Каптейн юлдузи — Рассом юлдуз туркумидаги ягона юлдуз. У Қуёшдан тахминан 13 ёруғлик йили масофада жойлашган[1]. У 1897-йилда Якобус Каптейн томонидан кашф этилган ва унинг номини олган[2]. Каптейн юлдузини тунги осмонда оддий телескоп ёрдамида кўриш мумкин.

Хусусиятлари

Юлдуз қизил субкарлик, яъни аномал спектрга эга ва Ҳертзспрунг-Русселл диаграммасидаги асосий кетма-кетликдаги юлдузлар ва оқ миттилар орасидаги бўшлиқда жойлашган. У бизнинг Қуёшдан 250 баравар кам ёруғлик чиқаради ва ёруғлик нурининг тўртдан бир қисмига тенг. Бундан ташқари, у бошқа юлдузлардан фарқли ўлароқ, бизнинг галактикамизда тескари йўналишда ҳаракатланадиган об’эктларга тегишли[3]. У кашф этилган пайтда у энг катта тўғри ҳаракатга эга бўлган юлдуз эди. Айни пайтда янада тезроқ юлдуз маълум — Барнард юлдузи.

Каптейн юлдузи сомон йўли ҳалосининг бир қисми. Бундай об’эктлар бизнинг галактикамизнинг умумий аҳолисининг атиги 0,1-0,2 % ни ташкил қилади. Кўриб чиқилаётган юлдуз бизга энг яқин ўхшаш об’эктдир. У „Бир гуруҳ каптейн юлдузлари“ деб номланган бундай юлдузларнинг маҳаллий кластерига тегишли (инглизча: Каптейн'с стар гроуп).

Сайёра тизими

Юлдузнинг иккита сайёраси бор — Каптейн б ва Каптейн c. Капитан б яшашга яроқли зонада жойлашган ва яшаш мумкин бўлган энг қадимги сайёрадир (тахминан 11,5 миллиард йил)[4]. Орбитал даврлар 48,6 ва 121,5 Ер куни, минимал массалари эса мос равишда 4,8 ва 7 Ер массасини ташкил қилади[5][6].

Юлдузнинг яшаш зонасида Каптейн б сайёраси йўқ деган фараз мавжуд, аммо юлдуз фаоллиги кузатилмоқда, чунки юлдузнинг 143 кунлик айланиш даври эълон қилинган[7].

Юлдузнинг энг яқин муҳити

Қуйидаги юлдуз тизимлари ундан 10 ёруғлик йили ичида жойлашган:

Юлдуз Спектрал синф Масофа, Ст. йиллар
ЛҲС 1565 М5.5В 3.7
ЛП 944-020 М9 6.1
Сириус АБ А1 Вм / ДА2 ВИИ 7.5
э Эридани К2В 8.5
82 Эридани Г8В 8.9
Глиэсе 229 АБ М1/Т0 9.3

Яна қаранг

  • Яқин атрофдаги юлдузлар рўйхати

Манбалар