Калуша Бwаля - Замбиялик собиқ халқаро футболчи. У Замбиянинг энг кўп ўйин ўтказган саккизинчи футболчиси, Годфрей Читалу ва Алекс Чоладан кейин барча вақтларнинг энг яхши тўпурарлари рўйхатида учинчи ўринда туради. Калуша 1988-йилда Франcе Фоотбалл журнали томонидан Африкада йилнинг энг яхши футболчиси деб топилди. 1996-йилда ФИФА томонидан йилнинг энг яхши ўйинчиси номинациясига номзод бўлди, ҳамда у ерда бутун йил давомида мақтовли о'йин ко'рсатган ҳолда, бироз вақтдан со'нг дунёнинг топ-15 та футболчилар ро'йхатига киритилди.

Калуша БwаляКалуша Бwаля
Шахсий маълумотлари
Таваллуди 1963-йил 16-август (1963-08-16) (63 ёш)
Муфулира, Нортҳерн Рҳодесиа
Миллати Замбиан
Касби Фоотбаллер (ретиред)
Фоотбалл администратор

Унинг акаси Бенжамин Бwаля профессионал футбол о'йинчиси бо'либ, укаси Жоэл Бwаля каби Замбия терма жамоасида ўйнаган.[1] Унинг амакиваччаси Cардифф Cитй ва Wелш терма жамоаси собиқ футболчиси Роберт Эарншаw бўлган.

Унинг футболчи, мураббий ва Замбия футбол ассоциацияси президенти сифатидаги фаолияти қисман "Эигҳттеам" ҳужжатли филмида кўрсатилган.[2]

2016-йил 20-мартда Калуша Замбия Футбол Ассоциацияси (ФАЗ) сайловларида таниқли бизнесмен футбол амалдорига айланган, лекин Андреw Каманга 163 ва 156 овоз билан мағлуб бўлди.

2018-йил август ойида ФИФА жаҳон футбол ташкилоти Бwаляни икки йилга миллий ва халқаро миқёсдаги футболга алоқадор барча тадбирлардан четлаштирди. Мустақил Этика қўмитасининг ФИФА ҳакамлар палатаси уни ФИФА ахлоқ кодексининг 16-моддаси (Махфийлик) ва 20-моддаси (Совғалар ва бошқа имтиёзларни тақдим этиш ва қабул қилиш) бузганликда айбдор деб топди. Таъкидланишича, Бwаля Қатар расмийси Муҳаммад Бин Ҳаммамдан совға шаклида пора олган.[3] Калуша Замбия футболи тарихидаги энг буюк футболчилардан бири ҳисобланади.[4]

Халқаро мартабаси

Бwаля 1988-йилги Олимпиада ўйинларида иштирок этган миллий терма жамоа аъзоси бўлиб, Италияга қарши ўйинда (4:0) энг машҳур хет-трик билан о'зини намоён қилди. То'лиқ халқаро миқёсда у 1983-йилдан 2004-йилгача 87 та халқаро о'йинда майдонга тушиб, 39 та гол урган. У 1983-йил апрел ойида Ндоладаги Миллатлар кубоги саралашида Даг Ҳаммарскжоэлд стадионида Суданга қарши дебют қилди ва кейинги йили жаҳон чемпионати саралашида Уганда дарвозасига биринчи голини урди.

У 1994-йилги Жаҳон чемпионатига саралаш ўйинлари пайтида миллий футбол терма жамоасининг сардори бўлган бўлса-да, Калуша 1993-йил 28-апрелда самолёт Атлантика океанига қулаши натижасида бутун жамоа ва унинг раҳбарияти ҳалок бўлган бахциз парвоздагилар орасида эмас эди. У ПСВ "ПСВ Эиндҳовен"да ўйнар экан, унинг жадвалига кўра, жамоа самолётида эмас, жамоага қўшилиш учун Голландиядан Сенегалга учиб кетган.[5][6] Африканинг энг машҳур "11-рақами" Калуша Бwаля кейинги йили миллий терма жамоанинг тикланишига бошчилик қилди ва 1994-йилда Тунисда бўлиб ўтган CАФ Африка Миллатлар Кубогида иккинчи ўринга кўтарилди. Миллий терма жамоа 1996-йилда Жанубий Африкада ўтказилган навбатдаги Африка кубогида 3-ўринни эгаллади ва Калуша турнирнинг энг яхши тўпурари сифатида "Олтин буца" мукофотини қўлга киритди.

У 2006-йилги Африка Жаҳон чемпионати саралаш ўйинларида футболчи-мураббий бўлган. 2004-йил 5-сентябрда Замбия Либерия билан ўйнади ва ўйин тугашига 0:0 дақиқа қолганида дуранг қайд этилди. 41 ёшли Калуша иккинчи бо'лимда захирадан майдонга тушди ва то'г'ридан-то'г'ри жарима зарбасидан гол уриб, Замбияни 1:0 ҳисобида г'алаба қозонди ва Африканинг 1-гуруҳида пешқадамлик қилди.

Манбалар

  1. ↑ Фоотбалл. „Жоэл Бwаля, Калуша'с офтен форготтен бротҳер“. CАФОнлине.cом.
  2. ↑ „Эигҳтеам (2014) - ИМДб“ (эн-УС). www.имдб.cом. Қаралди: 2021-йил 19-май.
  3. ↑ Эдитор. „Замбиан Легенд Калуша Бwаля баннед фром фоотбалл бй ФИФА“ (эн-ГБ). Эаст Африcан Бусинесс Wеэк (2018-йил 10-август). 2021-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-июл.
  4. ↑ Олударе. „ʻТҳеир дреамс аре оур дреамс’ - Бwаля ин мовинг трибуте то Замбиа’с лате ҳероэс“ (эн). Гоал (28-апрел 2020-йил). — „"тҳе Замбиан фоотбалл греат"“. Қаралди: 28-май 2021-йил.
  5. ↑ Бwаля, Калуша. „Калуша рефлеcц он трагедй“. ББC Неwс (28-апрел 2003-йил).
  6. ↑ Джазми, Мани. „Замбиан фоотбаллерс ремембер а лост генератион оф плаерс“. ББC Спорт. ББC (10-феврал 2012-йил). Қаралди: 11-феврал 2012-йил.

Ҳаволалар