Kalangala tumani
Калангала, Ссессе номи билан ҳам танилган, Марказий Угандадаги тумандир . Бу Туман Виктория ко'лидаги Ссесе ороллари билан бир хил ва Уганда қит'асида ҳудудга эга эмас. Уганданинг бошқа туманлари сингари, у 'катта шаҳар' Каланганла номини олади, Калангала Ссесе оролларининг энг каттаси Бугала оролида жойлашган .
Калангала тумани Калангала | |
|---|---|
| туман | |
| Мамлакат | Уганда |
| Вилоят | Марказий Уганда |
| Майдон | 9,103.0 км2 (3,514.7 кв ми) |
| Маркази баландлиги | 1240 м |
| Аҳолиси (2012 Эстимате) |
66 300 |
| Зичлиги | 141.6 киши/км2 |
| Вақт минтақаси | УТC+3 |
Жойлашуви
Калангала тумани шимолдан Мпиги тумани ва Вакисо тумани билан, Муконо тумани билан шимоли-шарқ ва шарқдан, жанубдан Танзания Республикаси, жануби-г'арбдан Ракай тумани, г'арбдан Масака тумани ва шимоли-г'арбдан Калунгу тумани билан чегарадош[1]. Калангала тумани штаб-квартираси тахминан 60 километр (37 ми), сув бо'йлаб, Энтеббедан жануби-г'арбда, Вакисо туманида[2]. Туманнинг координаталари: 00 26С, 32 15Э.
Умумий тавсифи
Калангала тумани 9,103 квадрат километр, шундан фақат 468.3 квадрат километр (5,1%) қуруқлик, қолган қисми очиқ сув. Туман Виктория ко'лининг шимоли-г'арбий қисмида жойлашган саксон то'ртта кенг тарқалган ороллардан иборат бо'либ, улардан фақат қирқ учтасида инсонлар истиқомат қилади. Энг катта орол Бугала ороли бо'либ, унинг майдони 296 квадрат километрни ёки туман ер массасининг 63,2%ни ташкил қилади.
Аҳоли
1991-йилги миллий аҳолини ро'йхатга олиш ма'лумотларига ко'ра, туман аҳолиси тахминан 16,400 кишини ташкил қилган. О'н бир йил о'тгач, 2002 йилги миллий аҳолини ро'йхатга олиш ма'лумотларига ко'ра, туман аҳолисини тахминан 34,800 кишини ташкил этган ва аҳолининг йиллик о'сиш сур'ати 6,8% ни ташкил этган. 2012-йилда Калангала тумани аҳолиси тахминан 66,300 кишини ташкил этган[3] [4].
Қуйидаги жадвалда 21-асрнинг биринчи ўн йиллигида туман аҳолисининг ўсиш траекторияси кўрсатилган. Барча рақамлар тахминийдир.Угандадаги барча туманлар орасида Калангала тумани энг кам аҳолига эга.
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 2002 | 34,8 | — |
| 2003 | 37,2 | +6.9% |
| 2004 | 39,7 | +6.7% |
| 2005 | 42,4 | +6.8% |
| 2006 | 45,3 | +6.8% |
| 2007 | 48,4 | +6.8% |
| 2008 | 51,7 | +6.8% |
| 2009 | 55,2 | +6.8% |
| 2010 | 59 | +6.9% |
| 2011 | 63 | +6.8% |
Туман иқтисодиётининг учта асосий жиҳати: (а) балиқчилик (б) туризм ва (c) қишлоқ хо'жалиги . Оролликларнинг асосий қисмининг ҳаёти балиқ овлаш билан бог'лиқ. Балиқчилар балиқларнинг мавсумий ҳаракатидан кейин ко'чиб кетишади. Ко'п балиқ овлаш муаммолигича қолмоқда.
Туманнинг жойлашуви, иқлими ва нисбий изоляцияси тумага сайёҳларни жалб қилади. Туристик об'эктлар ко'п жойларда оддий, шунга қарамай, инфратузилмаларда яҳшиланиш кузатилмоқда,(турар-жойлар, ё'л тармоқлари, коммуникациялар, электр та'миноти, сув қувурлари ва бошлар) секин асталик билан ривожланмоқда.
Жинжа шаҳрида жойлашган хусусий палма ёг'ини қайта ишловчи Бидcо Уганда туманида баҳсли 15 000 акр(6100 га) палма ёг'и плантациясини сақлаб туради.Бундан ташқари, чет эллик фермерлар Бидcо билан шартнома асосида палма ёг'и етиштириб, маҳсулотларини қайта ишловчига сотадилар[5].
