Jozef D. Piston
Жозеф Доминик Пистон (1939-йил 17-сентабрда туғилган) америкалик собиқ ФҚБ агенти бўлиб, 1976-йил сентабрдан 1981-йил июлгача Донни Браско сифатида яширин равишда ишлаган, асосан Бонанно жиноятлари оиласига кириб боришнинг бир қисми сифатида ва камроқ даражада Коломбо жиноят оиласи, Ню-Ёрк шаҳридаги мафиянинг бешта оиласидан иккитаси[1]. Пистон 1969-йилдан 1986-йилгача исте'фога чиққунга қадар 17 йил давомида ФҚБ агенти бўлган. Пистоне томонидан тўпланган далиллар 200 дан ортиқ айбловлар ва мафия а'золарининг 100 дан ортиқ судланишига олиб келди ва унинг кириб келиши учун мас'ул бўлганларнинг ба'зилари бошқа мафиячилар томонидан ўлдирилган.
| Жосепҳ Д. Пистоне | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
Жосепҳ Доминиcк Пистоне 1939-йил 17-сентябр Эриэ, Пеннсйлваниа, У.С. |
| Касби | ФБИ спеcиал агент |
| Фаолият йиллари | 1969–1986 |
| Турмуш ўртоғи | Маггиэ Пистоне |
| Болалари | 3 |
Пистон узоқ муддатли яширин ишда кашшоф эди. 1972-йилда вафот этган ФҚБнинг собиқ директори Ж. Эдгар Гувер агентларнинг бузилиши хавфи туфайли ФҚБ ходимларининг яширин ишлашини истамади;[2] Пистоннинг иши кейинчалик ФҚБни фақат ма'лумот берувчиларга таяниш ўрнига махфий агентлардан фойдаланиш ҳуқуқни муҳофаза қилишда муҳим восита эканлигига ишонтиришга ёрдам берди[3]. Пистон ўзининг 1988-йилда чоп этилган Донни Браско: Мафиядаги яширин ҳаётим, Донни Брасконинг ҳаёти ҳақидаги 1997-йилги филмнинг асоси бўлган китобида ўзининг яширин тажрибасини батафсил баён қилган.
Эрта ҳаёт ва мартаба
Пистон 1939-йилда Пенсилвания штатининг Эри шаҳрида туғилган[4][5]. У Калабрия ва Сицилия мероси бўлиб , Ню-Жерси штатидаги Патерсон шаҳрида ўсган у ерда Эасциде Ҳигҳ Счоолда ўқиган[1][4][6]. У Патерсон штат коллежида (ҳозирги Уилям Патерсон университети) ўқиган 1965-йилда антропология бўйича илмий даража олган[4][4].
У 1969-йилнинг 7-июлда ФҚБга қасамёд келтиргунга қадар 10-сонли Патерсон мактабида ва уч йил давомида денгиз разведкаси идорасида ўқитувчи бўлиб ишлаган ва Флорида штатидаги Жексонвиллга тайинланган[2][7][4]. 1974-йилда у юк машинаси ва ўғирлаш бўлимида ишлаш учун Ню-Ёркка кўчирилди[2]. 18 ғилдиракли юк машиналари ва булдозерларни ҳайдаш қобилияти туфайли унга охир-оқибат автомашинани ўғирлаш ҳалқасига кириб, яширин иш берилди, бу топшириқ 30 дан ортиқ ҳибсга олинган ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларида Пистоне учун каттароқ профилга олиб келди[4].
ФБИ мартабаси Донни Браско
1976-йилнинг баҳорида Пистоне Бонанно жиноятлар оиласига ихтиёрий равишда кириб борди, бу иш учун унинг италян тилини яхши билиши, Сицилия мероси ва Патерсондан олинган мафия ўзига хослиги ҳақидаги билимлари жуда мос эди[5][2]. Яширин операция учун Доналд "Донниэ" Брасконинг сохта идентификатори яратилган бўлиб, у паст даражадаги марварид ўғриси сифатида ишлаган[4][2]. ФБИ гемология курсларини ўз ичига олган кенг қамровли тайёргарликдан сўнг, у марварид ўғриси сифатида яширинган[2][5].
