Жозеф „Сепп“ Дитрих (немисча: Жозеф „Сепп“ Дитрих; 1892-йил 28-май, Гаванген — 1966-йил 21-апрел, Людвигсбург) — фашистлар Германияси давридаги немис ҳарбий раҳбари, СС Оберстгруппенфüҳрер ва СС Панзер кучлари генерал-полковниги, эман барглари, қиличлари ва олмосли Темир хочнинг рицар хочи соҳиби[1].

Жозеф Дитрих
Таваллуди 28-май 1892-йил
Вафоти 21-апрел 1966-йил(1966-04-21)
(74 ёшда)
Людвигсбург, ФРГ
Имзоси

Болалик ва ёшлик

У 1892-йил 28-майда Свабиянинг Мемминген яқинидаги Гаванген қишлоғида (ўша пайтда Бавария қироллигининг бир қисми) дўкондор Палагиус Дитрихнинг католик оиласида туғилган, уларнинг иккита кичик ўғли ва учта қизи бор эди. Мактабда ўқиб юрган чоғида у талаба, сўнгра новвойхонада шогирд бўлиб ишлаган, кейин механизаторлик касбини эгаллаган. Саккиз йиллик мактабни тугатгач, у бир муддат қишлоқ хўжалигида механизатор бўлиб ишлади, Австрия ва Италияга саёҳат қилди (у ерда италян тилини ўрганди), кейин Швейцариянинг Сюрих шаҳрида меҳмонхона бизнесини ўрганди. 1911-йил 18-октабрда Бавария армияси сафига оддий аскар сифатида қабул қилинган ва 4-Бавария дала артиллерия полкининг 2-батарейкасида хизмат қилган, лекин 1911-йил 17-ноябрда йиқилишда олган жароҳати туфайли демобилизация қилинган. Комиссия уни қисман яроқли деб тан олди, яъни тинчлик даврида унинг армияга бўлган йўли ёпиқ эди, аммо уруш пайтида унга ҳарбий одам бўлиш имконияти берилди. Сепп эса аскар бўлишни орзу қиларди. Ўша пайтда ота-онаси яшаган Кемптенга қайтиб, ногиронлиги сабабли у ўз мутахассислиги бўйича ишлай олмади ва новвойхонада савдогар бўлди[2].