Чорвачилик ва дарахт кесиш туманда бошқа иқтисодий фаолият турларидандир..2014-йил май ойи ҳолатига ко'ра, тумандаги чорва моллари сони қуйидагича бо'лганлиги тахмин қилинган:[6].
Ер хавфсизлиги
Фриэндс оф Эартҳ Интернатионал (ФЕИ) маълумотларига кўра, Оил Палм Уганда Лимитед (ОПУЛ) Угандадаги маҳаллий ҳамжамиятлар билан ер бўйича келишмовчликда иштирок этади[7]з.ОПУЛнинг 93 фоизи Бидcо Угандага тегишли бо'либ, у Wилмар Интернатионал, Жосовина Cоммодитиэс ва Бидcо Африcа томонидан ташкил этилган қо'шма корхонадир[7].
2015-йил март ойида Тҳе Гуардиан нашрининг ёзишича, ерни тортиб олиш муаммоси бир неча йиллардан бери Калангала жамоасини қийнаб келган. 2011-йил июл ойида аҳоли "палма ёг'и плантацияларига ё'л очиш учун етиштирилган... ер ва экинларни бузадиган сариқ машиналарни топиб" уйг'онди[8].ФЕИ маълумотларига кўра, лойиҳа оқибатларига мажбурий кўчиш, ёмон меҳнат стандартлари, ўрмонларни кесиш ва хавфсизлик ва бошқалар киради[9].Жамият бу ташаббусни судга берди[7].
Ишлаб чиқариш бо'лими бошлиг'и Девид Балиронда одамларга компенсация олаётганини ко'рганини айтди. Ундан нега товон пули етарли бўлмаганига эътироз билдирмаганлиги ҳақида сўралганда, у шундай жавоб берди: “Уларнинг уй эгаси билан келишуви бўлган. Бу одамлар бировнинг ерларида босқинчилар эди. Улар пул миқдори бо'йича келишиб олдилар. ... Мен нодавлат ташкилотларни айблайман; улар одамларни қо'зг'алонга ко'таришади ва ҳатто уларга компенсация қилинган тақдирда ҳам ер талаб қилишади[8].
Калангала иқлими
Калангала иқлими илиқ, ёмг'ирли ва булутли. Йил давомида ҳарорат одатда турлича 67 ° Ф дан 79 ° Ф гача о'згариб туради ва камдан-кам ҳолларда 65 ° Ф дан паст ёки 83 ° Ф дан юқори бо'лади.
Туризм рейтингига асосланиб, Калангалага илиқ об-ҳаво билан шуг'улланиш учун йилнинг энг яхши вақти июн ойининг бошидан сентябр ойининг о'рталаригача[10].
Яна қаранг
- Ссесе ороллари
- Бугала ороли
- Марказий минтақа, Уганда
- Уганда туманлари
Манбалар
- ↑ Уганда Дистриcт Мап
- ↑ „Дистанcе бетwеэн Энтеббе анд Калангала wитҳ Мап“. Глобефеэд.cом. Қаралди: 2014-йил 9-май.
- ↑ „Эстиматед Популатион оф Калангала Дистриcт Ин 1991, 2002 & 2012“. Cитйпопулатион.де. Қаралди: 2014-йил 16-май.
- ↑ „Гроwтҳ оф Калангала Популатион Wорриэс Дистриcт Аутҳоритиэс“. Уганда Радио Нетwорк Онлине. Қаралди: 2014-йил 9-май.
- ↑ Басаалидде. „Бидcо Ҳас Трансформед Калангала“. Индепендент (Уганда) (2012-йил 1-июл). 2014-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 9-май.
- ↑ „Тҳе Эcономй оф Калангала Дистриcт“. Уганда Травел Гуиде. 2015-йил 17-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 9-май.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 „Угандан оил палм cонгломерате такен то cоурт овер ланд-граб cлаимс“ (2015-йил 19-феврал). 2015-йил 5-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 6-март.
- ↑ 8,0 8,1 „Угандан фармерс таке он палм оил гианц овер ланд граб cлаимс“. ТҳеГуардиан.cом (2015-йил 3-март).
- ↑ „Арчивед cопй“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 17-июн.
- ↑ „Калангала Cлимате, Wеатҳер Бй Монтҳ, Авераге Температуре (Уганда) - Wеатҳер Спарк“ (эн). wеатҳерспарк.cом. Қаралди: 2023-йил 15-май.
Ташқи ҳаволалар
- "Калангала Аcтион Аидс УСА" нодавлат ташкилоти ҳақида
- Калангала туманига саёҳат бо'йича қо'лланма (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-06-17 санасида архивланган)