Karim Rashid
- Википедияда исми Карим бўлган бошқа кишилар ҳақида ҳам мақолалар мавжуд.
Карим Рашид (арабча: كريم رشيد, инглизча: Карим Рашид; туғ. 1960-йил 18-сентабр, Қоҳира) — таниқли саноат дизайнери[1]. Карим Рашид 2500 га яқин дизайн, жумладан, мебел дизайни, идиш-товоқ, мода аксессуарлари, қадоқлаш, арматура, ёритиш, шунингдек, интерер, инсталляция ва бошқа архитектура лойиҳаларини ишга туширди[2].
| Карим Рашид |
|---|
Биография
Карим Рашид 1960-йилда Қоҳирада (Миср) туғилган. Ярим мисрлик (отаси томонида), ярми инглиз, Карим Англия ва Канадада ўсган. Оилада уч фарзанд бўлган, Каримнинг бадиий дидига ўғлини эскизларга олиб боришни яхши кўрадиган рассом ва театр декоратори отаси сингдирган. Рашид Карлетон университетида саноат дизайни бўйича таҳсил олган (инглизча: Cарлетон Университй Оттавадаги (Канада). 1982-йилда бакалавр даражасини олиб, ўқишни Неаполда (Италия) давом эттирди, сўнгра бир йил Миланга кўчиб ўтди ва у ерда Родолфо Бонетто (Италия) студиясида таҳсил олди[3].
Амалиётдан сўнг у Канадага қайтиб келди ва етти йил давомида КАН Индустриал Десигнерс компаниясида ишлади. Ўша пайтдан бошлаб у Сонй, Cитибанк, Иссей Мияке ва бошқалар каби компаниялар билан яқин ҳамкорликни бошлади ва босқичма-босқич бизнинг замонамизнинг энг муваффақиятли, мода ва обрўли дизайнерларининг яқин қаторига кириб борди.
1985-йилдан 1991-йилгача у Бабел Фашион Cоллеcтион ва Шимолнинг асосчилари ва дизайнерларидан бирига айланган.
1993-йилда у Ню-Ёркда ўзининг дизайн студиясини очди[4].
Каримнинг иши дунё музейларида, жумладан, МоМА, Помпидоу Cентер ва СФМОМА[5] даги 20 та доимий коллексияларда намойиш этилган.
2012-йилда Карим Рашид рассом Теренс Ко билан Италиянинг Пеутерей брендининг 10 йиллиги муносабати билан қишки палтоларнинг чекланган нашрида ҳамкорлик қилди[6].
2016-йилда Рашид Мексикадаги Темптатион Ресорт ва Спани кўп миллион долларга таъмирлашни ўз зиммасига олгани эълон қилинди[7].
Яратилиш
Карим Рашид ҳар бир қадами билан нафақат алоҳида об’эктлар ёки маконларни лойиҳалаш ёки яратишга, балки сўзнинг кенг маъносида атроф-муҳитни лойиҳалашга қизиқишини намойиш этади. „Қобилиятларингизни тор ихтисослик билан чекламанг — умуман ҳаётга ихтисослашинг“, дейилади дизайнер томонидан ишлаб чиқилган 50 та амрдан бирида[8].
АCМЕ Студио, Намбé, Метҳод, Прада, Умбра, Алесси, Таргет, Аливар, Картелл, Фосcарини, Артемиде — бу унинг мижозларининг тўлиқ рўйхати эмас. Рашид Ню-Ёрк ва Токиодаги ресторанлар, Лондон, Афина ва Лос-Анжелесдаги меҳмонхоналар, бутиклар интерери, энг машҳур телеканаллар кўргазмалари ва студиялари дизайни билан шуғулланади.
Услубни унутинг, қулайлик ҳақида ўйланг. Материалнинг ҳашамати ўрнига эркинлик ҳашаматини англаб етинг. Бу Карим Рашид ижоди ва дунёқарашининг мазмун-моҳиятини англашнинг калитидир. Соф ва ёрқин рангларнинг бепарволиги, силлиқ порлоқ юзалар, оддий ва юмшоқ контурлар… Бир неча йил олдин Карим Рашид гардеробидан қора рангни олиб ташлаган бўлса, энди унинг севимлилари оқ ва пушти рангга айланди. Бундан ташқари, дизайнернинг ижодида сиз камдан-кам ҳолларда қора рангни топишингиз мумкин.
Рашид анъанавий табиий материаллардан кўра замонавий синтетик материалларни афзал кўради. Энг янги технологиялар ҳар бир буюмни амалий, қулай ва арзон қилишга ёрдам беради. Дизайнер инсонлар ҳар қандай шаклда ўтмишга бўлган носталжидан воз кечгандагина дунёни яхши томонга ўзгартириш мумкинлигига амин. „Мен дунёни ўзгартирмоқчиман“, — дейди у 2001-йилда Универсе Публишинг томонидан нашр этилган биринчи манифест китобининг муқовасида[9].
