Julian Abele
Жулиан Френcис Абеле (1881-йил 30-апрел — 1950-йил 23-апрел) таниқли қора танли америкалик архитектор ва Ҳораcе Трумбауэр офисларининг бош дизайнери. У 400 дан ортиқ биноларни, жумладан Гарвард университетидаги Wиденер мемориал кутубхонасини (1912-15), Филаделфия марказий кутубхонасини (1917-27)[2] ва Филаделфия санъат музейини (1914-28) лойиҳалашда иштирок этган[3]. У Дюк университети ғарбий кампусининг асосий дизайнери бўлган (1924-54)[4].
| Жулиан Ф. Абеле | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
Жулиан Франcис Абеле[1] Април 30, 1881 Пҳиладелпҳиа, Пеннсйлваниа, У. С. |
| Вафоти |
23-апрел 1950-йил (68 ёшда) Пҳиладелпҳиа, Пеннсйлваниа, У. С. |
| Касби | архитектор |
| Турмуш ўртоғи | Маргуэрите Булле (м.1925)[1] |
| Болалари | 3 |
Абеленинг Трумбауэр фирмасига қўшган ҳиссаси катта эди, аммо Трумбауэр ҳаёти давомида муаллифлик даъво қилган ягона бино Дюк университети черкови эди. 1938-йилда Трумбауэр вафотидан сўнг, у архитектура фирмасига раҳбарлик қилди ва Дюкда қўшимча бинолар, жумладан Аллен маъмурий биноси ва Камерон ёпиқ стадионини лойиҳалаштирди[5].
Таржимаи ҳоли
Абеле Филаделфияда таниқли оилада туғилган. Унинг она томондан бобоси Роберт Жонс эди. Жулиан ХВИИИ аср охирида шаҳарнинг Ломбард Марказийдаги Пресвитериан черковига асос солган[5]. Абелнинг ўғли Жулиан Френсис Абеле кичик архитектура муҳандиси, унинг жияни Жулиан Абеле Кук Ховард университетида қурилиш координатори бўлиб ишлаган.
Абеле кўплаб оммавий ахборот воситаларида ишлаган. У ўзининг ғоясида бўлган барча мебелларини лойиҳалаштирди. Энг майда деталларигача ўзи бажарди. Абеле кўплаб тарихий услубларни билган бўлсада, кўпроқ Луи ХИВ ишооти устида иш олиб борар эди.
Таълими

Абеле Қуакер томонидан бошқариладиган Ёшлар Институтида таълим олди[6]. У ерда математикани бошқаларга нисбатан яхши ўқирди[7]. 1898-йилда Жулиан Пенсилвания музейи саноат санъати мактабида (ПМСИА, ҳозирги Санъат университети) икки йиллик архитектура чизмачилик курсини тамомлаган.
Жулиан Пенсилвания университетининг архитектура бўлимига қабул қилинган биринчи қора танли талаба эди[7]. У қора танлиларнинг университетда дуч келган чекловлари, жумладан ётоқхонада яшай олмаслиги ёки мактаб чойхонасида овқатлана олмаслиги билан янада эътиборга сазовор бўлди. Талабалар жуфтлигига тайинланган лойиҳаларда у кафедрадаги ягона яҳудий талаба Луи Магазинер билан ҳамкорлик қиларди. Шу сабабли яҳудий талаба ҳам камситишларга дуч келарди[8]. Аммо бу икки ўртада бир умрлик дўстликнинг бошланиши эди.
Абеле 1901-йилда Беаух Арц пиёдалар шлюзини лойиҳалаш бўйича талабалар танловида ғолиб чиқди. Бу Ҳаверфорд коллежи кампусида қурилган биринчи биноси эди[9]. Эдвард Б. Конклин ёдгорлик дарвозаси Темир йўл авенюсида коллежга кираверишда жойлашган[10]. У тенгдошлари орасида катта ҳурматга сазовор бўлиб, „Иродали ва қобилиятли“ [5] деб атала бошланди, шунингдек, почта бўлими ва ботаника музейи учун лойиҳалари учун талабалар мукофотларига сазовор бўлди. Жулиан университетнинг Архитектура жамияти президенти этиб сайланган[11].
У 1902-йилда Пенсилвания университети архитектура бўлимининг биринчи қора танли битирувчиси бўлди. У маҳаллий меъморда ярим кунлик ишлаган ва Пенсилвания Тасвирий санъат академиясида кечки машғулотларда қатнашган. Филаделфия архитектори Ҳораcе Трумбауэрнинг молиявий ҳомийлиги остида Жулиан Франсия ва Италия бўйлаб саёҳат қилган, бу тажриба унинг дизайн ишларига ҳаёти давомида кўп таъсир кўрсатган.