Операцияга бир вақтнинг ўзида иккита операция ўтказиладиган жойдан кейин „Сун-Аппле“ код номи берилди: Маями („Қуёшли Маями“) ва Ню-Ёрк шаҳри („Катта олма“). Ойлик режалаштиришдан сўнг, 1976-йилнинг сентабр ойида Пистон ўзининг яширин операциясини бошлади - дастлаб олти ой давом этиши керак бўлган операция бир неча йилга айланди. ФҚБ Пистоннинг номини офис варақлари ва унинг шахсий файлида ўчириб ташлади; Ким қўнғироқ қилиб, уни сўраса, у ерда бундай исмли одам ишламаганлиги айтилади[2]. Унинг ҳамкасблари, дўстлари ва хабарчилари унга нима бўлганини билишмаган[2]. Операциянинг асл мақсади катта вақтли тўсиқлар ва юк машиналарини ўғирлаш бўлиб, бу ўз навбатида мафияга олиб келади[2]. Пистон мафияда ишлаганида, уюшган жиноятчиликдаги энг беқарор ҳокимият курашлари пайтида оломоннинг фаолияти ҳақида ма'лумот берди[4][2].

Пистоне Коломбо оиласидан Жиллй Греcа экипажида шерик бўлиш йўлида ишлади, унинг экипажи асосан ўғирлаш ва ўғирлик билан шуғулланган[7][2]. Таҳминан олти ой ўтгач, Пистоне Энтони Мирра билан муносабатларни ривожлантириш орқали Бонанно оиласига ўтди[7]. Мирра қамоққа юборилганида, Пистоне Бонанно аскари Бенжамин „Лефтй“ Руггиэро томонидан мафия йўллари бўйича дарс берди, унинг капитани Майк "Мими" Сабелла эди[7]. Пистон, шунингдек, Милwаукеэ жиноят оиласи Френк Балистриэри билан савдо автоматлари билан муомала қилган[7]. 1979-йилда Кармин Галантенинг ўлдирилишидан сўнг, Пистоне капитан Доминик „Соннй Блаcк“ Наполитанога хабар берди[7].
Пистон Флорида штатидаги Ҳолидай шаҳридаги даромадли бизнес учун мас'ул эди, у Кинғс Cоурт Боттле Cлубни очган ва бошқарган[2]. Флоридада Пистоне Тони Росси сифатида яширин ишлайдиган бошқа ФҚБ агенти билан ишлаган. Кейинчалик Наполитано Пистоне билан боғланиб, у яратган одам бўлишини умид қилган[8]. Алфонс „Сонни Ред“ Инделикатони ўғли Энтони „Бруно“ Инделикатони ўлдириш учун[9]. 1981-йил май ойида бўлиб ўтган учрашувни ўтказиб юборганидан кейин ўлимдан қочган „Соннй Ред“ Инделиcато, Пҳиллип Гиаccоне ва Доминиcк Тринчера ўлимини қолдирди[10].
Кейин ФҚБ Пистоннинг операциясини тугатишни буюрди. У ўша йилнинг декабрида яратилган одам бўлгунга қадар давом этмоқчи эди; Наполитано ўзининг содиқлигини исботлаш учун „суякларини ясаш“ (мафия томонидан буюрилган ҳитда иштирок этиш) ҳақида ёлғон гапирарди[3][7]. Бироқ, Пистоннинг бошлиқлари операция ўта хавфли бўлиб бораётганига қарор қилдилар ва тугаш санасини 1981-йил 26-июлга белгиладилар[2]. Пистон кетгандан кейингина ФҚБ агентлари Дуг Фенкл, Жим Кинне ва Жерри Лоар Наполитанога унинг узоқ йиллик ҳамкори ФҚБ агенти эканлигини ма'лум қилишди[11][12]. Пистон операция охирида 500 доллар бонус олди[5].
Оқибат
Кўп ўтмай, 1981-йил 17-августда Наполитано ФҚБ агентига оилага кириб боришига рухсат бергани учун ўлдирилди; у отиб ўлдирилган ва қўллари кесилганди[7]. Руджиэро 1981-йил 29-августда ФҚБ томонидан ҳибсга олинган[13]. Мирра ҳам 1982-йил 18-февралда ўлдирилган[14][15]. Наполитанонинг тақдири ҳақида Пистоне, „Буларнинг барчасида менинг мақсадим одамларни қамоққа ташлаш эди, уларни ўлдириш эмас“, деди, лекин у ҳеч қачон пушаймон бўлмаганини ҳам та'кидлаган[16][7]. 1982-йил ноябр ойида Руджиэро, Николас Сантора, Антонио Томасуло ва Энтони „Семиз Тони“ Рабито билан бирга олти ҳафталик судловда рекет фитнаси учун айбланиб, 15 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинди[17][2].