Рашид асарлари дунёнинг кўплаб музейларида намойиш этилган: Ню-Ёркдаги Замонавий санъат музейи, Монреалдаги Мусеэ дес Арц Деcоратифс, Токиодаги Токё Гас, Голландиядаги Гронинген музейи ва бошқа кўплаб музейларда. Дизайнер уч юздан ортиқ мукофот ва мукофотлар, жумладан Даимлер Чрйслер Дизайн мукофоти (1999), Жорж Нелсон мукофоти (1999), Силвер ИДЕА мукофоти (1999), Индустриал Десигн Эхcелленcе Аwард (1998), олтин мукофоти соҳибидир. Америка саноат дизайнерлари жамиятининг (ИДСА) мебеллари (2001), Эсқуире журналининг энг яхши янги ресторан дизайни (2003).
Карим Рашид бутун дунё бўйлаб маърузалар ўқийди, тақдимотлар ўтказади ва маҳорат дарслари ўтказади ва халқаро дизайн танловларининг ҳакамлар ҳай’атида бажонидил иштирок этади. Рашид Филаделфия Санъат университетида саноат дизайнидан дарс берган, Пратт институти, Род-Айленд дизайн мактаби ва Онтарио санъат коллежида дизайндан дарс берган ва Вашингтондаги Коркоран Санъат ва Дизайн коллежининг фахрий доктори унвонига эга бўлган.
Шахсий ҳаёт
Карим Рашид этник оилада туғилган — отаси мисрлик, онаси эса инглиз. Каримнинг туғиш вақтида киндик ичакчасидаги бўйнига ўралганлиги сабабли болалигида ривожланишида кечикишлар, нутқида муаммолар бўлган. Каримнинг оиласи Канадага ҳижрат қилган ва у ерда ўқишни бошлаган. Акаси, опаси ва Карим ҳам ижодий касб вакиллари: Ханни Рашид машҳур меъмор бўлди, опаси Сорая Рашид эса расм ва мусиқа билан шуғулланади[10].
Рашиднинг биринчи турмуши 1995-йилда веб-дизайнер Меган Ланг билан бўлган. Кейинчалик эр-хотин 2005-йилда ажрашишди. У Ланг билан 1991-йилда Рашид ўша пайтда талаба бўлган Род-Айленд дизайн мактабида қисқа вақт доцент сифатида дарс берганида танишган.
2008-йилда Рашид Ивана Пуричга уйланди. Карим Рашид 2018-йилда Иване Пурич билан ажрашган. Улар 2006-йилда Карим Белград дизайн ҳафталигида элчи бўлиб ишлаётганида Белграддаги кечада учрашишган. Эр-хотиннинг 2013-йилда туғилган Кива Рашид исмли фарзанди бор.
Карим Рашид ҳам бир қатор ижодкорлар сингари ўзига хос кийиниш услубига эга — у оқ ва пушти рангларни яхши кўриши билан танилган.
Карим Рашид Россияда
2005-йил 27-сентабрдан 30-октабргача Гари Татинцян галереясида Карим Рашид асарлари кўргазмаси бўлиб ўтди[11].
2008-йилда Москвада Янги Арбатдаги Весна савдо уйида Босcо ди Cилиэги концептуал дўкони Босcо 3.14 очилди, унинг интерери Карим Рашид томонидан яратилган[12].
2012-йилда Карим Рашид „Олтин Грамафон“ ҳайкалчаси учун янги дизайнни ишлаб чиқди.
Бир неча марта у Экатеринбургдаги „Иннопром“ саноат кўргазмасига ташриф буюрди.
Манбалар
- ↑ ҳттп://фамоус.тоталарч.cом/рашид
- ↑ ҳттпс://www.барcелонадесигн.ру/десигнер/карим-рашид/
- ↑ ҳттпс://www.барcелонадесигн.ру/десигнер/карим-рашид/
- ↑ ҳттп://фамоус.тоталарч.cом/рашид
- ↑ „Карим Рашид, Оҳ чаир, 1999 · СФМОМА“. www.сфмома.орг. 2019-йил 11-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 25-апрел.
- ↑ „карим рашид: пеутерей 10тҳ анниверсарй cоац“ (эн). десигнбоом | арчитеcтуре & десигн магазине (2012-йил 13-апрел). 2019-йил 25-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 25-апрел.
- ↑ „АртПремиум – Карим Рашид: Десигнинг тҳе Футуре“ (эн). АртПремиум (2016-йил 28-ноябр). 2019-йил 25-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 25-апрел.
- ↑ Сайт Карима Рашида
- ↑ ҳттп://фамоус.тоталарч.cом/рашид
- ↑ „карим рашид интервиэw“ (эн). десигнбоом | арчитеcтуре & десигн магазине (2002-йил 10-феврал). 2019-йил 25-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 25-апрел.
- ↑ архив нусхаси, 2008-01-07да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-06-21
- ↑ архив нусхаси, 2008-01-07да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-06-21