Ziyosfera

Kaspi.kz

Kaspi.kz – Qozogʻistonning „yagona shox“ texnologiya kompaniyasi boʻlib, „Kaspi Magazin“ MChJ, „Kaspi Bank“ AJ, „Kaspi Pay“ MChJ va „Kaspi Travel“ MChJlarni oʻz ichiga oladi[2][3][4][5].

Kaspi.kz
Turi ommaviy kompaniya
Tarmogʻi Moliyaviy texnologiyalar
Qachon asos solingan 2002
Joylashuvi Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston
Asoschi(lari) Vyacheslav Kim
Rahbariyat Mixail Lomtadze
Vyacheslav Kim
Aylanma daromadi 1 270,5 mlrd KZT (2022)[1]
Operatsion foydasi 720,5 mlrd KZT (2022)[1]
Boyligi 5,1 mlrd KZT (2022)[1]
Shoʻba korxonalari Kaspi Bank
Kaspi Group
Kaspi Magazin
Kaspi Office
Kaspi Travel
Kaspi Pay
IC Basel
ARK Balance[1]
Vebsayti https://kaspi.kz

2020-yilda kompaniya Yevropa va Yevrosiyodagi eng tez rivojlanayotgan IT-moliya tashkilotlaridan biriga[6][7], Qozogʻiston moliya bozorida yetakchi oʻyinchiga aylandi[8].

Kaspi.kz innovatsiyalari respublikaning raqamli transformatsiyasiga va uning investitsion jozibadorligini oshirishga katta hissa qoʻshmoqda[9]. Kaspi.kz tajribasi Harvardda oʻrganilmoqda[10][11][12].

Biznes tizimi

Kaspi.kz onlayn toʻlovlar va P2P oʻtkazmalari, shaxsiy mablagʻlarni boshqarish va yetkazib berish bilan onlayn xaridlar xizmatlarini birlashtiradi. Kompaniya uchta platformada – toʻlovlar, marketpleys va fintex yoʻnalishlarida ishlaydi[13][14][15]. Bu yoʻnalishlar bir nomdagi mobil ilovaga integratsiyalashgan.

2020-yil dunyoda Xitoyning WeChat va AQShning WhatsApp ilovalaridan keyin foydalanuvchilarni jalb qilish boʻyicha uchinchi oʻrinni egalladi[16].

Qozogʻiston IT-sanoati mutaxassislari Kaspi.kz ni nafaqat Qozogʻiston[17], balki jahondagi[18] muvaffaqiyatli moliyaviy biznes ekotizimining namunasi va multiplikatsiya qilinishi kerak boʻlgan yutuq deb hisoblaydi[19].

Toʻlovlar

2019-yilda mobil ilova va QR texnologiyasidan foydalangan holda isteʼmolchilar va sotuvchilar oʻrtasida tezkor P2P oʻtkazmalarini joʻnatish va qabul qilish imkonini beruvchi toʻlov tarmogʻi ishga tushirildi[20][21][15].

2020-yilning 9 oyi davomida Kaspi.kz orqali 15,2 trillion tengega teng 1,6 milliard toʻlov amalga oshirildi, shundan 19,1 millionni byudjetga oʻtkazmalar tashkil qiladi[22].

2020-yil iyul oyida Kaspi.kz Milliy intellektual mulk institutidan patent olgan holda mobil ilova va kartomat yordamida toʻlov kartalarini chiqarish texnologiyasi va algoritmiga egalik huquqini kafolatladi[23]. 2020-yil sentyabr oyida Qozogʻiston Respublikasi hududida Kaspi Kartomat ochiq litsenziyasi amalga oshirildi[24].

Marketpleys

2018-yildan 2022-yilgacha Kaspi.kz Qozogʻiston onlayn savdo maydonchalari TOP KZ Chakana E-Commerce orasida onlayn savdodan tushgan daromad boʻyicha birinchi oʻrinni egalladi[6][25], shuningdek, onlayn savdo bozorining 70% ni egalladi[26], jami 19 million aholidan 12 million foydalanuvchiga ega[27].