Биринчи жаҳон уруши

1914-йилда, уруш бошланганидан кейин у кўнгилли равишда армияга жўнади. 1914-йил 6-августда Дитрих 7-Бавария дала артиллерия полкида оддий аскар бўлди ва қисқа муддатли машғулотларни тугатгандан сўнг 6-Бавария захира полкига ўтказилди ва у билан Фландрияга жўнади. Уруш бошланиши билан барча Бавария қўшинлари 6-армия таркибига киритилди. Фландриядаги фронтга келганидан сўнг, полкни ўз ичига олган 6-Бавария қўриқхонаси дивизияси Йпрес яқинидаги Сент-Ив-Гелувелт секторида ҳаракатга келди. 1914-йил 1-ноябрга ўтар кечаси Баварияликлар Йпрес жанубидаги Вицҳете қишлоғига ҳужум қилишди, у ҳудудий кучларнинг Еоманрй отлиқ полкининг 400 нафар инглиз аскарлари томонидан ушлаб турилди ва қисқа шиддатли жанг пайтида уларни ўз позицияларидан ҳайдаб чиқаришди. Ушбу жангда Дитрих икки марта яраланган — ўнг оёғида шрапнел ўқи ва пешонасида отлиқ найза билан. Касалхонада даволангандан сўнг, Дитрих Бавариянинг 7-дала артиллерия полкига ўқишга кирди ва Сонтҳофендаги Бавария артиллерия мактабига юборилди, у ердан 1915-йилнинг ёзида фронтга қайтиб келди, ҳозир унтер-офицер сифатида. Соммедаги жангларда у иккинчи марта оғир яраланди — унинг ёнида снаряд портлади. Дитрих ер билан қопланган ва қобиқдан зарба берган ва қобиқ парчаси унинг бошининг ўнг томонига урилган. Ушбу яра учун Дитрих „Яра учун“ қора белгисини кийиш ҳуқуқини олди. 1916-йилда Дитрих 11-Бавария дивизиясига ўтказилди, у билан Италия фронтидаги жангларда, Капоретто жангида қатнашди. Италиядаги жасоратлари учун у Австриянинг „Жасорат учун“ кумуш медали билан тақдирланган. 1916-йил ноябр ойида Дитрих Калсов ҳужум баталонининг (Стурмабтеилунг Cалсов) бир қисми бўлган 37 мм пиёда қуролларининг 10-аккумуляторига тайинланди. Бу вақтда баталён дивизион ҳужум компаниялари учун кадрлар тайёрлайдиган ўқув бўлинмаси эди. Аммо 1916-йил охирига қадар баталон „5“ рақамини олди (ва бир неча ойдан кейин — „3“) ва 5-дала армиясига бириктирилди. Дитрих 1917-йилни 3-армия таркибида узлуксиз жангларда ўтказди. Ушбу армия секторида иттифоқчилар апрел ҳужумининг ёрдамчи зарбасини беришди. 1917-йил 14-ноябрда Дитрих 2-даражали темир хочни олди. 1918-йил 19-февралда у Берлин-Счоэнбергда жойлашган 13-Бавария ҳужум танк баталёнига (Бавария Штурмпанзеркампфwаген Абтеилунг 13) юборилди. Апрел ойида бу баталён фронтга — Беувилле, Фландрияга юборилди. Пиёда ва артиллериячи сифатида тажрибага эга бўлиб, у немислар томонидан „Моритз“ деб ўзгартирилган қўлга олинган Мк ИВ танкининг 6 фунтли қуролларида хизмат қилган (К.Залесский „Леибстандарте“ Астрел қўмондонлари 2006-йил — Бу немис танки А7В). 1918-йил 31-май (К.Залесский — 06.01.1918) Экипажини Дитрих юклаган „Мориц“, Реймс шимолидаги Форт-Ла- Помпелда франсуз қўшинлари билан жанг пайтида, қобиқ кратерига урилган, ундан чиқишга уриниш билан двигател ҳаддан ташқари қизиб кетди. Ҳужум муваффақияцизликка учрагани ва немис пиёдалари орқага чекиниши сабабли, танк қўмондони лейтенант Фуксбауэр танкни ташлаб, орқага чекинишга қарор қилди. Машинани портлатишга қарор қилинди. Фелдвебел Лейнауэр, унтер-офицер Дитрих ва ҳайдовчи Ёхан Маер танкни душманга қолдирмаслик учун портлатиб юборишди. Вазифа бажарилди, лекин айни пайтда Леинауэр вафот этди. Шампандаги ҳужум учун Сепп Дитрих 1-даражали Темир хочни олди ва 1918-йил 5-июлда у тож ва қиличлар билан 3-даражали Бавария ҳарбий хизматлари учун хочи билан тақдирланди. 1918-йил 15-июлда Дитрих Соиссонснинг жануби-шарқидаги ҳужумда қатнашди (А7В Wолф танкининг экипажи (қўмондон Фучсбауэр). Аммо унинг жанговар машинаси ҳужум бошида шикастланган. 1918-йил октябр ойининг бошларида 13-танк баталони Камбрадан шимолга юборилди, у ерда бир нечта танк баталонлари тўпланган эди. 1918-йил ноябрда барча танкларини йўқотиб, 13-баталон Германияга олиб кетилди. Германия империясида инқилоб бошланди. 1918-йил 9-ноябрда Германия императори Вилгелм ИИ мамлакатни тарк этиб, Голландия чегарачиларига таслим бўлди. Бутун мамлакат бўйлаб қўшинларда аскарлар депутатлари Советлари тузила бошланди. Бавариянинг 13-танк баталонида комиссар Зепп Дитрих биринчи раис этиб сайланди. 1918-йил 16-ноябрда Бавария танкерлари (танкларсиз) Бавария пойтахти Мюнхенга этиб келишди, у ерда тез орада баталон тарқатиб юборилди ва Дитрих ўзининг эски 7-Бавария дала артиллерия полкига ёзилди. 1919-йил 26-мартда Сепп Дитрих вице-ваҳмистер унвони билан армиядан расман демобилизация қилинди[3].

