Kamajutsu
Камажуцу (японча: 鎌術) — японларнинг анъанавий металл ўроққа ўхшаш „кама“ қуроли билан жанг қилиш санъати.
Тарихи
Ўроқлардан фойдаланиш дунёнинг кўплаб мамлакатларида қадимдан маълум. Тинчлик даврида деҳқонлар уларни қишлоқ хўжалигида, урушда ва ғалаёнлар пайтида қурол сифатида ишлатган. Японияда эса бу махсус жанг санъати сифатида ривожланган.
Пичоқнинг шакли, тутқичнинг узунлиги, уларнинг ўлчамлари ва уланиш усули мактаблар орасида фарқ қилади. Кўпинча ўроқ бироз эгилган, анча кенг пўлат пичоқ бўлиб, унинг узунлиги 13,5 дан 16,5 см гача, фақат ичкарига қараган томони ўткирланган. У узунлиги 36 дан 55 см гача бо"лган, қизил эман дарахтидан тайёрланган дастакка унча катта бўлмаган бурчак остида ўрнатилган. Мустаҳкамлаш учун тутқичнинг учига темир ҳалқа қўйилган[1].
Баъзи мактабларда жанг қилиш техникаси „оо-гама“ — „катта ўроқ“ ёки „нагацука-гама“ — „узун тутқичли ўроқ“ деб номланувчи бошқа турдаги ўроқ билан ҳам ўрганилган. Унинг ёрдами билан одамлар ва отларнинг оёқларини кесиш, чавандозларнинг бошини узиш, найза ва қилич зарбаларига унинг ёрдамида чап бериш мумкин эди[1]. „Кама“ билан ишлашни кўриб чиққан"Бугеи" самурай мактабларида камажуцу деганда профессионал қурол устаси томонидан яратилган предмет билан аниқ тарзда ишлаш кўзда тутилади. Бундай мактабларда ўроқ рақибга қарши қаратилган яхши „зирҳ тешувчи“ қурол ҳисобланган. Яъни, бунда тиғ билан оғир шикаст етказиш, мушакларни, пайларни, ҳаётий муҳим вена ва артерия томирларини кесиш тушунилади[2].
Бир-биридан тутқич узунлиги, ўлчами, тиғнинг эгрилик даражаси, тутқичга маҳкамлаш усуллари билан фарқ қиладиган ўроқлар япон жангчилари томонидан қадимдан қўлланган. Айниқса, улар денгиз флотида жуда кенг қўлланган. Яъни, у ерда душман қайиқларини тортиб олиш (жанг қилиш мақсадида душман кемасига ўтиб олиш учун) ва кемаларнинг саёз сувда ҳаракатланишини қийинлаштирган денгиз ўтларини кесиб ташлаш учун ишлатилган[1].
Камажуцу санъати Ямамото Муҳен-рю, Ягю Шинган-рю, Иккан-рю, Исшин-рю, Кашима Шинкаге-рю, Кентоку-рю ва бошқа мактабларнинг ўқув дастурларида мавжуд. Бундай ўроқлар нинзялар орасида ҳам жуда машҳур эди. Қоидага кўра, улар кийим остида осонгина яширинадиган кичик қуроллардан фойдаланганлар. Нинзялар ўроқлардан нафақат қурол, балки тўсиқлар ва тузоқларнинг арқонлари, шақилдоқларга (уларни сигнал берувчи тузоқ сифатида ишлатишган, яъни, унга тегиб кетилса, ўзидан маълум бир овоз чиқаради) бириктирилган иплар, буталар, чакалакзорлар ва зич ўрмонлардаги ўтиш жойларини кесиш учун ҳам ишлатишган[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 А. Горбылёв. „Кама-дзюцу“ (русча). "Боевой дух". 16-апрел 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-апрел 2014-йил.
- ↑ А. Смирнов. „Раздел 1. Часть 5. Глава 1. КАМАДЗЮЦУ 鎌術 и ДЗИНГАМА НО ДЗЮЦУ 陣之鎌術“ (русча). Виртуальный Додзё Александра Смирнова. 2014-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-апрел 2014-йил.