2017-yilning 17-noyabr kuni Kaspi.kz birinchi marta „Kaspi Juma“ aksiyasini oʻtkazdi va uning doirasida 250 mingta tovar xarid qilish uchun 20 milliard tenge miqdorida isteʼmol kreditlari ajratdi. Aksiya davomida bankning kredit portfeli 2 foizga oshdi. Natijada, 2017-yilda Kaspi Magazin Qozogʻiston maishiy texnika bozorining 60 foizini egalladi[28].

2020-yil 28-avgustda kompaniya onlayn aviachiptalar sotuvchi Santufei (Kaspi Travel) kompaniyasini sotib oldi[29].

2020-yilning birinchi yarmida Kaspi.kz platformasi orqali 69 milliard tengelik 900 mingdan ortiq buyurtmalar amalga oshirildi[30]. Yil davomida Kaspi Travel yoʻnalishi 50 barobar oʻsdi[31].

Fintex

Platforma Qozogʻistondagi raqamli bank bozorining uchdan ikki qismidan koʻprogʻini tashkil etuvchi Kaspi Bankga[32] [33] asoslanadi. Bank chakana bank mahsulotlariga sotishga ixtisoslashgan[34].

Bankning karta tranzaksiyalari bozoridagi ulushi Visa va Mastercardning umumiy ulushidan qariyb 2,5 baravar koʻp. Kaspi.kz Qozogʻistonda naqd pulsiz toʻlovlar oʻsishining drayveri boʻlib, 2020-yilda oʻsish 120% ni tashkil etdi[35].

2019-yil noyabr oyida Kaspi.kz rahbari 2020-yilni kichik va oʻrta biznesdagi hamkorlarini qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish yili deb eʼlon qildi, shu bilan birga biznesni onlayn kreditlashni yoʻlga qoʻydi[36].

Kaspi isteʼmolchilarning kredit riskini baholash uchun algoritmlar va prognoz modellaridan foydalanadigan kredit qarorlarini qabul qilish jarayoni va skoring modelini ishlab chiqdi[20].

2019-yil oxirida Kaspi Bank oʻz aktivlari va oʻz kapitalidan foydalanish boʻyicha eng samarali boʻldi[37].

Davlat bilan hamkorligi

2020-yil mart oyida Kaspi.kz favqulodda holat joriy etilishi munosabati bilan aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash davlat dasturini amalga oshirishga hamda COVID-19 tufayli ish oʻrinlari va aholi uchun haq toʻlanmaydigan taʼtillarning qisqarishiga hissa qoʻshdi[38][39]. Kompaniya mobil ilovasida qozogʻistonliklarning qoldirgan arizasi orqali ularga umumiy summasi 4,4 million tenge boʻlgan ijtimoiy nafaqalar hisoblab chiqildi[40].

Oʻsha yilning oktyabr oyida Qozogʻiston Raqamli rivojlanish, innovatsiyalar va aerokosmik sanoat vazirligining axborot tizimlari, „E-lisenziyalash“ davlat maʼlumotlar bazasi va Kaspi.kz kompaniya ilovasidagi yakka tartibdagi tadbirkorlari roʻyxatga olish xizmatini tashkil qilish maqsadida axborot tizimlari integratsiyasi amalga oshirildi[41][42]. Keyinchalik yakka tartibdagi tadbirkor rekvizitlarini oʻzgartirish imkoniyati ham amalga oshirildi[43].

2021-yilda kompaniya Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda Kaspi.kz mobil ilovasi orqali avtomobillarni qayta roʻyxatdan oʻtkazish va texnik koʻrikdan oʻtkazish xizmatini yoʻlga qoʻydi[44][45][46]. Yana bir yarim yildan soʻng haydovchilik guvohnomasini onlayn almashtirish imkoniyati paydo boʻldi[47].

2022-yilda ishga tushirilgan bir qator loyihalar Kaspi.kz mijozlariga oʻzlarining elektron hujjatlari: shaxsiy guvohnoma, emlash pasporti, haydovchilik guvohnomasi, nikoh toʻgʻrisidagi guvohnoma, tugʻilganlik haqidagi guvohnoma[48], shuningdek, ijtimoiy sugʻurta guvohnomalari nafaqalari va pensiya jamgʻarmalariga xavfsiz va qulay foydalanish imkonini berdi. Bundan tashqari, Sogʻliqni saqlash vazirligi ishtirokida psixonevrologiya, narkomaniya, sil kasalliklari markazlaridan maʼlumotnomalar olish[49], bola tugʻilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomani berish[50] imkoniyatlari amalga oshirildi.

2023-yilda Kaspi.kz, Moliya vazirligi va Davlat daromadlari qoʻmitasi tadbirkorlarga bir qurilma ichida tekinga nazorat-kassa mashinasi va POS-terminalni olish imkonini beruvchi Kaspi Kassa xizmatini ishga tushirdi. IIVning Migratsiya xizmati qoʻmitasi, Adliya vazirligi va „IIM“ RDK koʻmagida yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtish va roʻyxatdan chiqarish imkoniyati ham yaratildi[51].

Davlat xizmatlari bilan bogʻliq barcha xizmatlar Kaspi.kz tomonidan Qozogʻiston RRIASV bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan va ishga tushirilgan[52].

Boshqaruvi

Boshqaruv raisi – Mixail Lomtadze[53].

Vyacheslav Kim (23,35%), Mixail Lomtadze (24,55%), Baring Vostok jamgʻarmasi (28,8%) Kaspi.kz ning yirik aksiyadorlari hisoblanadi. Shuningdek, 20.18% aksiyalar ommaviy aksiyadorlarga, 3.12% aksiyalar esa kompaniya boshqaruviga tegishli.

IPO

2018-yil 9-noyabr kuni Kaspi.kz mahsulot va xizmatlarining yillik taqdimotida boshqaruv raisi Mixail Lomtadze kompaniyaning London fond birjasida IPO oʻtkazish rejalari haqida maʼlum qildi[54][55].

IPO 2020-yil oktyabr oyida boʻlib oʻtdi[56] va hajmi boʻyicha ikkinchi va 2020-yilda butun Yevropada toʻrtinchi oʻrinda deb eʼtirof etildi[57].

Dastlabki taklif narxi global depozitar kvitansiyasi (GDR) uchun 33,75 dollar qilib belgilandi[58].

Taklifning umumiy tranzaksiya hajmi 742 million dollardan 879 million dollargacha boʻlgan, kompaniya oʻzining 1 million dollarlik aksiyalarini 6,5 milliard dollar bozor kapitalizatsiyasiga sotgan[59]. Shundan soʻng kompaniyaning kapitallashuvi 20 milliard dollardan oshdi[60]. Bu Kaspi.kz ni Qozogʻistonning eng qimmat ommaviy kompaniyasigaaylantirdi.

Mutaxassislarning fikricha, Kaspi.kz IPO qozoq banklarini baholash va hududdagi eng muvaffaqiyatli venchur investitsiya uchun etalonga aylandi[18].

Tarixi

Kaspi 2002-yilda qozoq ishbilarmoni Vyacheslav Kim tomonidan tashkil etilgan. Oʻshanda u xususiylashtirilgan Kaspiy bankini sotib olgan. Biroq, haqiqiy oʻzgarishlar 2006-yilda, Rossiyaning eng yirik xususiy kapital jamgʻarmasi Baring Vostok kompaniyaning ulushini sotib olgandan soʻng boshlandi. Bu Mixail Lomtadzening 2007-yilda boshqaruv jamoasiga qoʻshilishiga olib keldi, u Kim bilan birgalikda Kaspini Qozogʻistonning eng yirik fintex kompaniyasiga aylantirdi[61]. Lomtadze texnologiya va xizmat koʻrsatish sohasida raqobat ustunligini koʻrdi, resurslarni qayta taqsimladi, innovatsiyalarga sarmoya kirita boshladi, koʻproq jismoniy filiallar ochdi va depozitlar, kreditlar va kredit kartalari kabi bank mahsulotlarini rivojlantirdi. 2012-yilga kelib, bank 1 milliondan ortiq kartalar emissiya qilgan va bu sektorda Qozogʻistonda yetakchiga aylangan edi[62].

2008-yil 15-noyabrda rebrending natijasida „Kaspiy Bank“ AJ oʻz nomini „Kaspi Bank“ AJga oʻzgartirdi[63].

2015-yil 16-sentabrda Qozogʻiston Respublikasi Milliy banki Boshqaruvining 2015-yil 16-sentabrdagi 166-sonli qarori asosida „kaspi“ aksiyadorlik jamiyatiga „Kaspi Bank“ AJning bank xoldingi (bilvosita) maqomini olishiga rozilik berildi[64].

2018-yil 2-aprelda „Kaspi“ aksiyadorlik jamiyati Kaspi.kz aksiyadorlik jamiyati deb oʻzgartirildi[65].

2019-yilning 17-sentyabr kuni Kaspi.kz avtomobillar (Turbo.az), koʻchmas mulk (Bina.az), tovarlar va xizmatlarni (Tap.az) sotish va sotib olish boʻyicha xususiy eʼlonlarni joylashtirish va chop etish boʻyicha onlayn xizmatlarni xarid qilish orqali Ozarbayjon bozoriga kirdi[20][66].

2021-yil iyul oyida Kaspi.kz Ukraina bozoriga Portmone Group toʻlov tizimini sotib olish orqali kirdi[67].Oktyabr oyida Kaspi Ukrainaning BTA Banki (BTA Bank Qozogʻistonning shoʻba banki) uchun oldi-sotdi shartnomasini imzoladi[68]. Bu kompaniyaga mintaqada bank va toʻlov litsenziyalarini, shuningdek, Ukrainada Visa va MasterCard akkreditatsiyasini olish imkonini beradi. Bitim qiymati oshkor etilmagan[69].

Yutuqlari

2019-yil dekabr oyida Kaspi.kz 35 ta milliy IT-chempionlar roʻyxatiga kiritildi va Qozogʻiston Raqamli rivojlanish, innovatsiyalar va aerokosmik sanoat vazirligi tomonidan oʻtkazilgan reytingga koʻra „Elektron tijorat va moliya“ sohasida yetakchi 7 ta kompaniya qatoriga kirdi[70].

2019-yilda Kaspi.kz QAZNET 25 YEARS FORUMda „Eng yaxshi elektron tijorat loyihasi“ va „Eng yaxshi mobil ilova“ deb topildi[71].

2020-yilda Kaspi.kz sayti Qozogʻiston banklari orasida eng xavfsiz veb-resurslardan biri deb tan olindi[72].

„Randstad Employer Brand Research 2021“ brendlarining jozibadorligini xalqaro oʻrganish natijalariga koʻra, 2021-yil aprel oyida Kaspi.kz moliya sektoridagi eng yaxshi ish beruvchi deb topildi[73].

2021-yil 22-sentyabrda „Kazakhstan Growth Forum“ yillik sammitida Kaspi.kz yangi mijozlar tajribasini yaratgani uchun „Yil transformatori“ unvoniga sazovor boʻldi[74] va London fond birjasida muvaffaqiyatli IPO „Yilning eng yaxshi bitimi“ sifatida eʼtirof etildi[75].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 „Auditorskiy otchet po konsolidirovannoy finansovoy otchetnosti AO Kaspi.kz za 2022 god“ (2022-yil 31-dekabr). 2023-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 31-may.
  2. ↑ tengrinews.kz. „Tokaev rasskazal Putinu o Kaspi.kz“ (ru). tengrinews.kz (2020-yil 4-dekabr). 2022-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  3. ↑ „Duumvirat: Forbes Kazakhstan opredelilsya s vыborom luchshego biznesmena 2020 goda“ (ru). www.forbes.kz (2021-yil 8-yanvar). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  4. ↑ „Kaspi nastupaet | Na Ukrainu nadvigaetsya fintex-gigant iz Kazaxstana stoimostyu $27 mlrd. Stoit li boyatsya ego ukrainskim kompaniyam?“ (ru). forbes.ua (2021-yil 16-dekabr). 2022-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  5. ↑ „Bank Linked to Kazakh Leader Buys Kcell Stake After Share Slump“ (en). Bloomberg.com (2021-yil 30-sentyabr). 2022-yil 2-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  6. ↑ 6,0 6,1 Anna Reznik. „35 krupneyshix torgovыx internet-ploщadok Kazaxstana“. www.forbes.kz (2021-yil 23-sentyabr). 2022-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  7. ↑ „Kak kazaxstanskomu obrazovaniyu povtoritь uspex otechestvennыx IT-kompaniy“. forbes.kz (2021-yil 22-fevral). 2021-yil 5-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  8. ↑ „30 krupneyshix torgovыx internet-ploщadok - 2020“. forbes.kz (2020-yil 5-noyabr). 2020-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  9. ↑ „Forum «Digital Almaty» — 2021: tsifrovaya perezagruzka“. businessfm.kz (2021-yil 5-fevral). 2022-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-avgust.
  10. ↑ „Pochemu mы razvodimsya s mechtoy o semьe?“. www.exclusive.kz (2019-yil 25-dekabr). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  11. ↑ „Inside Kaspi’s Kazakh banking experiment“ (en). www.asiamoney.com (2020-yil 13-yanvar). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  12. ↑ „Kaspi.kz IPO“. www.hbs.edu (2019-yil 1-oktyabr). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  13. ↑ „Moody’s povыsilo reyting Kaspi Bank“ (ru). Delovoy portal Kapital.kz. 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  14. ↑ Nurken Xalыkbergen. „Kak kazaxstanskomu obrazovaniyu povtoritь uspex otechestvennыx IT-kompaniy“. www.forbes.kz (2021-yil 22-fevral). 2021-yil 12-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  15. ↑ 15,0 15,1 Yuliya Mashkovskaya. „Oplachivatь gosuslugi, nalogi i shtrafы mojno s pomoщьyu QR-koda cherez mobilьnыy banking“ (ru). otyrar.kz (2020-yil 19-may). 2021-yil 10-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  16. ↑ „Pokazateli Kaspi za tretiy kvartal 2020“. bluescreen.kz (2020-yil 8-dekabr). 2021-yil 20-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 29-iyul.
  17. ↑ Irina Ledovskix. „Kak kazaxstanskie banki budut jitь v novoy ekosisteme NB“. kursiv.kz (2018-yil 7-dekabr). 2021-yil 3-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 30-iyul.
  18. ↑ 18,0 18,1 Vladislav Skobelev. „Eks-glava VK Boris Dobrodeev zapuskaet investkompaniyu dlya proektov v SNG“. www.forbes.ru (2022-yil 17-may). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  19. ↑ „Industrializatsiya po-kazaxstanski: minus 28 protsentov za dvadtsatь let“. www.exclusive.kz (2021-yil 9-fevral). 2021-yil 28-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  20. ↑ 20,0 20,1 20,2 Bastiaan. „Kaspi — Central Asian Super App in the Making“ (en). Picolinie Capital (2021-yil 5-may). 2021-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  21. ↑ Evgeniy Timko. „Luchshie primerы tsifrovыx ekosistem i superappov — Servisы na vc.ru“. vc.ru (2020-yil 28-noyabr). 2022-yil 14-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  22. ↑ „V odin klik: kazaxstantsы predpochitayut platitь nalogi onlayn“ (ru). Delovoy portal Kapital.kz. 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  23. ↑ „Kaspi.kz zapatentoval unikalьnoe ustroystvo Kaspi Kartomat“ (ru). kazpravda.kz (2020-yil 29-iyul). 2022-yil 14-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  24. ↑ „Kaspi.kz sdelal patent na Kaspi Kartomat otkrыtыm dlya ispolьzovaniya“ (ru). Tengrinews.kz (2020-yil 8-sentyabr). 2022-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  25. ↑ Axmetbekov Asxat. „Kaspi.kz priznan liderom elektronnoy kommertsii pyatыy god podryad“. https://rus.azattyq-ruhy.kz (2022-yil 16-sentyabr). 2022-yil 16-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 16-sentyabr.
  26. ↑ Amera Carlos. „Rossiyskie prodavtsы vыxodyat na krupneyshiy marketpleys Kazaxstana“. vc.ru (2022-yil 31-yanvar). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.
  27. ↑ „Dlya tsifrovizatsii vsex gosuslug v Kazaxstane ispolьzuyut opыt Kaspi.kz“. ktk.kz (2022-yil 30-sentyabr). 2022-yil 27-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-oktyabr.
  28. ↑ Aleksandr Vorotilov. „Kak kazaxstanskie kompanii iщut sebya v novom tsifrovom mire“. forbes.kz (2018-yil 8-avgust). 2021-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.
  29. ↑ „Kaspi.kz priobrel onlayn-trevel-agentstvo Santufei“ (ru). Kazlenta.kz (2020-yil 29-avgust). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  30. ↑ „Kazaxstantsы sdelali rekordnoe kolichestvo onlayn pokupok s Kaspi.kz“ (ru). zakon.kz (2020-yil 14-may). 2021-yil 5-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  31. ↑ „Novosti tsifrovыx ekosistem: Kaspi.kz vыros v 50 raz, Sense SuperApp dobavil investitsii, a VodaPay sdelal sochnыy dizayn“. vc.ru (2022-yil 24-yanvar). 2022-yil 22-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 22-iyul.
  32. ↑ „Uspeshnoe IPO v Londone sdelalo biznesmenov iz Kazaxstana milliarderami“ (ru). quote.rbc.ru (2020-yil 15-oktyabr). 2022-yil 21-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  33. ↑ „Kaspi №1 v reytinge bankov“. lsm.kz (2020-yil 19-may). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  34. ↑ Anna Reznik. „Tsifrovizatsiya s oglyadkoy. Kak kazaxstanskie banki razvivayut didjital-servisы“. www.forbes.kz (2019-yil 16-sentyabr). 2021-yil 5-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  35. ↑ „Konservatizm VS innovatsii“. forbes.kz (2020-yil 10-dekabr). 2021-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  36. ↑ „Kasыm-Jomart Tokaev vstretilsya s osnovatelyami Kaspi.kz“. www.zakon.kz (2020-yil 24-fevral). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  37. ↑ „Reyting bankov Kazaxstana - 2020“. forbes.kz (2020-yil 18-may). 2021-yil 5-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  38. ↑ Daniel Lehmann. „A Digital Economy in Central Asia? Not So Fast“ (en). www.caspianpolicy.org (2021-yil 4-avgust). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  39. ↑ „Kaspi.kz zapustil funktsiyu podachi zayavki na vыplatu 42 500 tenge“ (ru). ognialatau.kz (2020-yil 21-iyul). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  40. ↑ „Mixail Lomtadze nagrajden medalьyu "Xalыq algʻыsы"“ (ru). Tengrinews.kz (2020-yil 24-iyun). 2022-yil 12-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  41. ↑ „Zaregistrirovatь IP mojno cherez Kaspi.kz“ (ru). kapital.kz (2020-yil 2-oktyabr). 2022-yil 12-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  42. ↑ Anastasiya Moskovchuk. „Ministerstvo tsifrovogo razvitiya i Kaspi.kz zapustili novыy servis po registratsii IP“ (ru). zakon.kz (2020-yil 2-oktyabr). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  43. ↑ „Na Kaspi.kz teperь mojno izmenitь rekvizitы IP“. informburo.kz (2022-yil 31-may). 2022-yil 25-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-iyul.
  44. ↑ „Kazaxstantsam silьno uprostili protsess pereoformleniya avtomobiley“ (ru). liter.kz (2021-yil 25-yanvar). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  45. ↑ „Servis onlayn-registratsii avtomobiley zapustili v Kazaxstane“ (ru). khabar.kz (2021-yil 25-yanvar). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  46. ↑ Novostnaya Redaktsiya. „Naskolьko populyarno pereoformlenie avto na Kaspi.kz“ (ru). bluescreen.kz (2021-yil 22-fevral). Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  47. ↑ „V prilojenii Kaspi.kz teperь mojno pomenyatь voditelьskoe udostoverenie onlayn“. www.kt.kz (2022-yil 12-iyul). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-avgust.
  48. ↑ „Kaspi.kz zapustil servis «Tsifrovыe dokumentы»“. www.zakon.kz (2022-yil 5-aprel). 2022-yil 25-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  49. ↑ „Kaspi.kz, Minzdrav i Ministerstvo tsifrovizatsii zapustili servis polucheniya spravok“ (ru). standard.kz (2022-yil 28-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 22-may.