Фреикорпс

Урушдан кейин Дитрих Ариосопҳиcал „Туле“ жамияти томонидан ташкил этилган „Оберланд“ („Оберланд“) Юқори Бавария кўнгиллилар корпусига қўшилди ва 1919-йил май ойида Бавария Совет Республикасини тугатишда қатнашди. Мюнхенни эгаллаб олиш учун у Туле жамияти томонидан Оберланд Фреикорпс таркибида жанг қилган аъзолари учун ташкил этилган қиличли свастика хочи билан тақдирланган. Баварияга қайтиб, у Бавария қуруқлик полициясининг ўқув бўлимига кирди. 1919-йил 1-октябрда унтер-офицер унвони билан. 1920-йил 24-февралда ўқув курси охирида ва сержант унвони билан Мюнхен-Обершлисшаймда жойлашган қуруқлик полициясининг 1-гуруҳи разведка взводига командир этиб тайинланди. 1921-йил 17-февралда (К.Залесский — 18-феврал) 24 ёшли Барбара (Бетти) Сеидлга уйланди, у билан 1937-йил апрелигача турмуш қурган. 1921-йилда Оберланд кўнгиллилар корпуси таркибида у Юқори Силезияни поляклардан ҳимоя қилишда қатнашди. 1921-йил 3-майда Полша қўшинлари (ўз-ўзини мудофаа бўлинмалари деб аталади) Франсия ҳомийлигида Юқори Силезияга бостириб киришди. Ғолиб мамлакатлар Германия ҳукуматини ушбу можарода мунтазам Рейхсвер бўлинмаларидан фойдаланишни тақиқлаш ҳақида расман огоҳлантирдилар. Шунинг учун кўнгиллилардан фойдаланишга қарор қилинди (Рейхсвер томонидан яширинча қурол ва пул билан қўллаб-қувватланган). Дитрих Теиа ҳужум баталонининг 2-ротаси таркибида Юқори Силезияга келди (ВИ асрдаги Острогот қироли номи билан аталган, у узоқ вақтдан бери Шарқий Рим легионлари билан Италия устидан ҳокимиятни тортишиб келган). 20-май куни „Оберланд“ ва бошқа кўнгиллилар Полша ўзини-ўзи мудофаа бўлинмаларига қарши ҳужум бошладилар (ҳозирда улар Полша армиясининг бригадаси ва франсуз ҳарбий маслаҳатчилари томонидан қўллаб-қувватланган). 21-май куни Аннаберг жангида (1918-йилдан кейин немис қўшинлари томонидан ғалаба қозонган ташқи душман билан биринчи ҳарбий тўқнашув) кўнгиллилар душманни учиб кетишди, шундан сўнг Тейжа ҳужум отряди ва Юқори Силезия ўз-ўзини жангчилари. Мудофаа аллақачон давлат рамзи бўлишни тўхтатган ва расмий равишда Веймар Республикасининг қора-қизил-сариқ байроғи билан алмаштирилган Кайзер Германиясининг қора ва оқ қизил байроғини кўтарди. Худди шу куни Антанта давлатлари Германия ҳукуматини кўнгиллиларни фаоллаштиришга йўл қўйилмаслиги ва Полша армияси қисмларининг Юқори Силезияга келиши эҳтимоли ҳақида огоҳлантирди. Берлин кўнгиллиларни расман тақиқлаб қўйди ва уларни қўллаб-қувватлашдан бутунлай воз кечди. Шунга қарамай, кўнгиллилар корпуси Полшанинг ўзини ўзи мудофааси томонидан Юқори Силезияни босиб олишининг олдини олишга муваффақ бўлди ва Франко-Полшанинг ушбу минтақани Полша таркибига киритиш режаларини пучга чиқарди. 1921-йил июл ойининг бошларида Лондон (бошиданоқ Полша аралашувига қарши бўлган) Франсияни полякларни Полшага қайтаришга кўндиришга муваффақ бўлди. Дитрих, 1921-йил октябргача Силезияда қолди ва Мюнхен полициясида ўз вазифаларини бажариш учун қайтиб келди. 1921-йил ноябрда Берлин ва Антантанинг босими остида Бавария ҳукумати Оберланд кўнгиллилар корпусини тарқатиб юборди. Тўғри, бундан олдин, октябр ойида барча собиқ Оберланд кўнгиллиларини бирлаштирган Оберланд Иттифоқи (Бунд Оберланд) бутунлай қонуний равишда ҳарбий бўлмаган сиёсий ташкилот мавжуд эди. 1923-йил 2-сентябрда Гитлер ўзининг ҳужум отрядларини (СА), Оберланд иттифоқини ва жуда ўхшаш Император байроғини (Реичсфлагге) бирлаштирган Германия жанговар иттифоқини (Деуцче Кампфбунд) яратди[4].

