Kaka tumani
Кака этрапи (Кааҳка этрап, туркманча: Кака этрабй) – Туркманистоннинг Ахал вилоятидаги этрап. Маъмурий маркази – Кака шаҳри.
|
| ||
| Туман | ||
|---|---|---|
| Таркибида | Аҳал вилояти | |
| Маъмурий маркази | Кака | |
| ҳäким | Эşрет Тäşлиýэwиç Тäşлиýэw[1] | |
| Расмий тили | туркман | |
| Харитада | ||
Тарихи
1925-йил январда Туркманистон ССР Полтора округии Гинсбург тумани сифатида ташкил этилган, маркази Гинсбург шаҳар типидаги аҳоли пункти бўлган. 1926-йил августда Полтора округи тугатилиб, Гинсбург тумани бевосита Туркманистон ССРга бўйсунди.
1927-йил январда Гинсбург округи Кака тумани, маъмурий маркази эса Кака деб ўзгартирилган. 1939-йил ноябр ойида Кааҳка тумани янги ташкил этилган Ашхобод вилоятига берилган.
1959-йил май ойида Ашхобод вилояти тугатилиб, туман яна Туркманистон ССРга бевосита бўйсунди. 1963-йил январ ойида Кака тумани тугатилди, аммо ўша йилнинг декабр ойида у қайта тикланди.
1970-йил декабр ойида Кака туманини ўз ичига олган Мари вилояти яна ташкил этилди. 1973-йил декабр ойида туман қайта ташкил этилган Ашхобод вилоятига ўтказилди.
1988-йилда Ашхобод вилояти яна тугатилиб, вилоят Туркманистон ССРга бевосита бўйсунди. 1992-йил 14-декабрда Кака тумани Кака этрапи деб ўзгартирилди ва Ахал вилояти таркибига кирди.
2018-йил 5-январда Туркманистон парламенти томонидан Ахал вилояти ҳудудида мавжуд бўлган Олтин-Асир этрапининг бекор қилиниши муносабати билан унинг таркибига кирган Мяне ва Чяче генгешликлари Кака этрапига ўтказилди.
Худди шу фармон билан Кака этрапининг маъмурий маркази – Кака шаҳри мақоми этрап ҳуқуқига эга бўлган шаҳардан этрап таркибидаги шаҳарга ўзгартирилди[2].
Археология
Душак қишлоғидан 4 км жанубда ва Ашхободдан 175 км шимоли-шарқда 26 гектар майдонни эгаллаган Улуғдепе[эн] ёз маданиятига оид бронза даврига оид археологик ёдгорлик жойлашган[3].
Қорадепе, Намозгадепе, Олтиндепе ва Йилгинлидепе билан бир қаторда Копетдоғнинг тоғ олди зонасидаги қадимги деҳқонларнинг йирик манзилгоҳлари тизимига киритилган.
Улуғдепенинг илк қатламлари ривожланган энеолит даврига тегишли. Ўрта Осиё жанубида бронза даври/темир даври ўтиш даврида миграцияларнинг ролини ўрганиш учун Улуғ-Депеда қазилган 17 та скелетдан митохондриял ДНК текширилган.
Айрим митохондриал гаплогуруҳлар замонавий Ғарбий Евроосиё популяцияларидагиларга яқин бўлиб чиққан.
Манбалар
- ↑ „Аҳал wелаýат ҳäкимлиги / Ҳабарлаşмак üçин“. Қаралди: 2021-йил 10-апрел.
- ↑ „Парламент Туркменистана внёс изменения в административно-территориальное деление Ахалского велаята“ (ру). Информационный портал Туркменистана «Туркменпортал» (2018-йил 5-январ). 2018-йил 29-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 1-май.
- ↑ Амансарыев Б. „«НТ» — Французские археологи раскопали в Туркмении город Улуг-депе, существовавший ещё в раннем железном веке. Уже тогда там были цари…“. Центразия (2002-йил 23-ноябр). 2021-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 1-июн.