  50. ↑ „Svidetelьstvo o rojdenii rebenka teperь v prilojenii Kaspi.kz“ (ru). forbes.kz (2022-yil 23-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 16-avgust.
  51. ↑ „Kaspi Kassa – besplatnыy servis dlya kazaxstanskix predprinimateley“ (ru). forbes.kz (2023-yil 23-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 22-may.
  52. ↑ „Kaspi.kz sovmestno s Ministerstvom tsifrovogo razvitiya, innovatsiy i aerokosmicheskoy promыshlennosti, Ministerstvom truda i sotsialьnoy zaщitы naseleniya i AO «NIT» zapustili novыe gosuslugi“. gov.kz (2023-yil 6-aprel). Qaraldi: 2023-yil 16-avgust.
  53. ↑ Ardak Bukeeva. „50 bogateyshix biznesmenov Kazaxstana — 2022“. www.forbes.kz (2022-yil 11-may). 2022-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  54. ↑ „Mixail Lomtadze prezentoval novыe servisы Kaspi.kz i zayavil o planax IPO v Londone“. kz.kursiv.media (2018-yil 14-noyabr).[sayt ishlamaydi]
  55. ↑ „Chistaya pribыlь Kaspi.kz v 2020 godu vыrosla pochti na 34%“. kapital.kz (2021-03-01/). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 29-iyul.
  56. ↑ „Kaspi provel IPO“. www.prodengi.kz/ (2020-10-14/). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 29-iyul.
  57. ↑ „Kaspi.kz vыshel na IPO i stal samoy dorogoy kompaniey v istorii Kazaxstana“. forbes.kz (2020-yil 14-oktyabr). 2021-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  58. ↑ „Kaspi.kz obʼyavil ob uspeshnom provedenii IPO“. tengrinews.kz (2022-yil 16-oktyabr). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-avgust.
  59. ↑ „Kazakhstan's Kaspi valued at $6.5 billion in London IPO - bookrunner“ (en). www.reuters.com (2020-10-08/). 2022-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-avgust.
  60. ↑ „Kazakh President Emphasizes Role of Kaspi.kz Fintech Company in Capital Market Development“ (en). astanatimes.com (2021-yil 8-dekabr). 2022-yil 2-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  61. ↑ „Kazakhstan Fintech Firm Kaspi Surprises With Huge London IPO“. www.forbes.com (2022-04-23/). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-iyul.
  62. ↑ „Po kitayskomu obraztsu. Deystvitelьno li kazaxi pokupayut “Rozetku”“. ukrrudprom.com (2021-yil 5-noyabr). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 20-iyul.
  63. ↑ „Kaspi bank — Bank Kaspiyskiy“. informburo.kz. 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 4-oktyabr.
  64. ↑ „Aktsionerы Kaspi Bank sozdayut novыy xolding“ (ru). kapital.kz. 2021-yil 5-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 5-oktyabr.
  65. ↑ „Godovoy otchet za 2018 g. (str. 3)“ (ru). kase.kz. 2020-yil 5-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 4-sentyabr.
  66. ↑ „Kazaxstanskaya Kaspi.kz stala vladelьtsem tryox saytov obʼyavleniy v Azerbaydjane“. interfax.az (2019-yil 17-sentyabr). 2021-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-iyul.
  67. ↑ „Xroniki kazaxctanskix millionepov“. forbes.kz (2022-yil 22-aprel). 2022-yil 2-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  68. ↑ „Kaspi.kz pokupaet BTA Bank Ukraina“ (2022-yil 23-aprel). 2021-yil 15-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 15-iyul.
  69. ↑ „Ekspansiya kazaxstanskogo edinoroga. Zachem Kaspi.kz pokupaet BTA Bank za $9 mln“. forbes.ua (2021-yil 25-oktyabr). 2021-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  70. ↑ „Pervoe kreditnoe byuro, Kaspi i Wooppay priznali IT-chempionami goda“. forbes.kz (2019-yil 19-dekabr). 2019-yil 19-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-avgust.
  71. ↑ „QAZNET 25 YEARS FORUM: kak eto bыlo“. web.archive.org (2021-yil 6-mart). 2021-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  72. ↑ „TsARKA sostavil reyting saytov bankov Kazaxstana po urovnyu veb-bezopasnosti“. informburo.kz (2020-yil 22-aprel). 2021-yil 17-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-may.
  73. ↑ „Nazvanы samыe privlekatelьnыe rabotodateli v Kazaxstane“. kapital.kz (2021-yil 29-aprel). 2021-yil 29-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-avgust.
  74. ↑ „Mixail Lomtadze i Kaspi.kz poluchili tri nagradы na Kazakhstan Growth Forum“. informburo.kz (2021-yil 22-sentyabr). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 10-iyun.
  75. ↑ „Mixail Lomtadze i Kaspi.kz poluchili tri nagradы na Kazakhstan Growth Forum“. kazpravda.kz/ (2021-yil 22-sentyabr). 2022-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-avgust. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Kaspi.kz" dan olindi