Пиво тўнтариши ва НСДАПга кириш

1923-йил 8 ва 9-ноябрда Дитрих Оберланд Иттифоқи таркибида (тахминан 800 киши, асосан Биринчи жаҳон уруши фахрийлари) Гитлер — Лудендорфф пиво зарбасида қатнашган ва бунинг учун у ордени билан тақдирланган. Дитрих фаол иштирок этмаган бўлса-да, 1934-йилда қон. Гап шундаки, Оберланднинг 1-баталони зарбанинг биринчи кунида казармада қамалган ва 9-ноябр куни 2-баталон маршрутдан бироз четга чиқди ва асосий тадбирларда қатнашмаган ҳолда тинч йўл билан қуролсизлантирилди. Рейхсвернинг қисмлари томонидан. Қўзғолон бостирилгандан сўнг, у полициядан бўшатилди (1924) ва давлат хизматидан четлаштирилди, шу сабабли у Австрия тамаки компаниясининг тамаки дўконида сотувчи, пабда официант бўлиб ишлаган. ёқилғи қуйиш шохобчасига ёнилғи қуювчи бўлиб, рўзғорини ғалати ишлардан олган. Ниҳоят, Кристиан Вебер уни гаражига олиб борди (бир вақтлар у Гитлерга энг яқин одамлардан бири ҳисобланган, аммо алоҳида мартаба яратмаган). Ишончли нацист Wебер НСДАП ғояларини у билан учрашишдан олдин ҳам баҳам кўрган Дитрихни Гитлер партиясига қўшилишга кўндиради. 1924-йил май ойида Дитрих Рейхстагга сайловлар учун НСДАП сайлов кампаниясида иштирок этди (натижада Германия парламентидаги 491 ўриндан 12 таси). 1928-йил 1-майда НСДАП (аъзолик картаси Но89015), 5-майда — СС (шахсий рақами 1177) га, 1928-йил 1-июнда СС Штурмфюрер унвонини олди. Дитрих Мюнхенга СС ҳужумини бошқарган ва шунинг учун Мюнхенда бўлганида Гитлерни қўриқлаш мас’улияти юкланган. Ўша пайтда Гитлер асосан Бавария пойтахтида эди ва шу тариқа Дитрих ўзини Фуҳрернинг яқин доирасига олди. Дитрих оддий хулқ-атвори ва қўпол ҳазил туйғуси билан эътиборни тортди, у зўр спортчи бўлса-да, у бокс, қиличбозлик, от спорти ва лойдан отишни яхши кўрарди. Кўп ўтмай, Гитлер идеал қўриқчи деб ҳисоблаган Жозеф (Сепп) бўлажак Фуҳрернинг севимлисига айланди. Тез орада Мюнхендаги СС ҳужуми СС Штурмбанн (баталён) га кенгайтирилди ва Дитрих 1928-йил 1-августда автоматик равишда СС Штурмбаннфюрерига айланди. 1929-йил сентябр ойида у 1-СС стандартининг бошига тайинланган (СС-Стандарте „Стурм 1“, кейинчалик — „СС-Традитионсстурм“) (жойлашуви — Мюнхен), шунинг учун Бавария пойтахтидаги барча СС аскарлари Дитрихга бўйсунишди. Аслида, у раҳбарнинг шахсий қўриқчилари қўмондони бўлиб қолди. ССда фақат Рейхсфюрер СС ва бир нечта амалдорлар маош олганлиги сабабли, партия Дитрихни НСДАП Франз Эҳер Верлаг ГмбҲ (Франз Эҳер Верлаг ГмбҲ) марказий партия нашриётида қадоқловчи сифатида иш топди. Бу иш ССга кўп вақт ажратишга имкон берди. Гитлер уни доимий равишда ўзи билан мамлакат бўйлаб автоулов саёҳатларида олиб кета бошлади, гарчи ҳозиргача „ихтиёрий равишда“ бўлса-да, аммо бу мартаба тез ўсишига ёрдам берди. Бир қатор ҳолларда Дитрих рейхсфюрер СС Юлий Шрекнинг шахсий ҳайдовчисини (партия фондидан маош олган) алмаштирди.

Нацистлар нарвонига кўтарилиш

1930-йил 11-июлда Дитрих 1-СС Абшнитни (бир нечта СС стандартларини бирлаштириш) бош қароргоҳи Мюнхенда бошқарган. У бу лавозимда 1931-йил 14-августгача ишлаган. 1930-йил 14-сентабрда СС Стандартенфюрер Ёзеф Дитрих Қуйи Бавариядаги 5-сайлов округида НСДАПдан Рейхстагга аъзо бўлди (нацистлар партиясидан 107 депутат сайланган). 1930-йил 31-октябрда СС Оберфюрер (10.10.1930) Сепп Дитрих 1-СС Абшните қўмондони билан бирга Жанубий СС Оберабшнитни ҳам бошқарган. Унинг қўмондонлиги остида Германия жанубидаги Генерал ССнинг барча қисмлари бор эди. Шунингдек, 1931-йил 11-июлдан 1-августгача у штаб-квартираси Брауншвейгда жойлашган 4-СС штаб-квартирасининг қўмондони ҳисобланган. Аммо бу тайинланишларнинг барчаси билан Дитрихнинг вазифалари бир хил эди — Гитлер хавфсизлигини таъминлаш. У 1932-йилги президентлик сайловларида Гитлерга Германия бўйлаб саёҳатларида ҳамроҳлик қилган кичик тансоқчилар гуруҳи (СС Беглеиткоммандо Дер Фüҳрер) учун одамларни шахсан танлади. Бу СС эркаклар қора мотоцикл курткалари ва бошларида учувчи дубулға кийган эдилар. Револвер ва бегемот териси қамчи билан қуролланган. Бошқа томондан, Дитрихга Нацистлар партиясининг Мюнхендаги қароргоҳини — Қўнғир уй номи билан машҳур бўлган Барлоу саройини ҳимоя қилиш вазифаси ишониб топширилган. 1932-йил 31-июлда Германия Рейхстагига навбатдаги сайловлар бўлиб ўтди. Дитрих ўзининг туғилган 25-сайлов округи Юқори Бавария — Свабия бўйлаб юрди. Ушбу сайловларда НСДАП 230 ўринни қўлга киритди (бири Зепп Дитрих учун). 1932-йил 1-октябрда у штаб-квартираси Гамбургда жойлашган Север Оберабсчнитт компаниясининг бошлиғи лавозимига тайинланди, у 1933-йил 19-апрелгача бу лавозимни эгаллади. 1932-йилда канслер Франс фон Папен янги сайланган, аммо итоациз Рейхстагни тарқатиб юборди ва 6-ноябрга янги сайловлар ўтказди. Янги парламентга 196 нафар фашист вакиллари, жумладан Дитрих (25-округда) кирди. 1933-йил 30-январда Рейх президенти Ҳинденбург Адолф Гитлерни Германия канслери этиб тайинлади[5].

