнинг фикрига кўра, биринчи Жонка кемаси милоддан аввалги 1000 йилларда пайдо бўлган, шунинг учун уларни энг қадимги елканли кемалардан бири деб аташ мумкин[2][3]. Миср қайиқлари ҳам энг қадимги елканли кемалар ҳисобланади[3].
Тавсиф
Ушбу кемалар бир нечта устунлар билан жиҳозланган бўлиб, улар устига тўртбурчак елканлар қўйишган, бўйралардан йиғилган ва замонавий Жалюзилар каби олиб ташланган[3].
Вақт ўтиши билан, Жонка кемалари бутун Шарқий Осиёда қўлланила бошланди ва узоқ денгиз ўтишлари учун ишлатилган. 1846-1848-йилларда 800 тонналик Ҳонг Конг Жонка „Кҳейин“ Яхши Умид бурнини айланиб ўтди ва Ню-Ёрк йўлида лангар қўйган биринчи Хитой кемасига айланди. Англияда бу қизиқувчанликка қиролича Викторианинг ўзи ташриф буюрган[1].
-
Замонавий Ветнам кемаси.
Қизиқарли факт
Баъзи тадқиқотчиларнинг фикрига кўра, ташқи рул биринчи марта Жонка кемасида пайдо бўлган, у кеэлни ўрнига ишлатилган[1][3].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 ҳттпс://www.жункриг.cлуб/ин/преимушҳества-жунк-риг.ҳтмл[сайт ишламайди]
- ↑ 2,0 2,1 2,2 жунк Энcйcлопæдиа Британниcада
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „История паруса. Часть И "Ориго"“. лоодсмен.ру. 2021-йил 28-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-июл.
 | Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |