Karl Albiker
Карл Албикер (ур. Карл Албикер, б. 1878-йил 16-сентабр[1]) Уҳлинген — 1961-йил 26-феврал Эттлинген — немис ҳайкалтароши, график рассоми ва ўқитувчиси.
Мукофотлар
К. Албикер бадиий таълимни Карлсруэ Тасвирий санъат академиясида бошлаган, у ерда экспрессионист рассом Карл Хофер билан танишган ва дўстлашган. Кейин 1899—1900-йилларда Париждаги Жулиан академиясида, кейинроқ Антуан Боурделле студиясида таҳсил олди. Парижда шунингдек, немис ҳайкалтароши К. Албикернинг ижодига таъсир қилган Аугусте Родин билан ҳам учрашди[2].
Германияга қайтгач, ҳайкалтарош Мюнхенда (1902-1903) яшайди, кейин иш сафари билан саёҳатга чиқади ва бир муддат Римда (1903-1905) яшайди. 1905-йилда у қайтиб келади ва Этлингенда ҳайкалтарошлик устахонасини очади. 1910-йилда Албикер Флоренсияга саёҳат қилиш имконини берувчи Прих Вилла Романа мукофотини олади.
1919-йилда К. Албикер Дрездендаги Олий санъат мактабининг профессори бўлди. У санъат соҳасида энг обрўли ва истеъдодли устозлардан ҳисобланган. 1927-йилда у Баден Сеcессион ҳаракатини ташкил этишда, шунингдек, Янги Мюнхен бўлинишида иштирок этди .
Германияда миллий социалистларнинг ҳокимиятга келиши билан К. Албикер (бошқа машҳур немис ҳайкалтарошлари - Ричард Счеибе, Жосеф Wакерле каби) — маъмурий ва жамоат бинолари учун монументал ҳайкаллар яратиш, бир қатор меъморий лойиҳаларни амалга оширишда иштирок этади. У Берлин Олимпиадаси олдидан Берлин спорт форумини („Реичсспортфелд“) қайта қуриш устида ишлаган (бош меъмор Вернер Март билан биргаликда). 1930-йилларда К. Албикер немис санъати танловининг ҳакамлар ҳай’ати аъзоси эди[3].
Иккинчи жаҳон уруши пайтида Берлиндаги ҳайкалтарошнинг уйи ва устахонаси портлаш пайтида вайрон қилинган. 1947-йилда у ўз ватанига, Баденга қайтиб келди. Бу ерда у Карл Албикер жамғармасини яратади, бунинг натижасида ҳайкалтарошнинг шахсий коллексиясидан кўплаб санъат асарлари Этинген шаҳри музейига топширилди.
Мукофотлар
- 1910-йил: Вилла-Рим мукофоти
- 1925-йил: Карлсруэ технология университетининг фахрий доктори
- 1953-йил: Ханс Тома мукофоти
- 1957-йил: Германиянинг хизматлари учун ордени қўмондони
Танланган асарлар
- 1912-йил: Шикоят (Диэ Клаге) (бронза, Ҳ. 137 см), Хаген, Карл Эрнст Остҳаус музейи
- 1926-йил: Йиқилган аскар (Гефалленер Солдат), Монументал ҳайкал, Греитз
- 1936-йил? Паллас Афина, Ҳеиделберг, Рупречт-Карлс университети
- 1929-31-йил: Ҳйгеиа, Дрезден, Германия гигиэна музейи
- 1935-37-йил: Диско отувчи (Дер Дискусwерфе)р, Берлин, Олимпия боғи
- 1935-37-йил: Эстафета югурувчиси (Диэ Стаффеллäуферин), Берлин, Олимпия боғи
- 1938-йил: Флиэгендер Гениус, Дрезден, собиқ ҳарбий авиация ўймакорлиги фризининг ҳайкали
Манбалар
Адабиётлар
- Беате Эcкстеин: Им öффентличен Аустраг: Арчитектур- унд Денкмалспластик дер 1920эр бис 1950эр Жаҳре им Wерк вон Карл Албикер, Ричард Счеибе ва Жосеф Wаcкерле, Счрифтен зур Кунстгесчичте, Бд. 10, Гамбург, 2005, ИСБН 3-8300-1862-2
- Сигрид Валтер: Карл Албикер 1878-1961. Пластик, Зайхнунген. Каталог зур Аусстеллунг вом 9. 1996-йил-5-ноябр. Январ 1997 им Георгенбау дес Дресднер Счлоссес. Неуэр Сäчсисчер Кунствереин э. В., Деуцчес Гигиэна-музейи, Дрезден 1996-йил
- Сигрид Валтер: Эине Готтин фüр ден „Темпел дер Гесундҳеит“. Диэ Пластик „Ҳйгиэна“ вон Карл Албикер им Деуцчен Ҳйгиэне-Мусеум, Деуцчес Ҳйгиэне-Мусеум, ДЗА Верлаг фüр Култур унд Wиссенсчафт ГмбҲ, 1996-йил
-
Ўтирган Минерва (1931), Гейделберг
-
Фридериcиана, Карлсруэ
-
Эстафетачилар, Берлин
-
Масиҳ черковининг фасади, Маннҳеим