Нацистларнинг ҳокимият тепасига келиши. Узоқ пичоқлар кечаси

Урушдан олдинги Германияда сўнгги сайловлар 1933-йил 5-мартда бўлиб ўтди. Дитрих уларнинг барчаси учун битта сайлов округида номзодини қўйди ва яна сайланди. У Учинчи Рейхнинг охиригача Рейхстаг аъзоси бўлиб қолди. 1933-йил 17-мартда Гитлер император канцлери учун қўриқчи ташкил қилишни буюрди. Дитрих фюрернинг топшириғини бажариб, „СС бош қароргоҳи Берлин“ (СС-Стабсwаче Берлин) СС бўлинмасини тузди ва унга 117 кишини танлади. Дитрих ҳақиқатда рейхсфюрер Ҳиммлернинг бўйсунишидан чиқарилди ва тўғридан-тўғри Гитлерга бўйсунди. Рейхсфюрер буни амалга оширмади. Бу жуда ёқади, бундан ташқари, у Дитрих билан ҳар доим бир-бирини ёқтирмас эди. Аммо Гитлернинг қарорлари Ҳиммлер учун қонун эди ва охирги кунларгача у Дитрих билан тенг муносабатда бўлди. Дитрих одатдагидек фюрерларни эмас, қўл остидаги офицерларни чақиришга ҳаракат қилди. ССда, лекин у тақиқланган эди (Ҳиммлернинг таклифи билан). Аммо Ҳиммлер Дитрихни баталонларни босқинчилар деб аташга мажбур қила олмади ва Ҳиммлер компанияларни ҳужумга чақира олмади (гарчи СС номлари 1932-йилгача қоғозда ишлатилган бўлса ҳам). Дитрих яхши спортчи эди ва унинг севимли машғулотлари ҳарбий спорт турлари — отиш ва мотоцикл учун жуда мос эди. 1933-йил 24-ноябрда у штаб-квартираси Берлинда бўлган Оберабшнитт Восток (СС — Оберабшнит Ост) бошлиғи этиб тайинланди (тайинланиш белгиланган — 10/01/1933). Назарий жиҳатдан, Дитрих Рейхнинг пойтахтида ССнинг катта раҳбари бўлди, лекин аслида у ҳеч қачон бу оберабшнитнинг ишлари билан шуғулланмаган. Дитрих номинал равишда бу лавозимни 1945-йил майгача эгаллаган (1939-йил 14-ноябрда бу Оберабшнит „Спреэ“ (СС-Оберабшнит Спреэ) номи билан машҳур бўлди. 1934-йил июн ойининг ўрталарида Дитрих Гитлерга Бенито Муссолинини кўриш учун Италияга сафарида ҳамроҳлик қилди. 27-июн, чоршанба куни Дитрих Фуҳрернинг буйруғини бажариш учун Император уруш вазирлигининг Вермахт бўлими бошлиғи генерал-маёр Валтер фон Рейченау билан Леибстандарте ходимлари ва ўқотар қуролларни топшириш учун транспорт воситаларини қабул қилиш учун учрашди. пулемётлар, шу жумладан, Бавария. 29-июн куни Дитрих Бад Годесбергга, Дрезден меҳмонхонасига келди ва у ерда Фуҳрерга қўшилди. У ердан улар Боннга жўнаб кетишди ва у ерда уч двигателли Жункерсга ўтиришди ва 30-июн куни эрталаб соат 4 да Мюнхенга этиб келишди. Бундан олдин, ярим тунда Дитрих Лейбстандартнинг иккита компаниясини Кауферин станциясида (Мюнхен шаҳри атрофида) тўплаш ва ҳаракатга тайёр бўлиш буйруғини олди. Мюнхенга келгач, Дитрих дарҳол ўз халқини бошқарди. Кауфериндан Дитрихнинг одамлари Эрнст Ром ва унинг СА қўл остидагилари пансионатда бўлган Бад Висси шаҳрига йўл олишди. Аммо улар манзилига етиб боришганида, аллақачон тугаган эди. Бўрончилар Мюнхенга олиб кетилиб, Стаделхайм қамоқхонасига жойлаштирилди. Шундай қилиб, „Узоқ пичоқлар кечаси“ нинг биринчи босқичида Дитрих ва унинг одамлари Мюнхен яқинидаги қишлоқ йўлларида юриш билан шуғулланишди. Бад Wиэссеэ-да Дитрих янги буйруқ олди — зудлик билан Мюнхенга қайтиш, Фуҳрер ихтиёрида. Бриннерстрассе 45 („Жигарранг уй“ деб аталадиган жой) га келганида, Дитрих Гитлернинг қўлидан СА раҳбарларининг рўйхатини олди, бу ерда фюрернинг қўли хоч билан отиб ташланган. Дитрих тезда жамоани йиғди ва унинг бошида Стаделхайм қамоқхонасига борди, улар тахминан 19 соатда етиб келишди. Ушбу воқеаларнинг тугаши ҳақидаги версиялардан бирида айтилишича, Дитрих ўз одамларини сафга қўйиб, маҳбусларни олиб чиқишни буюрган … Мюнхен қамоқхонасидаги бошқа юқори мартабали бўрончилар билан бирга, шаҳар полицияси бошлиғи СА Обергруппенфüҳрер Август Шнайдхубер, Биринчи жаҳон урушининг фронт аскари ва Дитрихнинг узоқ йиллик дўсти ҳам отиб ўлдирилган. Берлинда Леибстандарте ҳаракатларига СС-Штурмбаннфüҳрер Мартин Колросер бошчилик қилди. 1934-йил 1-июлда ушбу „операцияни“ бенуқсон ўтказгани учун Жозеф Дитрих СС Обергруппенфüрер унвонига сазовор бўлди (ўша пайтда СС иэрархиясидаги энг юқори даража).

"Гуллар уруши"

1935-йил 28-февралда Дитрих Леибстандарте гуруҳининг бошида Саар пойтахти — Саарбрюкенга кирди. Келажакда Дитрих Гитлерга мамлакат бўйлаб саёҳатларда ҳамроҳлик қилди ва унга бўйсунувчи Лифе Стандард аскарлари Фуҳрер жойлашган деярли барча жойларда фахрий қоровул сафини олиб юрдилар. 1936-йилда Лейбстандарт бўлинмалари биринчи бўлиб Рейн демилитаризация зонасига киришди. Дитрих аскарнинг зукколиги, жасорати бор эди, аскарлар уни яхши кўришарди, лекин унинг ҳарбий-назарий даражаси унчалик юқори эмас эди. Ва у буни тушунди — 1936-йилда у Зоссендаги моторли бўлинма командири курсини, 1938-йилда эса Вюнсдорфдаги танк мактабида танк дивизияси командири курсини ўқиди. Мослашувчан ва ўзига ишонган Дитрих доимий равишда СС раҳбарияти билан ҳам, бошқа давлат ва армия органлари билан ҳам тўқнашувларга аралашиб турарди. Пол Хауссер билан зиддият 1938-йил баҳорида авж олди. Хауссернинг орқасида Ҳиммлер турарди ва Гауссер Дитрихнинг яқинлашиб келаётган истеъфоси ҳақида очиқ гапирди. Аммо охирги дақиқада Ҳиммлер муроса излай бошлади. Дитрих ҳам ҳаддан ташқари узоққа кетганини тушунди ва ортга қайтди. Натижада, Дитрих ўзининг қўл остидагилари СС мустаҳкамлаш бўлинмалари дастурида иштирок этишлари учун янги СС полкини — Фуҳрерни шакллантириш учун Лифе Стандард-дан ходимларни ажратишга рози бўлди ва Хауссер тайёргарлик даражасини текшириш ҳуқуқини олди. ҳаёт стандарти. 1937-йилда Дитрих Карлсруэдаги таниқли пиво заводи эгасининг қизи Урсула Монингер (1915-йилда туғилган) билан учрашди. Иккаласи ҳам турмуш қурган бўлишига қарамай, уларнинг ишқий муносабатлари тез ривожлана бошлади (уларнинг алоқаси туфайли Дитрихнинг учта ўғли бор эди — Wолф Диэтер (1939), Лутз (1943-йил 20-март) ва Гётз Ҳубертус (1944-йил 23-ноябр).

1938-йил март ойида фюрернинг шахсий қўриқчиси Австрия Ансчлуссини амалга оширган генерал-лейтенант Хайнц Гудерианнинг ХВИ корпусига киритилди. Уларга Гитлернинг она шаҳри Линцни босиб олиш буюрилди. Ушбу „операция“ учун Дитрих 1938-йил 13-мартда „Хотира“ медалини олди. Худди шу корпус таркибида Дитрих жангчилари Судетни (1938-йил октабр) ва Чехияни босиб олишда (1939-йил март) қатнашдилар. Бунинг учун Дитрих 1938-йил 1-октябрда Прага қал’аси токаси билан хотира медали билан тақдирланди.

Жозеф Дитрих (чапда) 1945-йил январда фронтда

Иккинчи жаҳон уруши

Дитрих учун уруш 1939-йил 1-сентябрда, унга ишониб топширилган бўлинма Полшага бостириб кирганида бошланди. Леибстандарте Лодз ва Варшава учун жангларда, Бзурадаги жангда қатнашган. Сентябр ойининг охирида СС Модлин яқинига кўчирилди. Дитрихнинг ўзи, 25-сентябр куни, 15-мотоцикл ҳужумининг бошида, Гитлер жойлашган Гузовга келди, аммо Модлин фақат 29-сентябрда йиқилди. Гитлер дарҳол Дитрихга 2-даражали Темир хочга қилич берди ва 27-сентябрда у 1-даражали Темир хочга қилич берди. Полша кампанияси охирида Леибстандарте Прагага кўчирилди (у 1939-йил 4-октябрда келган), у ерда ишғол функцияларини бажарган. Бироқ, Дитрих ўз бўлинмасида узоқ қолмади ва ой охирида Берлинда эди. У Голландия операциясида ва франсуз кампаниясида қатнашган, бунинг учун 1940-йил 4-июлда Рицар хочи билан тақдирланган. 1940-йил 19-ноябрда Ваффен-СС генерали унвонини олди. 1941-йил бошида Дитрих қўмондонлиги остидаги бўлинма „Леибстандарте СС Адолф Гитлер“ СС бригадаси деб ўзгартирилди. 1941-йил март-апрел ойларида у Болқонда, 1941-йил июн — 1942-йил июлда — СССР ҳудудида жанг қилди („Леибстандарте“ „Жанубий“ армия гуруҳининг заҳираси таркибига кирган ва керак бўлганда битта ёки бирига бириктирилган. бошқа армия). У 1941-йил ноябр-декабр ойларида Ростов жангида ажралиб турди, бунинг учун 1941-йил 31-декабрда Рицар хочига эман барглари билан тақдирланди. 1942-йил ноябр ойида бригада моторли дивизияга айлантирилди. 1943-йил январ-март ойларида у Харков учун учинчи жангда қатнашди. 1943-йил 14-мартда у эман барглари билан рицарнинг хочига қилич билан тақдирланган. 1943-йил июлдан 1944-йил августигача у 1-чи СС Панзер корпусининг Леибстандарте СС Адолф Гитлерга қўмондонлик қилди. 1944-йилда Дитрихнинг тўғридан-тўғри қўмондони фелдмаршал Эрвин Роммел уни ўз томонига ўтказишга муваффақ бўлди, Дитрих Гитлерга қарши давлат тўнтариши содир бўлган тақдирда унинг корпуси фақат Роммелнинг буйруғини бажаришига ваъда берди. 1944-йил июн ойидан Нормандиядаги жангларда қатнашди. 1944-йил 1-августда у СС Оберст Группенфюрер ва СС Панзер қўшинлари генерал-полковниги унвонини олди. 1944-йил 6-августда у эман барглари ва қиличлари билан Рицар хочининг олмослари билан тақдирланди ва ушбу юксак мукофотни олган 27 кишининг ўн олтинчиси бўлди. 1944-йил 9-августдан 5-панзер армияси қўмондони. 1944-йил 6-сентябрда у Арденнесга қарши ҳужум учун мўлжалланган 6-Панзер армиясининг қўмондони этиб тайинланди. У ҳужум режасини реал эмас деб ҳисоблаб, унга қарши чиқди. 1944-йил декабр — 1945-йил январ ойларида у Арденнес операциясида қатнашди, у ерда армия иттифоқчиларнинг юқори кучларидан жиддий йўқотишларга дуч келди. Ҳужум муваффақияцизликка учраганидан сўнг, Дитрих армияси Балатон кўли ҳудудида қарши ҳужумни ўтказиш учун Шарққа кўчирилди. 1945-йил март ойидан бошлаб, Қуйи Австрия ҳудудида тузилма қайта ташкил этилгандан сўнг, Венгриядаги жангларга қўмондонлик қилди. Вермахтнинг Иккинчи Жаҳон урушидаги сўнгги ҳужум операцияси бўлган „Баҳор уйғониш“ операцияси пайтида Тигер ИИ ва Пантер танклари ёрдамида жадал ҳужумлар Совет мудофаасининг икки эшелонини кесиб ўтишга муваффақ бўлди, аммо вазифани бажара олмади ва Дунай дарёсига этиб бормади, бу Гитлернинг ҳужумига олиб келди. ғазаб, 1945-йил 14-мартда „шармандаланган“ 6-СС Панзер армиясининг барча ходимларига фахрий енг ленталарини тақишни тақиқлади.

Мағлубиятдан кейин Дитрих чекинаётган армияни Австрия ҳудудига олиб кирди. 1945-йил апрел ойида Дитрих қўшинларига Вена мудофааси топширилди. 13-апрелда Гитлернинг қатъий тақиқига қарамай, у ўз армиясининг қолдиқларини Венадан олиб чиқиб кетди. 1945-йил 8-майда Иосиф Дитрих 6-СС Панзер армиясининг қолдиқлари билан бирга Австриянинг Кремс шаҳри яқинида 7-АҚШ армиясининг 36-пиёда дивизияси аскарларига таслим бўлди.