Фаолияти
1902-йилда Пенсилвания университетини тамомлагандан сўнг, Абеле ғарбга, Споканга, Вашингтонга саёҳат қилди ва у ерда синглиси Элизабет Абеле Кук учун уй қурди ва шарққа қайтиб келди[12]. 1906-йилда Абеле Трумбауэр фирмасига бош дизайнер Франк Сеэбургернинг ёрдамчиси сифатида қўшилди[11]. 1909-йилда Сеэбургер фирмани тарк этгач, Абеле бош дизайнер лавозимини эгаллади[11]. Абелнинг фирма ичидаги обрўси ҳеч кимга сир эмас эди; у энг кўп маош оладиган иккинчи архитектор эди.
Санъацҳунос Девид Б. Браунли 1914 — 28 йилларда Филаделфия санъат музейини лойиҳалаш ва қуриш бўйича 14 йиллик саъй-ҳаракатларни ўрганган. Жулиан Трумбауэр архитектори Хоуэлл Люис Шейга бинонинг режаси ва массивини ишонтиради, аммо якуний истиқбол чизмалари Абелнинг ўзига хос қўлида эканлигини таъкидлайди[13]. 1976-йилда "Рокки" филмида нишонланган олдинги зинапояларни ўз ичига олган ташқи терас дизайни Абелега тегишли. эди.
Шахсий ҳаёти
1925-йилда 44 ёшида ўзидан 20 ёш кичик франсуз пианиночиси Маргуэрит Буллега уйланади. Уларнинг учта фарзанди бор эди: Жулиан Абеле, Маргуэрите Мари Абеле (ёш вафот этган) ва Надия Буланжер Абеле. Маргуэрите 1936-йилда уни тарк этиб, опера қўшиқчиси Ёзеф Ковалевскийнинг турмуш ўртоғи бўлди ва у билан яна учта фарзанди бўлди[5].
Жулиан 1950-йилда Филаделфияда[14] юрак хуружидан вафот этган ва Пенсилвания штатининг Коллингдейл шаҳридаги Эден қабристонига дафн этилган[15].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 "ПЕНН БИОГРАПҲИЭС: Жулиан Франcис Абеле (1881-1950)" (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-12-07 санасида архивланган), Университй оф Пеннсйлваниа Арчивес
- ↑ „Дигитал Cоллеcтионс: Ҳисторй“.
- ↑ „Жулиан Ф. Абеле (1881-1950) •“ (2007-йил 29-январ).
- ↑ „Жулиан Абеле, Арчитеcт“. Либрарй.дуке.эду (2010-йил 26-май). 2009-йил 13-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 5-январ.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 „Оут оф тҳе Шадоwс“.
- ↑ „75тҳ Анниверсарй - Жулиан Абеле“. Либwww.фреэлибрарй.орг. Қаралди: 2012-йил 5-январ.
- ↑ 7,0 7,1 Wебстер, Жосепҳине Фаулкнер. „Жулиан Франcис Абеле (1881-1950).“ Ин Wилсон, Дреcк Спурлоcк (эд.), Африcан-Америcан Арчитеcц: А Биограпҳиcал Диcтионарй, 1865-1945, 2004, пп. 1-3. Тайлор & Франcис.
- ↑ Ҳенрй Магазинер, сон оф Абелеъс У. оф П. cлассмате анд фриэнд Лоуис Магазинер, ин а 1989 интервиэw. Қуотед ин Сусан Э. Тиффт, "Оут оф тҳе Шадоwс, " Смитҳсониан Магазине, Фебруарй 2005.
- ↑ "Гате он Ҳаверфорд Cоллеге Cампус Линкед то Блаcк Арчитеcтурал Пионеэр Жулиан Абеле, " Жоурнал оф Блаcкс ин Ҳигҳер Эдуcатион, Жануарй 26, 2016.
- ↑ Cонклин Мемориал Гате, фром Гоогле Эартҳ.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 „Меэт тҳе Блаcк Арчитеcт Wҳо Десигнед Дуке Университй 37 Еарс Бефоре Ҳе Cоулд Ҳаве Аттендед Ит - Cурбед“. www.cурбед.cом. 2016-йил 28-февралда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Абеле, Жулиан Франcис (1881 - 1950) -- Пҳиладелпҳиа Арчитеcц анд Буилдингс“.
- ↑ Давид Б. Броwнлеэ, Макинг а Модерн Cлассиc: Тҳе Арчитеcтуре оф тҳе Пҳиладелпҳиа Мусеум оф Арт (Пҳиладелпҳиа Мусеум оф Арт, 1997), пп. 60-61, 72-73.
- ↑ Wиллиам Э. Кинг. „Нортҳ Cаролина Арчитеcц & Буилдерс: Абеле, Жулиан Франcис (1881-1950)“. Нортҳ Cаролина Стате Университй Либрариэс (2009).
- ↑ Ромеро. „Оcтавиус Cатто анд тҳе форготтен Африcан-Америcан ҳероэс тҳат лиэ ин Эден Cеметерй“. www.пҳиллй.cурбед.cом (2017-йил 26-сентябр). 2019-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-июл.