Jur-Jur sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Murmuring.JPG|thumb]]


'''Jur-Jur''' ({{Lang-crh|Cür-Cür}}, {{Lang-uk|Джур-Джур}}) - [[Qrim|Qrimning]] eng toʻla suvli sharsharasi. Alushta viloyati hududida, Generalskiy qishlogʻi yaqinida, Xapxal darasida joylashgan, Ulu-uzen suvlarining ta'siri natijasida hosil boʻlgan. Dengiz sathidan 468 m balandlikda joylashgan<ref name="a">''Ена В. Г.'' Заповедные ландшафты Крыма, Симферополь «Таврия», 1989, с. 83</ref>. Ulu-Uzen daryosi yuz metr balandlikdan uch kaskad boʻylab pastga tushadi. Balandligi 15 metr boʻlgan [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] toʻsigʻidan, keng besh metrli oqimda suv chuqur chuqurga tushib, daryo oʻzanidan tezda oqadi.Jur-Jur - Qrimdagi eng kuchli sharshara: uning oʻrtacha suv oqimi sekundiga 270 litrni tashkil qiladi<ref name="a" />. Yilning eng quruq davrida ham qurib ketmaydi.

== Nomining kelib chiqishi ==
Sharsharaning nomi “Shovurlangan”<ref>{{veb manbasi|muallif=|url=https://books.google.ru/books?id=lP5oAAAAMAAJ&q=%22Джур-Джур+журчащий%22&dq=%22Джур-Джур+журчащий%22&hl=ru&sa=X&ei=dZ6pVJDmAorwUubRg6gL&ved=0CB0Q6AEwAg|sarlavha=Все о Крыме. Стр. 287|til=ru|ish=books.google.ru|sana=|kirish sanasi=2020-02-08|arxivsana=2015-01-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150105151450/https://books.google.ru/books?id=lP5oAAAAMAAJ&q=%22%D0%94%D0%B6%D1%83%D1%80-%D0%94%D0%B6%D1%83%D1%80+%D0%B6%D1%83%D1%80%D1%87%D0%B0%D1%89%D0%B8%D0%B9%22&dq=%22%D0%94%D0%B6%D1%83%D1%80-%D0%94%D0%B6%D1%83%D1%80+%D0%B6%D1%83%D1%80%D1%87%D0%B0%D1%89%D0%B8%D0%B9%22&hl=ru&sa=X&ei=dZ6pVJDmAorwUubRg6gL&ved=0CB0Q6AEwAg}} // «Каравелла», 1998.</ref><ref>{{kitob manbasi|author=Моисей Яковлевич Олинский|url=https://books.google.ru/books?id=3EU8AAAAMAAJ&q=%22Джур-Джур+журчащий%22&dq=%22Джур-Джур+журчащий%22&hl=ru&sa=X&ei=dZ6pVJDmAorwUubRg6gL&ved=0CBkQ6AEwAQ|title=Крым; путеводитель|pages=150|year=1966|location=Крым}}</ref><ref>{{veb manbasi|muallif=|url=https://books.google.ru/books?id=J7k1AAAAMAAJ&q=Джур-Джур+журчащий&dq=Джур-Джур+журчащий&hl=ru&sa=X&ei=JKGpVNy_NYr2UMTUgqgL&ved=0CCkQ6AEwBQ|sarlavha=Примечательные природные ландшафты СССР и их охрана. Стр. 90|til=ru|ish=books.google.ru|sana=|kirish sanasi=2020-02-08|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304122215/https://books.google.ru/books?id=J7k1AAAAMAAJ&q=%D0%94%D0%B6%D1%83%D1%80-%D0%94%D0%B6%D1%83%D1%80+%D0%B6%D1%83%D1%80%D1%87%D0%B0%D1%89%D0%B8%D0%B9&dq=%D0%94%D0%B6%D1%83%D1%80-%D0%94%D0%B6%D1%83%D1%80+%D0%B6%D1%83%D1%80%D1%87%D0%B0%D1%89%D0%B8%D0%B9&hl=ru&sa=X&ei=JKGpVNy_NYr2UMTUgqgL&ved=0CCkQ6AEwBQ}} // Лев Константинович Шапошников. Наука, 1967.</ref>, suv oqimi tovushi deb nomlangan<ref>Исиков В. П., Литвинов П. А., Литвинова Г. Б. Атлас достопримечательностей Крыма (издание второе, дополненное) Судак, Сталкер 2008 464 с. ISBN 966-572-806-7, стр 178</ref>. Bir versiyaga koʻra, bu nom {{Lang-hy|Ջուր-Ջուր}}(so'zma-so'z - “suv-suv”), yoki [[Eroniy tillar|eronchadan]] "Jur" - oqayotgan suvning shovqini<ref>Ахаев А. Н. «Имена Крыма (Этимологический словарь топонимов Крыма)»: Джур-Джур иран. джур — журчание бегущей воды. Джурла иран. джурла — бегущая вода</ref>.

== Sharshara atrofi ==
[[Fayl:Дж-Джур2010.jpg|left|thumb|200x200px| Dzhur-Jur sharsharasi]]
Xapxal darasi va Jur-Jur sharsharasi 1974-yilda tashkil etilgan, umumiy maydoni 250 gektar boʻlgan respublika ahamiyatiga ega Xapxal gidrologik qoʻriqxonasining bir qismidir.

Goʻzal hududda joylashgan Generalskoe qishlogʻining orqasida ulugʻvor togʻlar amfiteatr kabi koʻtariladi: shimoli-sharqda Karabi-yayla, shimoli-gʻarbda Demerji-yayla va ular orasida Tirke togʻining choʻqqisi ulkan koʻprik yonida joylashgan. Tirka yaqinida oʻrmon bilan qoplangan goʻzal Xapxal darasi joylashgan. Generalskiydan daraga oʻrmon yoʻli boʻylab yetib borsa boʻladi.

Agar siz sharsharadan daryo boʻylab taxminan bir kilometrga koʻtarilsangiz, tezkor oqimlarning goʻzal panoramasi ochiladi. Yaqin atrofda uzunligi 750 metr boʻlgan Jur-Jur gʻori joylashgan. Gʻor shoxli va [[Qoraqayin|qoraqayin oʻsadigan]] oʻrmon bilan oʻralgan, shuningdek, [[Eman (daraxt)|eman]], joʻka, findiq va dogʻ daraxti, ikki asrlik oʻrmonning eman va Qrim qaragʻaylari oʻsadigan joylari bor.

== Havolalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* {{kitob manbasi|author=Ена В. Г.|title=Заповедные ландшафты Крыма|url=|publisher=Таврия|location=Симферополь|year=1989}}
* {{kitob manbasi|author=Крюкова И. В.|title=Ботанические экскурсии по горному Крыму|url=https://web.archive.org/web/20131001223849/http://krym.sarov.info/bot_dzhur_dzhur.html|publisher=Издательский дом «Стилос»|location=Киев|year=2005}}
* {{kitob manbasi|author=А. А. Прусаков, Е. Д. Козлов|title=Крым: Книга рекордов|location=Симферополь|publisher=СОНАТ|year=1999|страниц=288}}
[[Turkum:Sharsharalar]]