Жозеф Дитрих қамоқда

Урушдан кейин

Германиянинг Америка ишғол зонасида бўлганида, у уруш жиноятида айбланган — Арденнес операцияси пайтида асирга олинган АҚШ армияси аскарларини СС қўшинлари томонидан йўқ қилиш учун ноқонуний буйруқ берган ва Женева конвенциясини бузган. 1929-йил Малмеди (Белгия) чеккасида отилган ҳарбий асирларни даволаш тўғрисида. 1946-йил май ойида у айбдор деб топилиб, умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинди. 1949-йил март ойида АҚШ Сенатининг Қуролли кучлар қўмитаси „Малмедидаги қирғин“ тергови қўпол қонунбузарликлар ва айбланувчига нисбатан ноқонуний таъсир кўрсатиш усулларини қўллаш билан олиб борилганлигини тан олди, шу сабабли маҳкумларга нисбатан жазо чоралари қўлланди. кейинчалик кўриб чиқилди (шу жумладан, умрбод қамоқ жазоси 25 йил муддатга озодликдан маҳрум қилиш билан алмаштирилди). Бутуниттифоқ апелляция комиссиясининг қарорига кўра, бошқа немис уруш жиноятчилари билан бирга Ландсберг қамоқхонасида америкаликлар ҳимоясида бўлган Жозеф Дитрих (инглизча: Бирлашган Иттифоқ-Германия Афв этиш кенгаши) 1955-йил 22-октябрда жазони ўташдан яширинча озод қилинди. 1956-йилда у Ғарбий Германия ҳукумати томонидан 1934-йилда Гитлер буйруғи билан СА раҳбарларининг ўлдирилишида иштирок этганликда айбланиб ҳибсга олинган („Узоқ пичоқлар кечаси“). Суд жараёнида СА штаб бошлиғининг собиқ ўринбосари Макс Юттнер билвосита Дитрих фойдасига гувоҳлик берди, у Ром бир неча бор фашистлар элитасини ҳокимиятдан четлатиш ва қуролли милицияни шакллантиришни назарда тутувчи „хавфли режалар“ ни бир неча бор ифода этганини даъво қилди. 1957-йил 14-майда Мюнхен ҳай’ати томонидан ишни кўриб чиқишда Дитрих айбдор деб топилди ва 18 ойлик қамоқ жазосига ҳукм қилинди. У 1958-йил август ойидан шу қамоқхонада жазо муддатини ўтаган, 1958-йил 2-февралда соғлиғи ёмонлашгани сабабли муддатидан олдин озод қилинган. У умрининг қолган қисмини Людвигсбургда ўтказди. Хотини у билан барча муносабатларни узганлиги сабабли, у бутун вақтини уруш фахрийлари ва овчилик мақомларини тан олишга интилган СС қўшинларининг собиқ аъзоларининг ўзаро ёрдам жамиятида ишлашга бағишлади. Содиқ нацист бўлиб, у 1966-йил 21-апрелда 73 ёшида юрак хуружидан вафот этди. У Людвигсбургнинг Янги қабристонига дафн қилинди. Унинг дафн маросимида 6000 дан ортиқ одам қатнашди, улар орасида собиқ СС аскарлари ҳам бор.

Зепп Дитрих ҳақида замондошлар

Унинг „ҳамкасблари“ нинг Дитрихга бўлган муносабати, асосан, маданий, маърифий ва касбий маънода ССда тез мартаба қилган бу одам ҳарбий қўмондонликда муҳим лавозимларни эгаллаганлиги ва энг юқори мукофотларга сазовор бўлгани билан боғлиқ эди, вилоят бургери, кичик дўкондор ва сержант даражасида қолди. Шундай қилиб, фелдмаршал Герд фон Рундстедт уни „муносиб, аммо узоқ эмас“ одам деб ҳисоблади ва 1939-йилда Леибстандарте СС „Адолф Гитлер“ штаб бошлиғи бўлган СС Обергруппенфüрер Вилгелм Биттрих шундай деб эслади: „Мен қандайдир тарзда ўтказдим. бир ярим соат давомида ходимлар харитаси ёрдамида Зепп Дитрихга вазиятни тушунтиришга ҳаракат қилди. Бу мутлақо фойдасиз эди. У умуман тушунмади“.

Ҳарбий унвонларни бериш

  • СС — Штурмфüрер (1928-йил 1-июн)
  • СС — Штурмбаннфüҳрер (1928-йил 1-август)
  • СС Стандартенфüҳрер (1929-йил 18-сентябр)
  • Оберфüрер СС (1930-йил 10-октябр)
  • СС Группенфüҳрер (1931-йил 18-декабр)
  • СС Обергруппенфüҳрер (1934-йил 1-июл) ва СС қўшинлари генерали (1940-йил 19-ноябр)
  • СС Оберстгруппенфüҳрер ва СС Панзер қўшинлари генерал-полковниги (1944-йил 1-август)

Манбалар

  1. ↑ „Сепп Диэтрич — Лехикон дер Wеҳрмачт“. 2009-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 5-октябр.
  2. ↑ „Жосеф «Сепп» Диэтрич“. 2022-йил 28-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 21-феврал.
  3. ↑ Залесский К.. Командиры "Лейбштандарта". "Издательство Астрель", 2006 — 20-бет. 
  4. ↑ „Жосеф «Сепп» Диэтрич (1892—1966) — Финд А Граве Мемориал“. 2012-йил 13-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 21-феврал.
  5. ↑ „Диэтрич, Жосеф «Сепп» — Wорлд Wар 2 Аwардс.cом“. 2022-йил 28-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 1-июл.

Ҳаволалар