Мафия Пистоне бўйича 500 минг долларлик шартнома тузди ва Бонаннолар оиласини комиссиядан чиқариб юборди[18]. ФҚБ агентлари Ню-Ёркдаги мафия бошлиқларига ташриф буюришди ва уларга Пистонни ўлдирмасликни маслаҳат беришди. Шартнома комиссияни бошқарган Пол Кастелано томонидан бекор қилинди, чунки у федерал агентни ўлдириш „жуда кўп э'тиборни жалб қилади“ деб ўйлади[19]. Пистон биринчи марта 1982-йил 2-августда оммавий гувоҳлик берди[20][21]. Пистоне томонидан тўпланган далиллар икки юздан ортиқ айбловлар ва мафия а'золарининг 100 дан ортиқ ҳукмларига олиб келди[2]. Пистон 1986-йилда ФҚБдан исте'фога чиққан бўлса-да, у чақирилганда гувоҳлик беришни давом эттирди, жумладан, Пица уланиши судида[3][22].
Пистоннинг инфилтрацияси Бонанно оиласини йўқ қилган бўлса-да, оила мафия комиссияси судида асосий мақсад эмас эди, бунинг натижасида Бешта оиланинг юқори раҳбарияти қамоққа ташланган, чунки Бонаннолар аллақачон комиссиядан чиқарилган эди[2]. Бу ўқдан қочиш орқали оила ўз этакчилигини сақлаб қолди ва яна бир маротаба кучини мустаҳкамлай олди. Ушбу қайта тикланишга раҳбарлик қилган хўжайин Жозеф Массино 2004-йилда Пистонни оиласига киритгани учун Наполитанони ўлдиришга буйруқ берганликда айбланган[23][24].
Пистон рафиқаси Мегги ва уларнинг учта қизи билан нома'лум жойда, таҳминий исмлар остида яшайди. Пистон бутун дунё бўйлаб ҳуқуқни муҳофаза қилиш идораларида муаллиф ва маслаҳатчи сифатида фаол бўлган, жумладан Скотланд-Ярд ва Америка Қўшма Штатлари Сенати олдида уюшган жиноятчилик бўйича эксперт сифатида гувоҳлик беришга чақирилган[25][26].
2012-йилнинг сентабр ойида Пистоне Монреалда (Квебек) Чарбоннеау комиссиясининг коррупция бўйича жамоатчилик текширувида эксперт гувоҳ сифатида гувоҳлик берди[27].
ОАВ
Пистон ўзининг 1988-йилда нашр этилган „Донни Браско: Мафиядаги яширин ҳаётим“ китобида ўзининг яширин тажрибасини батафсил баён қилди. Китоб 1997-йилда суратга олинган „Донни Браско“ филми учун асос бўлиб, унинг учун Пистон техник маслаҳатчи бўлиб ишлаган, Жонни Депп Пистоне ролини ва Ал Пачино „Лефтй“ Руггиэро ролини ўйнаган. Бу, шунингдек, 2000-йилда Жейсон Гедрикнинг Пистон ролини ўйнаган қисқа муддатли Фалcоне телесериалига асос бўлди (унинг оломон тахаллуси юридик сабабларга кўра Донни Браскодан Жо Фалконга ўзгартирилган). Пистон Донни Браскода хаёлий тасвирлар ва созламаларга ҳақиқийликни қўшиш учун маслаҳатчи бўлган. Унинг ҳаёти ФБИ эпизодида ишлатилган: Унтолд Сториэс.
Пистоне Донни Браско ролини ўзининг „Тҳе Wай оф Wисегуй“ (2004) ва „Донниэ Брасcо: Тугалланмаган бизнес“ (2007, Чарлз Брандт билан ҳаммуаллиф) китобларида қайта кўриб чиқди[28]. Пистоне Жозеф Бонаннонинг ўғли Салваторе „Билл“ Бонанно билан „Яхши йигитлар“ (2005) номли романини ёзган. У шунингдек, Деэп Cовер, Моббед Уп ва Снаке Эес каби бир қанча фантастика асарларини ёзган. У мафия билан боғлиқ филмларда, шу жумладан 2006-йилда 10-чи ва Бўри филмида ижрочи продусер бўлиб ишлаган[7]. 2008-йилда италиялик рассом Росселла Бисcотти ўзининг „Тҳе Ундерcовер Ман“ видеосида Пистондан интервю олди. Донни Браско асосидаги спектакл Пенсилвания ўйингоҳида намойиш этилди[29][30].
Пистоне Буюк Британия тарихи телеканалининг Кечаги „Мафиянинг энг яхши хитлари“ ҳужжатли сериясининг саккизинчи қисмида намойиш этилган[31]. „Ўлганлар сирлари“ эпизоди, „Гангланд қабристони“, Массино томонидан 3 та мафия сардорининг ўлдирилиши бўйича узоқ давом этган терговнинг 1 қисми сифатида Пистон ва унинг мафияга кириб бориши тасвирланган[32].
Пистон 2013-йилда „Америка тўдаси ичида“ мини-сериясида кўзга ташланади. У „70-йилларда тирик қолиш“ 1-қисмида муҳим рол ўйнайди ва „Донни Браско операцияси“ 2-қисмининг асосий диққат марказидир[33].
2020-йил май ойида Пистоне Деэп Cовер: Тҳе Реал Донниэ Брасcо номли подкастни бошлади[34].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Ловгрен, Стефан. „ФБИ Агент 'Донниэ Брасcў Реcаллс Лифе ин тҳе Мафиа“ (10-июн 2005-йил).
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 Пистоне, Жосепҳ Д.. Донниэ Брасcо. Пенгуин Боокс, 1997. ИСБН 9781101154069.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Пистоне (1989).
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Беннетт, Чарлес (Фебруарй 4, 2009). "Легендарй Лаwмен: Жоэ Пистоне". Оффиcер.cом.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 „'Донниэ Брасcў ливес ин шадоwс wитҳ приcе он ҳеад“. маcлеанс.cа (24-сентабр 2012-йил). 2019-йил 5-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн.
- ↑ Ҳамилл, Денис. "Бригҳтон Беач Мемоир; Фалcоне, А Неw CБС-ТВ Сериэс Фор Тҳе Фалл, Cомес То Лифе (анд Деатҳ) Он Тҳе Стреэц Оф Брооклйн", Неw Ёрк Даилй Неwс, Април 18, 1999. Аccессед Аугуст 29, 2019. "Пистоне ис стандинг wитҳ чилдҳоод пал Лоу ДиГиаимо, а топ cастинг диреcтор wҳо ис алсо оне оф фиве эхеcутиве продуcерс он тҳе пилот, wҳич wилл аир ин Септембер. 'Оҳ, ман, лоокинг греат,' сайс ДиГиаимо. 'Иф ит лоокс анйтҳинг лике естердай'с даилиэс, ит'лл бе амазинг,' сайс Пистоне. Тҳесе тwо мен ҳаве беэн фриэндс синcе Эасциде Ҳигҳ ин Патерсон, Н.Ж., ин тҳе эарлй '60с."
- ↑ 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 „Донниэ Брасcо: Унфинишед Бусинесс“. Орчард Пресс Мйстериэс (30-декабр 2007-йил).
- ↑ ДеСтефано 2007, пп. 112, 117
- ↑ „Ундерcовер Агент Десcрибес Дисcуссионс оф Моб Мурдерс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (5-август 1982-йил).
- ↑ Рааб, Селwйн. Фиве Фамилиэс: Тҳе Рисе, Деcлине, анд Ресургенcе оф Америcа'с Мост Поwерфул Мафиа Эмпирес (эн). Маcмиллан, 13-май 2014-йил. ИСБН 9781429907989.
- ↑ Нате Ҳендлей, Америcан Гангстерс, Тҳен анд Ноw: Ан Энcйcлопедиа (АБC-CЛИО, 2010) п. 192
- ↑ ДеСтефано 2007, пп. 118–120
- ↑ „Унитед Статес в. Наполитано, 552 Ф. Супп. 465 (С.Д.Н.Й. 1982)“ (19-январ 1982-йил).
- ↑ „Тигҳт-ҳит Фамилй – Cлосе Cуз Чосен то Килл 'Брасcў Wисегуй“. нйпост.cом (17-июн 2004-йил).
- ↑ „Фамилй Тиэс Маде Ит Эасй то Wҳаcк Cуз: Моб Тҳуг“. нйпост.cом (17-июн 2004-йил).
- ↑ МcПҳеэ, Мичеле. „Афтер 20 еарс, эх-агент апплаудс моб буст“. Неw Ёрк Даилй Неwс (19-январ 2003-йил). 2012-йил 8-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-апрел 2012-йил.
- ↑ „6 Гет Жаил Термс ин Раcкец Cасе Тиэд то Мобстерс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (16-ноябр 1982-йил).
- ↑ „Фаcт филе: Wҳо ис Жоэ Пистоне – а.к.а. Донниэ Брасcо?“. глобалнеwс.cа (24-сентабр 2012-йил).
- ↑ Босс оф Боссес: Тҳе Фалл оф тҳе Годфатҳер- Тҳе ФБИ анд Паул Cастеллано. „Босс оф Боссес“. Андрис Куринс анд Жосепҳ Ф. ЎБриэн (1-май 1992-йил). Қаралди: 21-апрел 2016-йил.
