Kalakeytto
Калакейтто (фин: калакеитто — сўзма-сўз „балиқ шўрва“) — карелия ва фин миллий таоми, анъанавий балиқ шўрва. „Сутли қулоқ“ ёки „Соловецкий қулоғи“ номи остида шўрва Россиянинг шимолида машҳурдир[1].
Шўрва фин-угор халқларига (айниқса, эстонлар ва финларга) хос бўлган иссиқ овқатларнинг таркибий қисми сифатида сут маҳсулотларини кенг қўллашнинг одатий намунасидир. Одатда калакейтто оқ, суяксиз балиқ (камбала, оқ балиқ, треска) филесидан тайёрланади[2]. Сут ўрнига лосос ва қаймоқли калакейттонинг байрамона версияси лоҳикеитто деб аталади (фин: лоҳикеитто — сўзма-сўз „лосос шўрва“).
Шўрвани тайёрлаш жуда оддий: картошка, балиқ филеси булонга қўшилади, қайнатилади ва тайёр бўлганда сут ёки қаймоқ қуйилади.[3] Бошқа шунга ўхшаш шўрвалардан фарқли ўлароқ, калакейттога қуйилган сут ёки қаймоқ ҳар доим ун билан қуюқлаштирилади. Зираворлар тўплами, доимгидек, фин ошхонасига хос бўлгани каби, жуда камтарона бўлиб, мурч (қора ва хушбўй), пиёз, баъзан петрушка ва укропни ўз ичига олади.
Анъанавий равишда калакейттони чўян идишларда ва печда пишириш одат тусига кирган ва уни пиширгандан бир кун ўтгач, дамлангандан кейин истеъмол қилинади.
Парҳезшунослар балиқ ва сутни аралаштириб истеъмол қилишдан қайтаради. Айрим мутахассислар бу иқлим билан боғлиқлигини таъкидлайди. Ибн Сино „Тиб қонунлари“ асарида балиқни сутга қўшиб ейиш касаллик келтириб чиқаришини ёзган (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-06-27 санасида архивланган).
Манбалар
- ↑ Ковалёв Н. И. „Уха — прародительница всех супов русских“, . Блюда русского стола. История и названия. Лениздат, 1995 — 29—39-бет. ИСБН 5-289-01718-6.
- ↑ „Похлебкин В. В. Националниэ кухни народов мира. Эстонская кухня“. 2012-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 29-июн.
- ↑ Соловеская уха
Адабиётлар
- Т. Соломоник. Европейская шкатулка. Кулинарниэ шедеври мира. Издателство Нева, серия Кулинария — Нева, 2006 г., 368 с. — ИСБН 576544721Х