- ↑ „Ф.Б.И. Агент, Дроппинг Дисгуисе, Теллс Cоурт оф Лифе Инсиде тҳе Моб“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (3-август 1982-йил).
- ↑ „Ф.Б.И. Инфилтратор Сайс Моб Чиэф Толд оф Слайингс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (4-август 1982-йил).
- ↑ „Агент Теллс Абоут Тенсион ин Бонанно Гроуп“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (9-феврал 1986-йил).
- ↑ Рашбаум, Wиллиам. „Репутед Босс Оф Моб Фамилй Ис Индиcтед“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (10-январ 2003-йил). Қаралди: 25-март 2012-йил.
- ↑ Марзулли, Жоҳн. „Топ Бонанно Чаргед Ин '81 Мобстер Рубоут“. Неw Ёрк Даилй Неwс (10-январ 2003-йил). 2014-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-декабр 2012-йил.
- ↑ „Донниэ Брасcў Агент Ҳелпинг Сcотланд Ярд“. Америcан Мафиа (1-феврал 2001-йил). Қаралди: 21-июн 2008-йил.
- ↑ „Реал лифе Донниэ Брасcо воwс то финд £250м столен арт ҳаул“. Тҳе Даилй Реcорд (25-март 2008-йил). Қаралди: 4-декабр 2010-йил.
- ↑ „'Донниэ Брасcў тестифиэс ат Қуэбеc cорруптион инқуирй“. CБC Неwс.
- ↑ МcШане, Ларрй. „Донниэ Брасcўс Моб Меморй Лане“. CБС Неwс (6-май 2004-йил). Қаралди: 4-декабр 2010-йил.
- ↑ Жоэ Гилл. „А парт оф тҳе Донниэ Брасcо сторй cомес то Пеннсйлваниа Плайҳоусе“. леҳигҳваллейливе.cом (14-сентабр 2010-йил). Қаралди: 4-декабр 2010-йил.
- ↑ Жоэ Гилл. „Ревиэw: Тҳе труэ Донниэ Брасcо cомес то лифе он Пеннсйлваниа Плайҳоусе стаге“. леҳигҳваллейливе.cом (29-октабр 2010-йил). Қаралди: 4-декабр 2010-йил.
- ↑ Донниэ Брасcоэ - Мафиас Греатест Ҳиц. „Донниэ Брасcоэ - Мафиа'с Греатест Ҳиц: Естердай ТВ“. Уктв.cо.ук. Қаралди: 29-июн 2013-йил.
- ↑ „Сеcрец оф тҳе Деад. Гангланд Гравеярд“. ПБС (5-май 1981-йил). Қаралди: 29-июн 2013-йил.
- ↑ „Жоэ Пистоне талкс абоут Донниэ Брасcо он 'Инсиде тҳе Америcан Моб'“. Уседвиэw. 2017-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-октабр 2017-йил.
- ↑ „Деэп Cовер: Тҳе Реал Донниэ Брасcо“.
Библиография
- ДеСтефано, Антҳонй М.. Кинг оф тҳе Годфатҳерс: Фалл оф тҳе Бонанно Cриме Фамилй. Неw Ёрк: Кенсингтон Публишинг Cорп., 2008. ИСБН 9780806533094.
- „WП Ҳас а "Сит-Доwн" wитҳ Жоэ Пистоне/Донниэ Брасcо“ (ПДФ). Wиллиам Патерсон Университй.
{{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес|магазине=(ёрдам) - Жаcобс, Д. Леа. Фриэнд оф тҳе Фамилй: Ан Ундерcовер Агент ин тҳе Мафиа. Wашингтон ДC: Cомпасс Пресс, 2002. ИСБН 9780929590196.
- Пистоне, Жосепҳ Д.. Донниэ Брасcо: Мй Ундерcовер Лифе ин тҳе Мафиа, а Труэ Сторй. Неw Ёрк: Неw Америcан Либрарй, 1989. ИСБН 9780451157492.
- Пистоне, Жосепҳ Д.. Тҳе Wай оф Тҳе Wисегуй. Пҳиладелпҳиа: Руннинг Пресс, 2005. ИСБН 9780762423842.
- Пистоне, Жосепҳ Д.. Донниэ Брасcо: Унфинишед Бусинесс. Лондон: Ҳачетте, 2008. ИСБН 9780786741199.
- Рааб, Селwйн. Фиве Фамилиэс: Тҳе Рисе, Деcлине, анд Ресургенcе. Неw Ёрк: Ст. Мартин'с Пресс, 2016. ИСБН 9781250101709.